Vitamin B12 đóng vai trò thiết yếu trong việc giữ cho hệ thần kinh khỏe mạnh, tạo hồng cầu, và hỗ trợ chức năng não bộ. Nhưng có một điều khó khăn — cơ thể chúng ta không tự sản xuất được B12, và chất này chủ yếu có trong thực phẩm có nguồn gốc động vật.
Vì vậy, nhiều người theo chế độ ăn chay hoặc thuần chay thường tự hỏi: Liệu chúng ta có thể hấp thụ đủ B12 mà không cần ăn thịt hoặc trứng không?
Câu trả lời là có — chỉ cần chúng ta chú ý và có chiến lược hợp lý hơn một chút. Hãy cùng tìm hiểu cách duy trì năng lượng và sức khỏe khi sống theo lối sống dựa trên thực vật.
Thiếu B12 không gây ra vấn đề ngay lập tức, nhưng về lâu dài có thể dẫn đến những hệ quả nghiêm trọng như:
• Cảm thấy mệt mỏi hoặc yếu sức
• Giảm trí nhớ hoặc khó tập trung
• Tê hoặc châm chích ở tay, chân
• Da nhợt nhạt hoặc thay đổi tâm trạng
Vì các triệu chứng này thường xuất hiện âm thầm, nên việc chủ động kiểm tra là rất quan trọng, đặc biệt nếu bạn đã ăn chay hoặc thuần chay hơn một năm.
Thật không may, hầu hết thực phẩm có nguồn gốc thực vật tự nhiên đều không chứa đủ B12. Một số loại thực phẩm lên men, rong biển hoặc nấm có thể chứa lượng nhỏ, nhưng chúng không phải là nguồn đáng tin cậy. Điều đó có nghĩa là chúng ta cần tập trung vào thực phẩm tăng cường B12 và các loại thực phẩm bổ sung.
Hiện nay, nhiều sản phẩm phổ biến đã được bổ sung thêm B12, chẳng hạn như:
• Sữa thực vật tăng cường (như sữa đậu nành, hạnh nhân, yến mạch)
• Ngũ cốc ăn sáng có tăng cường vitamin
• Men dinh dưỡng (đặc biệt loại có ghi rõ “bổ sung B12”)
• Đậu phụ hoặc thực phẩm thay thế thịt có bổ sung B12
Cách áp dụng:
Chỉ cần 1–2 khẩu phần mỗi ngày đã giúp bạn nhận đủ lượng B12 cần thiết.
Ví dụ: thêm men dinh dưỡng vào món mì hoặc rắc lên bắp rang không chỉ ngon mà còn giúp bổ sung vitamin hiệu quả.
Nếu bạn không ăn đủ thực phẩm tăng cường mỗi ngày, viên bổ sung B12 là lựa chọn dễ nhất để đảm bảo an toàn. Chúng có nhiều dạng khác nhau:
• Viên nén (nuốt hoặc nhai)
• Dải tan dưới lưỡi
• Dạng xịt B12
• Tiêm (dành cho người bị thiếu nghiêm trọng hoặc khó hấp thu)
Liều lượng khuyến nghị:
Với người trưởng thành khỏe mạnh, 2,4 microgram mỗi ngày là tiêu chuẩn. Tuy nhiên, do cơ thể chỉ hấp thu một phần nhỏ, nên liều 25–100 microgram/ngày, hoặc 1000 microgram vài lần mỗi tuần, thường được khuyên dùng cho người ăn chay, thuần chay.
• Uống bổ sung cùng bữa ăn để giúp hấp thu tốt hơn.
• Chia nhỏ liều lượng trong tuần thay vì uống một liều lớn thỉnh thoảng.
• Theo dõi các dấu hiệu thiếu hụt, đặc biệt nếu bạn mang thai, cho con bú hoặc trên 50 tuổi, vì nhu cầu B12 có thể cao hơn.
Nếu còn nghi ngờ, xét nghiệm máu đơn giản sẽ giúp kiểm tra mức B12 của bạn.
Tin vui là vitamin B12 tan trong nước, nên lượng dư thừa sẽ được đào thải ra ngoài qua nước tiểu. Hiện chưa có giới hạn tối đa nào được xác định, và B12 được xem là an toàn ngay cả khi dùng liều cao. Tuy nhiên, điều quan trọng là duy trì đều đặn, vừa đủ theo nhu cầu.
Lựa chọn lối sống ăn chay hoặc thuần chay là một quyết định đáng trân trọng — vì sức khỏe, vì môi trường, hoặc vì niềm tin cá nhân. Nhưng để duy trì lâu dài, chúng ta cần chăm sóc cơ thể đúng cách.
Vậy các bạn ơi, các bạn đã kiểm tra mức B12 của mình chưa? Bạn có đang hấp thu đủ từ chế độ ăn, hay đã đến lúc bổ sung thêm một viên vitamin nhỏ mỗi ngày?
Hãy cùng nhau chăm sóc bản thân một cách thông minh — vì cảm giác khỏe mạnh mỗi ngày chính là phần thưởng tuyệt vời nhất của mọi lối sống.