Dù là tức giận vì kẹt xe, buồn bã sau một cuộc cãi vã, hay sự căng thẳng lặng lẽ của cuộc sống hằng ngày, cảm xúc của chúng ta đều ảnh hưởng đến cách ta suy nghĩ, hành động và cả cách ta đối xử với người khác.
Nhưng có một điều mà nhiều người không nhận ra — chúng ta thực sự có thể rèn luyện bản thân để quản lý cảm xúc tốt hơn. Chúng ta có thể không kiểm soát được những gì xảy ra, nhưng ta có thể kiểm soát cách mình phản ứng.
Vậy hãy cùng đi qua một vài cách đơn giản nhưng hiệu quả để quản lý thế giới cảm xúc của chúng ta một cách lành mạnh hơn.
Bắt đầu bằng việc gọi tên cảm xúc
Một trong những bước đầu tiên để quản lý cảm xúc là học cách nhận diện chúng. Chúng ta thường nói “Tôi ổn” trong khi thực tế thì không hoặc chỉ cảm thấy “khó chịu” mà không biết vì sao. Thay vì bỏ qua, hãy tự hỏi: Tôi đang cảm thấy lo âu? Bực bội? Thất vọng? Cô đơn? Việc gọi tên cảm xúc thực sự giúp não bộ bình tĩnh hơn. Nó giống như việc chuyển từ phản ứng bản năng sang sự thấu hiểu.
Đừng chống lại cảm xúc
Chúng ta đều từng cố gắng gạt bỏ cảm xúc — giả vờ như chúng không tồn tại. Nhưng cảm xúc không biến mất; chúng sẽ tìm cách khác để xuất hiện, như căng cứng cơ thể hoặc cáu gắt với người thân. Điều hiệu quả hơn là chấp nhận: cảm thấy thế nào cũng không sao cả. Thăng trầm cảm xúc là điều bình thường. Khi ta để cảm xúc hiện diện mà không phán xét, chúng sẽ bớt chi phối ta hơn.
Hít thở trước khi phản ứng
Đã bao giờ bạn buột miệng nói điều gì trong lúc nóng giận rồi hối hận sau đó? Đó là lúc cảm xúc “nói hộ” trước khi lý trí kịp can thiệp. Trong những khoảnh khắc đó, vài hơi thở sâu có thể như phép màu. Nó cho não bộ một khoảng dừng, một cơ hội để thiết lập lại trước khi hành động. Hãy thử: hít vào bằng mũi chậm rãi trong bốn giây, giữ trong bốn giây, rồi thở ra trong bốn giây. Chỉ một phút như vậy thôi cũng đủ giúp ta cảm thấy bình tâm hơn.
Xây dựng lối thoát cho cảm xúc trong đời sống hằng ngày
Cảm xúc tích tụ như nước trong chai. Nếu không có chỗ thoát, nó sẽ bùng nổ. Vì vậy, ta cần tạo những lối thoát an toàn. Có thể viết nhật ký năm phút trước khi ngủ, đi dạo sau giờ làm, hoặc trò chuyện với một người bạn tin tưởng. Ta không cần phải giải quyết hết mọi cảm xúc — đôi khi chỉ cần được bộc lộ.
Đặt ranh giới để bảo vệ năng lượng
Khi ta nói “có” với tất cả, nghĩa là đang nói “không” với sự bình yên của bản thân. Nhiều lần khủng hoảng cảm xúc bắt nguồn từ việc ta bị kéo căng quá mức. Hãy nhắc mình rằng: nói “không”, tạm dừng, hoặc rời xa những điều hay con người khiến ta kiệt sức là điều hoàn toàn ổn. Đặt ranh giới không ích kỷ — đó là cách ta giữ gìn năng lượng tinh thần.
Đừng đối diện cảm xúc khó khăn một mình
Đôi khi cảm xúc quá nặng để tự gánh, và chính lúc đó việc tìm đến sự giúp đỡ sẽ tạo nên khác biệt. Dù là một người cố vấn, người thân yêu, hay chuyên gia tâm lý, việc chia sẻ sẽ giúp ta hiểu rõ hơn mọi chuyện. Ta không yếu đuối khi cần hỗ trợ mà là khôn ngoan vì đã tìm kiếm nó.
Xây dựng khả năng phục hồi cảm xúc
Quản lý cảm xúc không có nghĩa là lúc nào cũng phải bình tĩnh. Đó là khả năng bật dậy, giữ cân bằng và học hỏi từ mỗi làn sóng cảm xúc. Càng luyện tập việc nhận diện, chấp nhận và xử lý cảm xúc, ta càng mạnh mẽ hơn về mặt tinh thần.
Vậy hôm nay ta bắt đầu từ đâu?
Hãy dành một phút ngay bây giờ để lắng nghe chính mình. Thực sự hôm nay ta đang cảm thấy thế nào? Có điều gì đang làm phiền ta nhưng chưa được thừa nhận? Quản lý cảm xúc không phải kỹ năng có thể thành thạo trong một đêm. Nó là một thói quen hằng ngày — một cách sống sẽ lớn lên cùng ta.
Cảm ơn bạn đã đọc. Bạn đã tìm được cách nào giúp mình giữ vững cảm xúc chưa? Hãy chia sẻ cùng mọi người — vì tất cả chúng ta đều đang học hỏi lẫn nhau.
