Tiêu chảy là một rối loạn tiêu hóa phổ biến và thường không gây lo ngại nghiêm trọng.

Tuy nhiên, trong một số trường hợp, đây có thể là biểu hiện của một tình trạng sức khỏe đáng chú ý hơn.

Hiểu đúng về tiêu chảy

Tiêu chảy được xác định khi bạn đi ngoài phân lỏng, nhiều lần trong ngày. Nguyên nhân có thể đến từ virus, vi khuẩn, dị ứng thực phẩm, hoặc căng thẳng tâm lý. Thông thường, tình trạng này sẽ tự thuyên giảm sau vài ngày. Nhưng nếu triệu chứng kéo dài hoặc diễn biến nặng hơn, người bệnh cần lưu ý và nên tham khảo ý kiến bác sĩ.

Dấu hiệu ban đầu: Theo dõi thay vì hoảng sợ

Với phần lớn trường hợp, tiêu chảy nhẹ không cần đến can thiệp y tế. Miễn là người bệnh vẫn khỏe mạnh và triệu chứng không kéo dài, chỉ cần theo dõi tại nhà. Các yếu tố nên chú ý bao gồm:

Thời gian:

Tiêu chảy dưới hai ngày thường không quá nguy hiểm. Nếu kéo dài quá ba ngày hoặc xảy ra liên tục, bạn nên đi khám.

Tình trạng phân:

Nếu phân lỏng nhưng không kèm sốt cao hay máu, nguyên nhân có thể là virus và sẽ tự khỏi.

Dấu hiệu cảnh báo cần thăm khám

Mất nước nghiêm trọng

Tiêu chảy có thể dẫn đến mất nước nhanh chóng – đặc biệt nguy hiểm đối với trẻ nhỏ, người cao tuổi và những ai có hệ miễn dịch yếu. Một số biểu hiện cần lưu ý là miệng khô, khát liên tục, choáng váng. Theo bác sĩ Michael W. Goodman, chuyên gia tiêu hóa, “Trong phần lớn các ca tiêu chảy, việc bù nước là điều trị quan trọng nhất để tránh biến chứng”.

Sốt cao

Nếu bị tiêu chảy kèm sốt trên 39°C, có thể bạn đang bị nhiễm khuẩn như Salmonella – một tình trạng đòi hỏi chẩn đoán và điều trị chuyên sâu.

Phân có máu hoặc màu đen

Xuất hiện máu tươi hoặc phân đen như hắc ín là tín hiệu đáng lo. Đó có thể là dấu hiệu xuất huyết tiêu hóa do viêm loét, trĩ, hoặc trong trường hợp nghiêm trọng hơn – ung thư đại trực tràng. Theo nhiều nghiên cứu, bất kỳ biểu hiện máu nào trong phân đều cần được kiểm tra y tế ngay lập tức.

Đau bụng dữ dội

Nếu cảm giác đau vượt ra ngoài mức co thắt nhẹ và chuyển sang đau quặn dữ dội, có thể bạn đang gặp vấn đề nghiêm trọng như tắc ruột, viêm ruột thừa, hay bệnh viêm ruột. Cơn đau khu trú và kéo dài là lý do cần cấp cứu ngay.

Đối tượng cần đặc biệt lưu ý: Trẻ nhỏ và người già

Hai nhóm tuổi này dễ bị mất nước nghiêm trọng hơn người lớn. Với trẻ em, hãy chú ý nếu bé ít đi tiểu, tỏ ra mệt mỏi, hoặc từ chối uống nước. Bác sĩ Jennifer L. Holst, chuyên gia tiêu hóa nhi khoa, cho biết: “Trẻ em có lượng nước cơ thể ít hơn người lớn nên dễ bị mất nước, đặc biệt khi tiêu chảy kéo dài”.

Tiêu chảy mãn tính: Khi tình trạng kéo dài

Nếu bạn bị tiêu chảy liên tục trong nhiều tuần hoặc thường xuyên tái phát, đó có thể là dấu hiệu của các bệnh lý mạn tính như hội chứng ruột kích thích (IBS), bệnh Crohn hoặc không dung nạp lactose. Bác sĩ James T. Lee nhận định: “Tiêu chảy kéo dài thường liên quan đến rối loạn tiêu hóa mãn tính và cần điều chỉnh chế độ ăn uống hoặc sử dụng thuốc”.

Mặc dù phần lớn các trường hợp tiêu chảy có thể tự hồi phục, việc nhận biết sớm các dấu hiệu nguy hiểm là chìa khóa để tránh biến chứng. Đừng ngần ngại tìm đến bác sĩ nếu tình trạng kéo dài hoặc ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống. Chẩn đoán kịp thời sẽ giúp bạn điều trị hiệu quả hơn – đặc biệt là với những đối tượng có nguy cơ cao.