Để sinh tồn, động vật hình thành nhiều nhóm xã hội khác nhau.

Lấy đàn voi làm ví dụ, chúng sống cộng sinh dưới sự dẫn dắt của voi cái. Voi đực trưởng thành bị voi cái đuổi khỏi đàn. Thông thường, voi cái đầu đàn, thường là con voi cái lớn tuổi nhất và giàu kinh nghiệm nhất, sẽ dẫn dắt đàn, bao gồm cả những con voi cái có quan hệ huyết thống và voi con.

Tập tính sống theo đàn rất phổ biến trong thế giới động vật, và cũng được quan sát thấy ở các loài chim. Có những đàn chim quelea mỏ đỏ gồm 10 đến 30 triệu con đã được ghi nhận ở các vùng sa mạc phía nam Sahara. Khi các loài chim như sáo đá hoặc chim dẽ cát tụ tập thành đàn, chúng tạo nên một số cảnh tượng ngoạn mục nhất trong tự nhiên.

Nghiên cứu sâu rộng đã chỉ ra nhiều lợi ích của việc tập hợp động vật. Tập hợp mang lại nhiều ưu điểm cho sự sinh tồn. Một trong những lợi ích quan trọng nhất là bảo vệ chống lại kẻ săn mồi. Thứ nhất, trong một nhóm có nhiều "mắt" hơn để phát hiện các mối đe dọa. Càng nhiều cá thể làm nhiệm vụ canh gác, nhóm càng an toàn hơn khi có kẻ săn mồi ở gần. Các loài dễ bị săn mồi thường tập hợp lại ở một mức độ nhất định, vì chúng có thể nhanh chóng cảnh báo những con khác khi phát hiện nguy hiểm.

Tập trung thành đàn có thể đánh lạc hướng kẻ săn mồi. Chim, cá hoặc côn trùng có thể dễ dàng trốn tránh kẻ săn mồi bằng cách ẩn nấp giữa hàng trăm hoặc hàng nghìn con vật khác. Ví dụ, đàn chim có thể làm kẻ săn mồi mất phương hướng, khiến chúng khó nhắm mục tiêu vào từng cá thể; tương tự, khi động vật sống theo đàn tản ra để phản ứng lại sự tấn công của kẻ săn mồi, chuyển động phối hợp của chúng có thể gây ra sự do dự hoặc bối rối. Sự thiếu quyết đoán của kẻ săn mồi lại có lợi cho con mồi trốn thoát, dù chỉ trong chốc lát.

Ví dụ, khi ngựa vằn chạy, các sọc trên cơ thể chúng có thể khiến các loài săn mồi như sư tử khó phân biệt giữa các cá thể ngựa vằn trong đàn, làm giảm cơ hội tấn công.

Hiện tượng này, được gọi là hiệu ứng gây nhiễu, ban đầu được phát hiện khi các nhà khoa học nghiên cứu phản ứng của chim đối với các loài săn mồi. Chức năng của nó là làm rối loạn hoặc phân tán sự tập trung của kẻ săn mồi vào bất kỳ cá thể cụ thể nào trong đàn, khiến kẻ săn mồi khó chọn mục tiêu. Kẻ săn mồi có tỷ lệ thành công thấp hơn khi tấn công các đàn chim tập trung như vậy so với những đàn chim sống đơn lẻ. Kẻ săn mồi càng dễ thất bại khi bị phân tâm nhiều hơn.

Quan sát gần 700 trường hợp chim ưng xám tấn công chim dẽ cát cho thấy hầu hết các con chim bị tấn công đều bay đơn độc, rất ít trường hợp tấn công đàn chim trên 500 con. Kết quả tương tự cũng được tìm thấy đối với các cuộc tấn công của diều hâu. Chúng thường bị nản lòng bởi sự hình thành đàn chim và cuối cùng bỏ cuộc truy đuổi.

Việc tập trung thành đàn động vật cũng giúp chúng tìm kiếm thức ăn hiệu quả hơn. Ví dụ, các loài chim sống theo đàn sẽ tìm kiếm thức ăn tốt hơn, chẳng hạn như côn trùng, cá, trái cây chín, hạt cỏ dại và xác động vật.

Một số loài động vật chỉ sống cùng nhau trong mùa sinh sản. Trên một ngọn núi, hàng chục nghìn con chim điên mặt nạ đang làm tổ, trông giống như một thành phố chim biển. Tuy nhiên, về cơ bản đây là một quần thể gồm những cá thể xa lạ. Giống như hầu hết các loài chim sống theo bầy đàn, chim điên mặt nạ không thể hiện bất kỳ hành vi xã hội hợp tác nào.

Chiến lược sinh sản này bản thân nó có thể là một chiến thuật chống lại kẻ săn mồi, làm bão hòa các địa điểm sinh sản với trứng và chim non trong một thời gian giới hạn, khiến cho những kẻ săn mồi như cướp biển lớn không thể ăn hết, đảm bảo một số chim non sống sót đến khi trưởng thành. Hơn nữa, đối mặt với vô số mỏ chim như vậy là một nhiệm vụ khó khăn đối với bất kỳ loài ăn thịt nào.

Bay theo nhóm ở chim cũng giúp tiết kiệm năng lượng. Trong những chuyến bay dài, chúng tự động sắp xếp thành đội hình chữ V, không chỉ tránh va chạm mà còn đảm bảo mỗi con chim đều có tầm nhìn rõ ràng về phía trước. Khi bay theo đội hình, chúng tạo ra một "hành lang bay", giảm sức cản không khí cho phần lớn các con chim phía sau con dẫn đầu.

Nếu các loài chim bay theo đội hình chữ V lắc lư, các luồng xoáy được tạo ra ở đầu cánh của những con chim liền kề khi luồng không khí thoát ra sẽ tạo thành các luồng xoáy hướng lên trên, giúp giảm đáng kể mức tiêu thụ năng lượng. Các nhà khoa học đã tính toán rằng chim bay theo đội hình chữ V có thể tiết kiệm tới 70% năng lượng tiêu hao khi vỗ cánh. Họ gọi hai hình thức bay tiết kiệm năng lượng này là "bay tiết kiệm chi phí ở chim".

Việc tập trung các loài động vật không chỉ giúp chúng được bảo vệ và tìm kiếm thức ăn mà còn thể hiện những hành vi tập thể độc đáo và kỳ diệu trong tự nhiên. Bằng cách quan sát và nghiên cứu những cuộc tụ tập này, chúng ta có được những hiểu biết sâu sắc hơn về những bí ẩn của thế giới sinh học và trân trọng trí tuệ vô biên của thiên nhiên.