Các nghiên cứu về các sự kiện địa chất cổ đại cho thấy hành tinh của chúng ta có một “nhịp đập” chậm rãi và ổn định – một chu kỳ hoạt động địa chất mạnh mẽ lặp lại khoảng mỗi 270.000 năm.

Những đợt biến động địa chất dữ dội này, bao gồm núi lửa phun trào, tuyệt chủng hàng loạt, sự tái cấu trúc của các mảng kiến tạo và mực nước biển dâng cao, là những đợt “thăng trầm” khủng khiếp diễn ra theo chu kỳ khoảng 275.000 năm một lần.

May mắn thay, các nhà nghiên cứu tin rằng chúng ta vẫn còn khoảng 20 triệu năm nữa trước khi “nhịp đập” tiếp theo xảy ra.

Trong một nghiên cứu được công bố vào tháng 11 năm 2021 trên tạp chí Geoscience Frontiers, các nhà khoa học đến từ New York và California đã xác nhận một sự thật quan trọng về Trái Đất – điều có thể mang ý nghĩa to lớn đối với nhân loại: Trái Đất có “nhịp tim” – tức là những đợt gia tăng đột biến về hoạt động địa chất theo chu kỳ. Họ đã xác định được nhịp đập này bằng cách quan sát các sự kiện tuyệt chủng hàng loạt – điều mà chúng ta đặc biệt quan tâm, bởi đây là hành tinh duy nhất mà loài người đang sinh sống.

Các nhà nghiên cứu tại Đại học New York phát hiện rằng trong suốt 260 triệu năm qua, các sự kiện địa chất toàn cầu thường tập trung tại 10 thời điểm khác nhau, theo từng đỉnh sóng – mỗi đỉnh cách nhau khoảng 27,5 triệu năm.

Dù phát hiện này rất hấp dẫn khi cho thấy một “nhịp điệu” nhất quán trong vòng đời của Trái Đất và sự sống, các nhà nghiên cứu vẫn chưa lý giải được nguyên nhân khiến Trái Đất “có nhịp tim”.

Một số giả thuyết cho rằng các lực nội tại trên và dưới lòng đất – như hoạt động magma, chuyển động kiến tạo và biến đổi khí hậu – có thể là nguyên nhân tạo nên chu kỳ này. Các giả thiết khác thì chỉ ra sự thay đổi liên tục trong quỹ đạo của Trái Đất hoặc chuyển động xoay quanh Dải Ngân hà của hệ Mặt Trời – vốn cũng diễn ra theo chu kỳ khoảng 30 triệu năm một lần.

Dù nguyên nhân thực sự là gì, nghiên cứu này cho thấy dữ liệu là rõ ràng: cứ mỗi 27,5 triệu năm, Trái Đất lại trải qua một đợt “bùng nổ” địa chất – và những đợt này thường đi kèm với sự tuyệt chủng hàng loạt. Nhưng bạn đừng quá lo lắng – 27,5 triệu năm là một khoảng thời gian cực kỳ dài đối với con người.

Hiện tại, chúng ta đang nằm giữa hai "nhịp đập": các nhà nghiên cứu cho biết đợt tiếp theo sẽ đến trong khoảng 20 triệu năm nữa.

Để dễ hình dung, hãy nhớ rằng loài khủng long đã tuyệt chủng từ khoảng 65 triệu năm trước, và những loài động vật hiện đại như gấu, quạ và cá voi chỉ mới bắt đầu xuất hiện trong dòng thời gian tiến hóa cách đây khoảng 20 triệu năm.

Một giả thuyết khác được đưa ra là những “nhịp đập” này có thể liên quan đến vật chất tối trong vũ trụ. Một số nhà khoa học cho rằng sự gia tăng vật chất tối có thể kích hoạt các hoạt động thiên văn mạnh mẽ hơn, dẫn đến hiện tượng thiên thạch hoặc tiểu hành tinh va chạm với Trái Đất, cũng như làm gia tăng hoạt động núi lửa – những yếu tố có thể gây ra các đợt tuyệt chủng hàng loạt như trong nghiên cứu đã ghi nhận.

Tuy nhiên, giới khoa học vẫn còn nhiều điều cần khám phá thêm trước khi có thể khẳng định chắc chắn liệu vật chất tối có thực sự là nguyên nhân gây nên “nhịp tim” của Trái Đất hay không.