Bạn có thể nghĩ rằng thời điểm tốt nhất để chụp phong cảnh là bất cứ khi nào bạn có mặt ở đó với một chiếc máy ảnh.
Nhưng nếu hỏi bất kỳ nhiếp ảnh gia nào đã có thâm niên trong nghề, họ sẽ đều nói với bạn cùng một điều: khoảnh khắc kỳ diệu thực sự nằm ở một giờ sau khi mặt trời mọc và một giờ trước khi mặt trời lặn. Chuyện này chẳng liên quan gì đến may mắn hay những thiết bị đắt tiền cả.
Vấn đề nằm ở chất lượng ánh sáng, và thứ ánh sáng đó chỉ xuất hiện hai lần mỗi ngày.
Khi mặt trời hạ thấp về phía đường chân trời, các tia sáng phải đi qua một quãng đường dài hơn trong bầu khí quyển Trái Đất. Chính quãng đường dài hơn này làm tán xạ ánh sáng xanh, để lại những tông màu vàng ấm áp mà bạn không thể nào có được vào giữa trưa. Ánh nắng ban trưa thường gay gắt, chiếu thẳng và tạo ra những mảng bóng đổ đậm, làm mất đi vẻ đẹp tự nhiên của cảnh vật. Ngược lại, ánh sáng của "giờ vàng" bao trùm lấy những ngọn đồi và hàng cây, mang đến cho vạn vật một vẻ đẹp rạng rỡ, dịu dàng và hài hòa.
Cảm biến máy ảnh của bạn sẽ tự động ghi lại những tông màu ấm áp đó một cách tự nhiên, vì vậy bạn không cần phải đẩy thanh trượt độ bão hòa (saturation) lên cao khi hậu kỳ. Một bức ảnh chụp dãy núi—chẳng hạn như dãy Teton—vào lúc 6 giờ sáng sẽ mang sắc hổ phách dịu nhẹ, điều mà ảnh chụp cùng dãy núi đó vào giữa trưa không thể nào sánh bằng.
Giờ vàng không chỉ mang lại những gam màu ấm áp, mà còn tạo ra những vệt bóng dài đầy ấn tượng, giúp bức ảnh có chiều sâu thực sự. Vào giữa trưa, khi mặt trời ở ngay trên đỉnh đầu, bóng đổ thường ngắn và phẳng. Ngược lại, khi mặt trời hạ thấp gần đường chân trời, bóng đổ sẽ trải dài, làm nổi bật những đường nét và địa hình của cảnh vật.
Ví dụ, dải cồn cát ở Thung lũng Chết (Death Valley) lộ rõ những đường gợn sóng và các đường cong vào lúc xế chiều, trong khi vào lúc 1 giờ chiều, chúng trông chẳng khác nào một chiếc bánh dẹt màu be phẳng lì. Các chi tiết bề mặt của vách đá, vỏ cây và thậm chí cả thảm cỏ đều trở nên rõ nét nhờ ánh sáng chiếu xiên qua bề mặt. Cảnh quan như thể bỗng chốc hiện lên với hình khối ba chiều mà trước đó ta không thể nhìn thấy được.
Bầu trời quang đãng lúc hoàng hôn tuy đẹp, nhưng chính những đám mây mới là yếu tố khiến "giờ vàng" thực sự tỏa sáng. Khi mặt trời hạ thấp, ánh nắng nhuộm sắc hồng, cam và tím lên mặt dưới của các đám mây. Những sắc màu này lan tỏa và tạo nên vẻ đẹp đầy ấn tượng cho bầu trời. Một khung cảnh với vài đám mây tích rải rác – chẳng hạn như tại Monument Valley – sẽ biến thành một bố cục nhiều tầng lớp, dẫn dắt ánh mắt người xem lướt qua toàn bộ khung hình.
Ngay cả những dải mây ti mỏng manh, lưa thưa cũng có thể bắt sáng và tạo thêm nét chấm phá cho bầu trời vốn dĩ trống trải. Bạn không thể kiểm soát thời tiết, nhưng nếu chụp ảnh vào "giờ vàng", bạn sẽ có cơ hội tốt nhất để bắt trọn những sắc màu tuyệt đẹp ấy của các đám mây.
Bạn có thể nghĩ rằng mình cần một chiếc máy ảnh cao cấp để chụp được những bức ảnh phong cảnh tuyệt đẹp. Thực tế không hẳn vậy. Một chiếc máy ảnh DSLR cơ bản hay thậm chí là điện thoại thông minh hiện đại cũng có thể tạo ra những bức ảnh lộng lẫy vào "giờ vàng", bởi chính ánh sáng mới là yếu tố quyết định. Bí quyết nằm ở việc chọn đúng địa điểm và đúng thời điểm. Hãy sử dụng ứng dụng dự báo thời tiết hoặc công cụ tính giờ mặt trời mọc/lặn để biết chính xác thời gian mặt trời xuất hiện hoặc biến mất tại nơi bạn đang ở.
Hãy đến sớm ít nhất 30 phút để thiết lập bố cục. Sau đó, hãy kiên nhẫn chờ đợi. Ánh sáng thay đổi theo từng phút, và màu sắc đẹp nhất thường xuất hiện chỉ vài phút sau khi mặt trời lặn xuống dưới đường chân trời, khi bầu trời rực sáng với sắc màu mà các nhiếp ảnh gia gọi là "afterglow" (ánh sáng rực rỡ sau hoàng hôn).
Vì vậy, lần tới khi lên kế hoạch đi chụp phong cảnh, hãy bỏ qua khung giờ giữa buổi sáng. Thay vào đó, hãy đặt báo thức sớm hơn hoặc dành ra một khoảng thời gian ngay trước bữa tối. Ánh sáng sẽ làm phần việc quan trọng nhất, giúp bạn có được những bức ảnh giàu cảm xúc, ấm áp và đầy chiều sâu. Rất đáng để thử vào cuối tuần này, bạn có nghĩ vậy không?