Những nghiên cứu mới đây đã xác nhận một khả năng đầy hứa hẹn: sự sống trên Sao Hỏa có thể đang ẩn mình bên dưới lòng đất, chứ không phải trên bề mặt khô cằn như lâu nay vẫn tưởng.
Trong khi giới khoa học vẫn bị mê hoặc bởi những bí ẩn của Hành tinh Đỏ, thì công cuộc khám phá Mặt Trăng cũng đang diễn ra song song với tốc độ chóng mặt.
Tạp chí Pháp L’Obs dẫn lời nhà báo Jean-Paul Fritz cho biết, khoảng 3,5 tỷ năm trước, Sao Hỏa từng được bao phủ bởi một đại dương nước lỏng rộng lớn. Tuy nhiên, vùng biển ấy đã bốc hơi vào không gian theo thời gian, khiến khả năng tồn tại của sự sống trên bề mặt hành tinh này ngày càng trở nên mong manh.
Một trong những trở ngại lớn là bức xạ tử ngoại từ Mặt Trời, đặc biệt khi kết hợp với perchlorate – một hợp chất có khả năng khử trùng cực mạnh, khiến cho bất kỳ dấu hiệu nào của sự sống trên bề mặt đều gần như bị tiêu diệt.
Tuy vậy, các nhà khoa học vẫn chia thành hai luồng suy nghĩ rõ rệt. Một số kỳ vọng sẽ tìm thấy hóa thạch – tàn tích của sự sống trong quá khứ, trong khi số khác tin rằng sự sống hiện tại có thể đang âm thầm tồn tại bên dưới bề mặt Sao Hỏa.
Tạp chí Astrobiology mới đây đã công bố một nghiên cứu cho rằng vật chất dưới lòng đất Sao Hỏa có thể chứa những điều kiện lý tưởng để nuôi dưỡng sự sống vi sinh. Trong nỗ lực kiểm chứng giả thuyết này, tàu thăm dò Insight đã thực hiện các đợt khoan sâu hơn 20 cm vào bề mặt hành tinh.
Đằng sau nghiên cứu đầy tham vọng này là sự hợp tác chặt chẽ giữa nhóm chuyên gia từ Phòng thí nghiệm Sức đẩy Phản lực (JPL) của NASA và Jesse Tarnas đến từ Đại học Brown.
Họ tiến hành nghiên cứu trên các mảnh thiên thạch Sao Hỏa rơi xuống Trái Đất – những mảnh vỡ bị bắn ra từ các vụ va chạm thiên thạch lâu đời trên Hành tinh Đỏ. Phân tích hóa học các mẫu vật này cho thấy, khi tiếp xúc với nước, chúng có thể sản sinh ra nguồn năng lượng hóa học đủ để duy trì sự sống vi sinh – tương tự như những gì từng được phát hiện trong các tầng sâu dưới lòng đất ở Trái Đất.
Các nhà khoa học đặc biệt nhấn mạnh vai trò của việc khoan thăm dò dưới bề mặt trong quá trình khám phá sự sống ngoài hành tinh. Miễn là còn sự hiện diện của nước ngầm, khả năng tồn tại của sự sống sẽ càng cao, bởi khi ấy các phản ứng hóa học cần thiết để hỗ trợ sự sống có thể được duy trì.
Dù nguồn gốc của bất kỳ sự sống nào trên Sao Hỏa vẫn còn là ẩn số, nhưng nhóm nghiên cứu tin rằng nguồn năng lượng tồn tại dưới lòng đất hoàn toàn có thể nuôi dưỡng sự sống cho đến tận ngày nay.
Trong hành trình khám phá kỳ diệu ấy, Trái Đất trở thành một phòng thí nghiệm hoàn hảo. Bên cạnh những mẫu thiên thạch, nhóm nghiên cứu còn so sánh điều kiện dưới lòng đất của Sao Hỏa với các môi trường cực đoan tại Trái Đất, nơi có những loài vi sinh vật kiên cường sống sót mà không cần ánh sáng Mặt Trời.
Chính sự tương đồng giữa hai thế giới đã mở ra một góc nhìn mới mẻ, đầy tiềm năng về khả năng tồn tại của sự sống ngoài hành tinh, ngay trong lòng Sao Hỏa.