Khi chúng ta nghĩ lại về tuổi thơ của mình, những kỷ niệm ấm áp nhất thường đến từ gia đình - những người đã cổ vũ chúng ta, nâng chúng ta dậy khi chúng ta vấp ngã và yêu thương chúng ta bất kể điều gì xảy ra.

Đối với trẻ em, gia đình chính là như vậy: một nơi an toàn để trưởng thành, thử sức và thất bại mà không sợ hãi. Trước khi trường học, bạn bè hay xã hội can thiệp, gia đình chính là nền tảng đầu tiên. Và nền tảng này càng vững chắc, con cái chúng ta càng được chuẩn bị tốt hơn để đối mặt với thế giới.

An toàn cảm xúc bắt đầu từ gia đình

Trẻ em cần cảm thấy an toàn để học tập và phát triển. Sự an toàn cảm xúc — khi biết rằng luôn có ai đó ở bên — sẽ cho trẻ lòng can đảm để khám phá, lên tiếng và đương đầu với thử thách. Khi chúng ta, với tư cách là cha mẹ hoặc người chăm sóc, thường xuyên dành tình yêu thương và sự an ủi, chúng ta giúp xây dựng khả năng phục hồi cảm xúc của trẻ. Theo Trung tâm Phát triển Trẻ em của Đại học Harvard, mối quan hệ ổn định và tương tác với người chăm sóc là một trong những yếu tố quan trọng nhất cho sự phát triển não bộ khỏe mạnh.

Gia đình định hình các giá trị cốt lõi

Chúng ta muốn con cái mình lớn lên với niềm tin vào điều gì? Lòng tốt? Sự trung thực? Sự tự tin? Những giá trị này không đến từ sách vở — chúng được vun đắp thông qua những tương tác hàng ngày trong gia đình. Cách chúng ta đối xử với người khác, giải quyết vấn đề, xử lý sự thất vọng và ăn mừng những chiến thắng nhỏ dạy cho con cách cư xử và suy nghĩ.

Ví dụ, khi chúng ta xin lỗi sau một lỗi lầm, chúng ta thể hiện sự khiêm nhường. Khi chúng ta giữ lời hứa, chúng ta dạy con sự chính trực. Ngay cả những cuộc trò chuyện trong bữa tối cũng giúp định hình cách trẻ nhìn nhận thế giới và vị trí của mình trong đó.

Hỗ trợ trong những lúc khó khăn

Lớn lên không hề dễ dàng. Trẻ em phải đối mặt với áp lực ở trường, những thách thức xã hội, những thay đổi về thể chất và những thăng trầm cảm xúc. Khi các em biết mình có thể trở về nhà với chúng ta — mà không bị phán xét — điều đó tạo nên tất cả sự khác biệt. Chúng ta trở thành lưới an toàn, vùng an toàn của các em.

Nhà tâm lý học, Tiến sĩ Laura Markham giải thích rằng khi trẻ em cảm thấy được hỗ trợ tại nhà, các em ít có khả năng tham gia vào các hành vi nguy hiểm và có nhiều khả năng phát triển các kỹ năng đối phó mạnh mẽ hơn. Vấn đề không phải là giải quyết tất cả các vấn đề của các em, mà là luôn hiện diện và hỗ trợ các em vượt qua chúng.

Gia đình xây dựng sự tự tin

Sự tự tin của trẻ được xây dựng thông qua những trải nghiệm thành công, nhưng cũng nhờ sự khích lệ và niềm tin từ những người thân yêu. Khi chúng ta nói "Bố/Mẹ tin con", điều đó tiếp thêm sức mạnh cho trẻ để tin vào chính mình. Dù là những bước đi đầu tiên, đọc to thành tiếng, hay thử sức mình vào một đội bóng, sự hỗ trợ của chúng ta sẽ giúp trẻ nắm bắt cơ hội và trưởng thành.

Những khoảnh khắc nhỏ bé cũng rất quan trọng: tham dự vở kịch ở trường, lắng nghe câu chuyện của trẻ, ăn mừng thành tích của trẻ — tất cả những điều này đều nói lên rằng: "Con được trân trọng". Và thông điệp đó sẽ trở thành tiếng nói nội tâm của trẻ sau này.

Hướng dẫn thay đổi theo độ tuổi

Khi trẻ lớn lên, cách chúng ta hỗ trợ các em cũng thay đổi — nhưng điều đó vẫn quan trọng không kém. Trẻ mới biết đi cần được bảo vệ và định hình. Thanh thiếu niên khao khát sự tôn trọng và thấu hiểu. Những đứa trẻ đang ở độ tuổi đại học tìm kiếm sự tin tưởng và không gian riêng. Ngay cả khi đã trưởng thành, chúng ta vẫn luôn là một gia đình. Sự hỗ trợ của chúng ta chỉ chuyển từ người ra quyết định sang người cổ vũ.

Điều quan trọng là chúng ta tiếp tục hiện diện. Sự hiện diện liên tục của chúng ta nói lên rằng: "Dù bạn ở độ tuổi nào, bạn cũng không bao giờ cô đơn."

Gia đình là nơi bản sắc bắt đầu

Từ ngôn ngữ và văn hóa đến những câu chuyện và truyền thống gia đình, ý thức về bản sắc của trẻ bắt đầu từ mái ấm gia đình. Khi chúng ta chia sẻ về nguồn gốc và những điều quan trọng với mình, chúng ta giúp trẻ hiểu mình là ai.

Ngay cả những nghi thức nhỏ — thói quen trước khi đi ngủ, bữa sáng cuối tuần, truyền thống sinh nhật — cũng tạo nên sự khác biệt lớn. Những điều này tạo nên sự gắn kết. Và sự gắn kết xây dựng sự tự tin.

Suy nghĩ cuối cùng: Chúng ta là chỗ dựa vững chắc của con

Gia đình không hoàn hảo — và điều đó không sao cả. Ai cũng có những ngày khó khăn, bất đồng quan điểm và bài học cần học hỏi. Nhưng khi chúng ta thể hiện tình yêu thương, lắng nghe kiên nhẫn và hỗ trợ một cách nhất quán, chúng ta sẽ trở thành nguồn ổn định vững chắc nhất trong cuộc sống của một đứa trẻ.

Vậy làm thế nào để bạn hỗ trợ con cái trong gia đình — dù chúng còn nhỏ hay đã lớn? Bạn đã bao giờ chứng kiến ​​khoảnh khắc tình yêu thương của mình thực sự tạo nên sự khác biệt chưa? Hãy cùng nhau chia sẻ và học hỏi, bởi vì mỗi đứa trẻ đều xứng đáng có một gia đình tin tưởng vào chúng.