Lịch sử 4,6 tỷ năm của Trái Đất giống như một ngày dài, và phải đến phút cuối cùng của “ngày” ấy, loài người mới xuất hiện.
Là cư dân trẻ nhất và mới nhất trên hành tinh xanh, chúng ta mang trong mình trách nhiệm khơi dậy một lòng tôn kính sâu sắc đối với thiên nhiên.
Chỉ khi biết tôn trọng, thích nghi và bảo vệ môi trường sống, con người mới có thể đồng hành lâu dài cùng Trái Đất trong sự hài hòa bền vững.
Tên gọi “Earth” (Trái Đất) bắt nguồn từ từ cổ tiếng Anh Erda, mang nghĩa “mặt đất” hay “đất đai”. Thật mỉa mai, bởi dù mang tên là đất, nhưng 71% bề mặt hành tinh lại được bao phủ bởi nước. Trái Đất sở hữu khối lượng khoảng 5,975 x 10²⁴ kg và vẫn tiếp tục tích lũy vật chất từ không gian – như sao chổi, thiên thạch, bụi vũ trụ và các phân tử giữa các vì sao.
Các chuyên gia ước tính mỗi năm Trái Đất “thu về” khoảng 100.000 tấn vật chất liên sao, trong đó có tới 23.430 tấn bụi vũ trụ, góp phần làm tăng dần khối lượng hành tinh.
Suốt 4,6 tỷ năm hình thành đầy hỗn loạn, Trái Đất đã là mái nhà của hơn 1.000 tỷ loài sinh vật. Chỉ cần xúc một thìa đất trong vườn nhà, bạn đã đang cầm trên tay nhiều sinh vật hơn tổng dân số loài người.
Khoảng 620 triệu năm trước, một ngày chỉ kéo dài 21,9 giờ. Trái Đất quay chậm dần theo thời gian, nhưng tốc độ thay đổi là rất nhỏ — chỉ 70 mili giây mỗi 100 năm. Để một ngày dài thêm một giờ, chúng ta sẽ phải chờ 100 triệu năm nữa.
Lịch sử Trái Đất cũng từng chứng kiến nhiều lần đảo ngược từ trường, lần gần nhất là cách đây 780.000 năm. Một số nhà khoa học cho rằng những lần đảo cực này có thể góp phần gây ra các cuộc đại tuyệt chủng.
Trên bầu trời, hành tinh khổng lồ Mộc tinh đóng vai trò như một “lá chắn vũ trụ” cho Trái Đất. Với khối lượng khổng lồ, vận tốc quay nhanh và lực hấp dẫn mạnh mẽ, Mộc tinh có khả năng kéo lệch hướng các thiên thạch đe dọa, ngăn chặn nhiều vụ va chạm thảm khốc.
Trái Đất cũng là hành tinh duy nhất có kiến tạo mảng, với 7 mảng kiến tạo lớn luôn di chuyển nhẹ nhàng (1–10 cm/năm), nhưng lại quyết định hình thái địa chất toàn cầu. Chúng giúp điều tiết chu trình carbon, giữ cho Trái Đất không bị “nóng lên quá mức”.
Trong hành trình khám phá không gian, nhân loại đã tiến xa với vệ tinh nhân tạo và trạm vũ trụ. Tuy nhiên, điều này cũng gây ra một hệ lụy: rác vũ trụ.
Theo NASA, tính đến năm 2014, có tới 2.600 vệ tinh hỏng vẫn còn bay quanh Trái Đất – gấp đôi số vệ tinh đang hoạt động. Mạng lưới giám sát không gian Hoa Kỳ ghi nhận 26.000 vật thể lớn hơn 10 cm và hơn 50.000 vật thể nhỏ (1–10 cm), phần lớn là rác không gian.
Là những “người trông nom” hành tinh, con người cần nuôi dưỡng một mối liên kết sâu sắc với thiên nhiên.
Chỉ khi biết trân trọng và gìn giữ, chúng ta mới có thể tiếp tục viết nên chương mới cho câu chuyện kỳ vĩ của Trái Đất. Từ hàng nghìn tỷ loài đã từng sinh sôi nảy nở, đến những lần đảo cực bí ẩn, đến vòng tay che chở vô hình của Mộc tinh – tất cả minh chứng cho sự cân bằng mong manh nhưng kỳ diệu đang duy trì sự sống này.
Giữa thời đại chinh phục không gian, hãy đừng quên: Dấu chân ta để lại không chỉ trên Mặt Trăng… mà còn đang tích tụ dày đặc quanh Trái Đất – một di sản vũ trụ cần được cân nhắc cẩn trọng.
