Chào các bạn thân mến! Hãy cùng nói về một chủ đề mà nhiều người thường muốn tránh: chuyện tiền bạc, nhà cửa và tài sản của chúng ta sẽ được xử lý thế nào khi mình không còn nữa.
Nghe có thể hơi “nhạy cảm”, nhưng hãy nhìn theo cách này—lập kế hoạch tài sản không phải vì bạn. Đó là một hành động yêu thương và trách nhiệm dành cho những người bạn quan tâm.
Nó giống như một “cuốn sổ tay hướng dẫn” bạn để lại, để gia đình không phải bối rối trong lúc đau buồn và đối mặt thêm rắc rối pháp lý. Hãy cùng bóc tách ba công cụ quan trọng nhất trong bộ đồ nghề lập kế hoạch tài sản: di chúc, quỹ ủy thác và người thụ hưởng.
Di chúc: nền tảng bắt buộc
Hãy xem di chúc như bản thiết kế cơ bản nhất. Đây là văn bản pháp lý trong đó bạn chỉ định người thực hiện di chúc (người chịu trách nhiệm làm theo mong muốn của bạn) và nêu rõ ai sẽ nhận gì—tài sản, bất động sản và các vật dụng cá nhân của bạn.
Nhưng có một điểm cực kỳ quan trọng mà nhiều người hay bỏ qua: di chúc chỉ điều chỉnh các tài sản đứng tên riêng bạn. Đồng thời, di chúc cũng không giúp bạn tránh thủ tục phân xử theo quy trình của tòa án—quy trình tòa án xác nhận di chúc và phân chia tài sản, vốn có thể công khai, kéo dài và tốn kém.
Nhà văn Antoine de Saint-Exupéry từng nói: “Mục tiêu không có kế hoạch chỉ là một điều ước”. Không có di chúc, kế hoạch của bạn chỉ là “ước muốn”, và luật mặc định của nhà nước (quy định phân chia khi không có di chúc) sẽ quyết định ai nhận tài sản—điều này rất có thể không hề đúng với mong muốn của bạn.
Điểm cần nhớ:
Ai trên 18 tuổi cũng nên có một bản di chúc cơ bản. Đây là mức tối thiểu để tiếng nói của bạn được tôn trọng.
Người thụ hưởng: “đường thẳng” chuyển tài sản
Đây là phần mạnh mẽ nhưng thường bị xem nhẹ nhất trong kế hoạch của bạn. Chỉ định người thụ hưởng là hướng dẫn bạn gắn vào một số tài khoản tài chính cụ thể như bảo hiểm nhân thọ, tài khoản hưu trí và các tài khoản ngân hàng có chỉ định chi trả khi qua đời.
Điểm mấu chốt ở đây là: các chỉ định người thụ hưởng có hiệu lực cao hơn di chúc. Nếu tài khoản hưu trí cũ của bạn vẫn ghi người thụ hưởng là vợ/chồng cũ, thì người đó sẽ nhận tiền—bất kể di chúc hiện tại của bạn viết gì.
Cần hiểu rằng chỉ định người thụ hưởng hoạt động như một “lệnh chuyển giao” trực tiếp, giúp tài sản chuyển thẳng cho người nhận mà không cần đi qua quy trình tòa án. Vì vậy, việc rà soát và cập nhật các biểu mẫu này sau những sự kiện lớn trong đời là cực kỳ quan trọng để đảm bảo tài sản được phân chia đúng theo mong muốn hiện tại của bạn.
Hành động ngay:
Ngay bây giờ, hãy liệt kê tất cả các tài khoản có mục chỉ định người thụ hưởng và kiểm tra lại. Chúng đã cập nhật đúng chưa?
Quỹ ủy thác: giải pháp “đo ni đóng giày”
Quỹ ủy thác là một thỏa thuận pháp lý nâng cao và linh hoạt hơn. Bạn chuyển quyền sở hữu tài sản vào quỹ ủy thác, và quỹ này sẽ do người quản lý quỹ điều hành vì lợi ích của những người thụ hưởng mà bạn lựa chọn.
Vì sao nên dùng? Hai lý do lớn nhất là tránh quy trình tòa án và kiểm soát cách thức, thời điểm tài sản được phân phối. Điều này đặc biệt hữu ích cho:
Con cái còn trẻ:
Bạn có thể quy định con nhận tiền ở các mốc 25, 30 và 35 tuổi, thay vì nhận một lần ở tuổi 18.
Gia đình tái hôn:
Đảm bảo tài sản cuối cùng vẫn thuộc về con của bạn theo đúng dự định.
Quyền riêng tư:
Khác với di chúc, quỹ ủy thác là tài liệu riêng tư.
Kết hợp lại: chúng phối hợp như một “hệ thống”
Hãy hình dung kế hoạch tài sản của bạn như một hệ thống vận hành đồng bộ:
1. Quỹ ủy thác xử lý nhà cửa và các khoản đầu tư lớn, giúp chuyển giao trơn tru.
2. Biểu mẫu người thụ hưởng chuyển thẳng các tài khoản hưu trí và bảo hiểm nhân thọ cho vợ/chồng hoặc con cái.
3. Di chúc đóng vai trò “lưới an toàn”, bao trùm những tài sản bạn quên chưa đưa vào quỹ ủy thác hoặc chưa chỉ định người thụ hưởng (như xe cá nhân hay trang sức).
Di chúc cũng là nơi bạn chỉ định người giám hộ cho con chưa đủ tuổi thành niên.
Bước đầu tiên (đúng vậy, ngay hôm nay)
Bạn không cần làm tất cả cùng lúc. Hãy bắt đầu từ những điều cơ bản:
1. Tạo một bản di chúc cơ bản (thông qua dịch vụ trực tuyến uy tín hoặc luật sư).
2. Kiểm tra toàn bộ biểu mẫu người thụ hưởng trên các tài khoản của bạn.
3. Trao đổi với người bạn dự định chỉ định làm người thực hiện di chúc hoặc người quản lý quỹ. Đây là một trách nhiệm lớn.
Khi thực hiện những bước này, bạn không phải đang “chuẩn bị cho kết thúc”. Bạn đang chuẩn bị cho sự rõ ràng, bình yên và sự chăm sóc dành cho người thân trong giai đoạn khó khăn. Đó là một di sản của sự chu đáo—vượt xa mọi con số tiền bạc.
