Nhiều người tin rằng Thomas Edison là người phát minh ra đèn điện. Tuy nhiên, thực tế Edison đã mua lại bằng sáng chế cho ý tưởng “bơm khí nitơ vào bóng thủy tinh để làm sáng que than” từ hai kỹ thuật viên điện người Canada.

Sau đó, ông cải tiến sợi đốt và tạo ra loại đèn dùng sợi tre đã được than hóa, có thể phát sáng liên tục tới 1200 giờ vào năm 1880.

Tài liệu sớm nhất về đèn điện được ghi nhận vào năm 1801, khi Humphrey Davy sử dụng sợi bạch kim để tạo ra ánh sáng điện, đánh dấu bước đột phá quan trọng trong công nghệ chiếu sáng.

Đến năm 1810, ông tiếp tục sáng chế “ngọn nến điện” với 2.000 pin và hai thanh than, tạo thành đèn hồ quang. Năm 1854, Henry Goebbels đạt được cột mốc quan trọng khi cho sợi tre đã được than hóa phát sáng trong môi trường chân không của bóng thủy tinh. Đây được xem là phát minh đèn điện thực sự đầu tiên trên thế giới, và ông đã duy trì ánh sáng suốt 400 giờ. Tuy nhiên, ông không kịp đăng ký bằng sáng chế.

Năm 1860, Joseph Swan cũng tạo ra đèn điện với sợi carbon, nhưng thất bại do hạn chế về kỹ thuật chân không. Mãi đến năm 1878, khi công nghệ hút chân không tại Anh phát triển mạnh, Swan mới chế tạo thành công bóng đèn sợi carbon trong môi trường chân không và nhanh chóng đăng ký bằng sáng chế. Ngôi nhà của ông trở thành nơi đầu tiên ở Anh, và cũng là đầu tiên trên thế giới, được chiếu sáng bằng đèn điện.

Đóng góp lớn của Edison không chỉ nằm ở việc cải tiến sợi đốt, mà quan trọng hơn là ông đã thương mại hóa đèn điện bằng cách phát triển máy phát điện và hệ thống cung cấp điện. Edison cùng nhóm của mình đã đưa ánh sáng điện đến với hàng ngàn gia đình bình thường.

Trong bối cảnh phát triển văn hóa nhân loại, phát minh ra đèn điện mang ý nghĩa sâu sắc. Nó không chỉ thay thế đèn dầu hỏa, mà còn mở ra một cách sống và phương thức sản xuất hoàn toàn mới.

Ngày nay, ánh sáng điện đã trở thành một phần tất yếu của cảnh quan đô thị, thúc đẩy du lịch và phát triển kinh tế. So với đèn dầu hay nến, đèn điện tiết kiệm và tiện lợi hơn rất nhiều. Sự phổ biến của nó đã làm thay đổi khái niệm về thời gian, định hình lại cấu trúc sản xuất và triết lý kinh tế.

Đèn điện đã thay đổi căn bản cách con người nhìn nhận về chu kỳ ngày – đêm tự nhiên. Điều quan trọng là cần nhận ra rằng mỗi đổi mới công nghệ không chỉ đơn thuần là một công cụ, mà còn gắn liền với một nền văn hóa và lối sống nhất định.

Sự ra đời của đèn điện đã mang đến một bước ngoặt lớn cho xã hội loài người, thay đổi cách chúng ta hiểu về thời gian và định hình lại cách sống cũng như cách làm việc.