Viêm xoang mạn tính hay còn gọi là viêm mũi xoang mạn – là tình trạng kéo dài dai dẳng ảnh hưởng đến hàng triệu người trên thế giới.
Đây không chỉ là một bệnh lý gây khó chịu thông thường mà còn có thể làm xáo trộn nghiêm trọng đến sức khỏe thể chất và tinh thần của người bệnh.
Viêm xoang mạn được định nghĩa là tình trạng viêm kéo dài tại các hốc xoang, diễn ra liên tục trên 12 tuần dù đã điều trị bằng thuốc. Các triệu chứng thường gặp bao gồm nghẹt mũi, đau nhức mặt, áp lực vùng trán và giảm khứu giác.
Không giống như viêm xoang cấp – vốn thường xuất hiện sau cảm lạnh hay nhiễm khuẩn và kéo dài vài ngày – viêm xoang mạn có liên quan đến nhiều yếu tố phức tạp hơn như dị ứng, polyp mũi, hoặc cấu trúc mũi bất thường.
Giáo sư phẫu thuật tai mũi họng Richard Harvey cho biết: "Viêm xoang mạn không chỉ là nhiễm trùng kéo dài mà là một bệnh lý viêm đa yếu tố. Hiểu được nguyên nhân sâu xa là chìa khóa cho việc điều trị hiệu quả".
Tùy vào mức độ nặng nhẹ, các triệu chứng của bệnh có thể dao động từ nhẹ nhàng đến nghiêm trọng:
- Nghẹt mũi kéo dài:
Tình trạng tắc nghẽn liên tục khiến người bệnh phải thở bằng miệng, đặc biệt vào ban đêm.
- Đau nhức mặt và vùng xoang:
Cảm giác nặng đầu, đau quanh mắt, mũi, trán – thường trở nên dữ dội hơn khi thay đổi thời tiết hoặc khi cúi xuống.
- Mệt mỏi và đau đầu:
Thiếu ngủ do nghẹt mũi khiến người bệnh uể oải cả ngày, kèm theo đau đầu vào buổi sáng.
- Giảm khứu giác và vị giác:
Khả năng cảm nhận mùi hương, hương vị bị suy giảm rõ rệt, gây mất hứng thú trong ăn uống.
Mặc dù bệnh chủ yếu biểu hiện qua các triệu chứng thể chất, nhưng hậu quả tâm lý cũng rất đáng lưu tâm. Cơn đau kéo dài, khó ngủ, và cảm giác luôn không khỏe khiến người bệnh dễ rơi vào trạng thái căng thẳng:
- Dễ cáu gắt và mất kiên nhẫn:
Sự khó chịu liên tục khiến tinh thần trở nên bức bối.
- Lo âu và trầm cảm:
Nhiều người mắc viêm xoang mạn lâu năm có dấu hiệu suy giảm tâm lý, cảm giác bế tắc vì bệnh không dứt điểm.
- Rối loạn giấc ngủ: Thở khó khăn về đêm dẫn đến ngủ không sâu, từ đó khiến sức khỏe và tinh thần suy giảm.
Bệnh không chỉ làm giảm chất lượng sống cá nhân mà còn cản trở hoạt động xã hội và nghề nghiệp:
- Người bệnh thường xuyên từ chối các cuộc gặp gỡ bạn bè, đồng nghiệp vì mệt mỏi hoặc lo ngại về tình trạng sức khỏe.
- Hiệu suất công việc giảm do đau đầu, mất tập trung, kèm theo cảm giác trì trệ do thiếu năng lượng.
Dùng thuốc:
Các thuốc phổ biến gồm corticosteroid xịt mũi, thuốc kháng histamin, thuốc thông mũi hoặc kháng sinh (nếu có nhiễm khuẩn). Rửa mũi bằng dung dịch muối cũng hỗ trợ làm sạch dịch viêm hiệu quả.
- Phẫu thuật:
Nếu điều trị nội khoa không mang lại kết quả, bệnh nhân có thể được chỉ định phẫu thuật nội soi mũi xoang (FESS) để dẫn lưu dịch ứ và mở rộng lối thông xoang.
- Thay đổi lối sống:
Giữ không khí ẩm trong nhà, tránh các yếu tố dị ứng, duy trì thói quen tập thể dục và ngủ đủ giấc có thể giúp cải thiện triệu chứng.
Viêm xoang mạn tính không chỉ là một rắc rối về hô hấp mà là tình trạng bệnh lý ảnh hưởng toàn diện đến thể chất, tinh thần và xã hội. Việc hiểu rõ đặc điểm bệnh và có hướng điều trị tổng thể, cá nhân hóa là yếu tố then chốt giúp cải thiện chất lượng sống lâu dài cho người bệnh.