Tiền bạc không chỉ là những con số mà còn là cảm xúc, thói quen và giá trị. Khi hai người về chung một nhà, chúng ta thường đến từ những nền tảng tài chính khác nhau. Một người có thể là kiểu thích tiêu xài, trong khi người kia tiết kiệm.

Một người nghĩ rằng tài khoản chung là điều bắt buộc, còn người kia lại thích sự độc lập hơn. Đó là lý do tại sao việc quản lý tiền bạc chung dễ trở nên phức tạp nếu chúng ta không nói chuyện thẳng thắn.

Bắt đầu bằng những cuộc trò chuyện chân thành

Trước khi bước vào ngân sách hay tài khoản ngân hàng, chúng ta cần bắt đầu bằng sự cởi mở và trò chuyện trung thực. Hãy hỏi nhau: • Tiền bạc có ý nghĩa gì với chúng ta?

• Nỗi lo hoặc mục tiêu tài chính lớn nhất của chúng ta là gì?

• Gia đình chúng ta đã quản lý tiền bạc ra sao khi còn nhỏ?

Những câu hỏi này có vẻ riêng tư, nhưng chúng xây dựng sự thấu hiểu. Theo Tiến sĩ Sonya Britt-Lutter, một nhà trị liệu tài chính và giáo sư tại Đại học Bang Kansas, tranh cãi về tài chính là một trong những yếu tố dự báo hàng đầu của ly hôn. Vì vậy, chúng ta không chỉ nói về tiền mà còn đang bảo vệ mối quan hệ.

Chọn hệ thống quản lý tiền phù hợp

Không có một công thức chung cho tất cả trong việc quản lý tài chính chung. Một số cặp vợ chồng gộp tất cả. Một số chia đôi hóa đơn 50/50. Một số chọn hệ thống lai như một tài khoản chung cho chi phí gia đình, và tài khoản riêng cho chi tiêu cá nhân. Điều quan trọng là tìm ra cách phù hợp nhất cho cả hai.

Dưới đây là ba phương pháp phổ biến:

1. Gộp hoàn toàn:

Tất cả thu nhập đưa vào một tài khoản, mọi thứ chia sẻ.

2. Tách hoàn toàn:

Mỗi người quản lý thu nhập riêng và trả phần chi phí chung đã thỏa thuận.

3. Gộp một phần:

Kết hợp tài khoản chung và riêng, vừa minh bạch vừa tự do.

Điều quan trọng nhất là cả hai cùng đồng ý và cảm thấy thoải mái.

Lập ngân sách hàng tháng cùng nhau

Khi đã chọn hệ thống, đây là lúc cùng nhau xây dựng một ngân sách hàng tháng thực tế. Ngân sách không phải là luật lệ cứng nhắc mà là kế hoạch định hướng. Hãy liệt kê nguồn thu nhập, sau đó đến chi phí cố định (tiền thuê nhà, khoản vay, hóa đơn), rồi đến chi phí linh hoạt (thực phẩm, giải trí, quà tặng). Đừng quên dành một phần cho mục tiêu tiết kiệm, dù là kỳ nghỉ, quỹ khẩn cấp hay căn nhà mơ ước trong tương lai.

Các ứng dụng quản lý chi tiêu có thể giúp trực quan hóa quá trình này. Và nhớ xem lại ngân sách hàng tháng, bởi mục tiêu và nhu cầu có thể thay đổi theo thời gian.

Minh bạch và kiểm tra thường xuyên

Không cần bàn chuyện tiền nong mỗi ngày, nhưng một “buổi kiểm tra tài chính” định kỳ chẳng hạn mỗi tháng một lần có thể tạo khác biệt lớn. Điều này giúp cả hai cùng tham gia, tránh bất ngờ và củng cố tinh thần đồng đội.

Trong buổi kiểm tra, hãy cùng hỏi nhau:

- Chúng ta có đang tuân thủ ngân sách không?

- Có chi phí bất ngờ nào phát sinh không?

- Chúng ta có tiến gần hơn đến mục tiêu không?

Đây cũng là dịp tuyệt vời để ăn mừng những thành công nhỏ — như trả hết một khoản nợ thẻ tín dụng hay đạt mốc tiết kiệm đã đề ra.

Đặt mục tiêu tài chính chung

Dù là mua nhà, khởi nghiệp hay nghỉ hưu sớm, các mục tiêu tài chính chung đều gắn kết chúng ta hơn. Chúng mang lại ý nghĩa cho tiền bạc. Không chỉ là sống sót mà là cùng nhau xây dựng. Theo nghiên cứu của Ngân hàng TD, các cặp đôi thường xuyên nói về mục tiêu tài chính cảm thấy tự tin và gắn bó hơn trong mối quan hệ.

Vậy nên hãy cùng mơ một chút! Viết ra mục tiêu ngắn hạn và dài hạn, rồi xem lại mỗi vài tháng để theo dõi tiến trình.

Xử lý bất đồng một cách tôn trọng

Bất đồng là điều tự nhiên. Có thể một người muốn tiết kiệm mạnh, trong khi người kia muốn tận hưởng cuộc sống ngay bây giờ. Điều quan trọng là cách chúng ta phản ứng. Hãy tránh đổ lỗi và thay vào đó tập trung vào giải pháp. Ví dụ: nói “Anh/Em cảm thấy căng thẳng khi chúng ta vượt ngân sách” hiệu quả hơn là “Anh/Em lúc nào cũng tiêu quá nhiều”.

Chúng ta cũng có thể cân nhắc tìm đến một bên trung lập, như chuyên gia tài chính hay cố vấn, nếu các cuộc trò chuyện về tiền bạc thường xuyên biến thành tranh cãi.

Xây dựng niềm tin tài chính từng bước

Niềm tin không thể có ngay lập tức. Nếu một người từng gặp rắc rối tài chính, hoặc cả hai mới bắt đầu gộp tài chính, việc đi từ từ là bình thường. Bắt đầu nhỏ — có thể từ ngân sách chung cho đi chợ hay quỹ du lịch — rồi dần mở rộng.

Hãy nhớ, niềm tin tài chính được xây dựng qua giao tiếp trung thực và tôn trọng lẫn nhau.

Suy ngẫm cuối: Tiền bạc là trò chơi đồng đội

Quản lý tài chính chung không chỉ là nhiệm vụ mà là nỗ lực đồng đội suốt đời. Chúng ta không cần phải hoàn hảo, nhưng cần trung thực, tử tế và rõ ràng với nhau. Mục tiêu không chỉ là một tài khoản ngân hàng khỏe mạnh, mà còn là một mối quan hệ vững bền.

Vậy còn các bạn? Bạn và người bạn đời đang quản lý tiền bạc thế nào? Bạn đã tìm ra hệ thống phù hợp, hay vẫn đang thử nghiệm? Hãy chia sẻ kinh nghiệm và câu chuyện — vì tất cả chúng ta đều đang cùng nhau trên hành trình này.