Bạn đã bao giờ lướt qua danh sách nhạc của mình và tự hỏi: "Đây là do con người… hay máy móc tạo ra?". Bạn không hề đơn độc. Âm nhạc do AI tạo ra đã bùng nổ gần đây, và nó đặt ra những câu hỏi lớn - liệu máy móc có thực sự tạo ra nghệ thuật không? Và quan trọng hơn, liệu âm nhạc do AI tạo ra có hay (hoặc tốt hơn) so với những gì nghệ sĩ con người tạo ra không?

Chúng ta hãy cùng phân tích và xem điều gì thực sự diễn ra đằng sau âm nhạc này.

Âm nhạc do AI tạo ra chính xác là gì?

Âm nhạc do AI tạo ra được tạo ra bằng các thuật toán - hãy nghĩ đến các mô hình học máy được đào tạo trên hàng ngàn bài hát. Các hệ thống này phân tích các mẫu giai điệu, nhịp điệu, hòa âm và thậm chí cả lời bài hát. Các công cụ như MuseNet của OpenAI giờ đây có thể tạo ra âm nhạc theo nhiều phong cách, từ cổ điển đến jazz và pop.

Đây là cách hoạt động thông thường: Bạn đưa cho AI một gợi ý - chẳng hạn như "một bản piano thư giãn theo phong cách thập niên 90" - và nó sẽ tạo ra một bản nhạc hoàn chỉnh chỉ trong vài giây. Không cần phải đến phòng thu âm vào đêm khuya, không phải bế tắc khi viết lách, không phải cà phê để "đập hộp" nhạc.

Nghệ sĩ thực thụ so với AI: Sự khác biệt là gì?

Sự khác biệt lớn nhất? Cảm xúc.

Những nhạc sĩ con người mang trải nghiệm sống, cảm xúc và bối cảnh văn hóa vào âm nhạc của họ. Khi Adele hát về nỗi đau khổ hay Kendrick Lamar nói về bản sắc, bạn cảm nhận được điều gì đó. Có một câu chuyện đằng sau mỗi nốt nhạc.

Ngược lại, AI không có cảm xúc. Nó bắt chước. Nó có thể bắt chước nỗi đau khổ, nhưng nó không biết nỗi đau khổ là gì. Nó không có sự sống để khai thác - chỉ có dữ liệu.

Tuy nhiên, một số tác phẩm AI lại đẹp đến kinh ngạc. Tại sao? Bởi vì chúng dựa trên hàng ngàn thứ tuyệt đẹp đã được con người tạo ra.

Mọi người có đang nghe nhạc AI không?

Đôi khi họ thậm chí còn không hề hay biết. Vào năm 2023, Spotify đã xóa hàng nghìn bản nhạc do AI tạo ra khỏi nền tảng sau khi nhận ra các bot đang tải lên những bản nhạc thu hút hàng triệu lượt nghe. Một số người dùng thậm chí còn thêm các bản nhạc AI vào danh sách phát nhạc khi ngủ hoặc học tập, vì tin rằng chúng được tạo ra bởi con người.

Ngoài ra, một nghiên cứu năm 2023 của Endel, một công ty chuyên về âm thanh do AI tạo ra cho mục đích chăm sóc sức khỏe, đã chứng minh rằng nhạc ambient do AI tạo ra giúp cải thiện sự tập trung và thư giãn của người nghe lên đến 26%. Điều này làm nổi bật những lợi ích thiết thực và sự chấp nhận ngày càng tăng của âm nhạc AI trong cuộc sống hàng ngày.

Điều này phản ánh bối cảnh hiện tại, nơi âm nhạc AI vừa phổ biến vừa có tác động, đồng thời nâng cao nhận thức về tính minh bạch và tính xác thực trong các nền tảng phát nhạc trực tuyến.

Còn công việc và tính độc đáo thì sao?

Đây chính là lúc mọi chuyện trở nên phức tạp. Nhiều nhạc sĩ lo ngại rằng AI có thể thay thế công việc của họ - đặc biệt là các nhà soạn nhạc cho quảng cáo, trò chơi hoặc nhạc nền. Tại sao phải trả tiền cho con người khi máy móc có thể tạo ra một bản nhạc ngay lập tức và tiết kiệm?

Và còn vấn đề bản quyền. Nếu AI được đào tạo về nhạc có bản quyền, liệu bản nhạc mới có phải là bản gốc không? Liệu nghệ sĩ có nên được hưởng tiền bản quyền nếu tác phẩm của họ đã giúp AI học được điều đó?

Luật pháp vẫn đang được hoàn thiện, nhưng cuộc tranh luận đang nóng lên nhanh chóng.

Liệu chúng có thể cùng tồn tại không?

Thực ra thì… có. Một số nghệ sĩ đang sử dụng AI như một công cụ sáng tạo thay vì đối thủ. Hãy nghĩ về nó như một nhạc cụ mới: các nhạc sĩ đưa ý tưởng vào các công cụ AI để tạo ra giai điệu hoặc bản phối lại mà họ sẽ không bao giờ tự mình nghĩ ra.

Chìa khóa là sự minh bạch - biết những gì được tạo ra bởi AI và những gì do con người tạo ra - và sự hợp tác, chứ không phải cạnh tranh.

Suy nghĩ cuối cùng: Ai thắng?

Vậy âm nhạc do AI tạo ra có tốt hơn không? Không hẳn. Nhưng nó hữu ích. Nó nhanh chóng, hiệu quả, và đôi khi hay đến bất ngờ. Tuy nhiên, nó thiếu đi cái hồn - và đó là điều chỉ con người mới có thể mang lại.

Cuối cùng, tương lai của âm nhạc có thể là sự pha trộn của cả hai. Trái tim của người nghệ sĩ, được dẫn dắt bởi bàn tay công nghệ.

Cứ để âm nhạc vang lên - nhưng hãy đảm bảo rằng chúng ta biết ai mới thực sự là người chơi.