Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng những bộ phim hoạt hình có cốt truyện rõ ràng có thể hỗ trợ phát triển kỹ năng tường thuật của trẻ.

Một nghiên cứu được thực hiện tại một trường đại học ở xứ Basque cho thấy: khi trẻ em từ 8 đến 12 tuổi xem các bộ phim hoạt hình có cốt truyện mạch lạc, chúng có khả năng kể lại những gì đã xem một cách đầy đủ và có tổ chức hơn.

Những đứa trẻ này cũng thể hiện sự nhận thức rõ ràng hơn về những hành vi tích cực và tiêu cực được thể hiện trong nội dung.

Hiểu các giá trị qua hoạt hình

Phim hoạt hình thường giới thiệu cả những phẩm chất đáng khen ngợi và những đặc điểm không mong muốn thông qua nhân vật và tình huống. Theo cùng nghiên cứu đó, ngay cả những bộ phim hoạt hình có cốt truyện kém rõ ràng cũng mang lại cơ hội học hỏi về giá trị. Cả hai loại hoạt hình—có cốt truyện chặt chẽ và không có—đều góp phần giúp trẻ em nhận diện và xử lý các kiểu hành vi khác nhau.

Ứng dụng giáo dục trong lớp học

Các phát hiện này đã khuyến khích việc phát triển những chiến lược giảng dạy trong lớp học bằng cách sử dụng nội dung hoạt hình để củng cố kỹ năng kể chuyện và giới thiệu các bài học đạo đức theo cách hấp dẫn, phù hợp với lứa tuổi.

Ảnh hưởng tích cực đến hành vi xã hội

Khuyến khích lòng tốt và tương tác tích cực

Một nghiên cứu thực hiện trên 200 học sinh tiểu học phát hiện rằng: việc xem những bộ phim hoạt hình có nhân vật hành xử tử tế và giải quyết xung đột một cách điềm tĩnh có thể giúp giảm hành vi hung hăng ở trẻ nhỏ. Nội dung này truyền cảm hứng cho những hành vi xã hội cân nhắc hơn và cho thấy tiềm năng tạo ra tác động lâu dài đến cách trẻ tiếp cận với người khác.

Giảm sự hung hăng trong ngắn hạn

Trẻ em tiếp xúc với những bộ phim hoạt hình tránh các đặc điểm nhân vật tiêu cực ít có xu hướng tức giận hay thất vọng. Những tác động này được ghi nhận ngay sau khi xem, làm nổi bật ảnh hưởng tức thì của nhân vật hoạt hình đối với tâm trạng và hành vi.

Ngôn ngữ, hành vi và thói quen truyền thông

Tiếp thu ngôn ngữ và phát triển trí tuệ

Một dự án nghiên cứu khác, do các nhóm thuộc các cơ sở giáo dục ở một quốc gia châu Á dẫn dắt, chỉ ra rằng những trẻ thường xuyên xem hoạt hình có xu hướng phát triển ngôn ngữ nhanh hơn. Các em dễ tiếp thu từ vựng mới, tự tin diễn đạt ý tưởng và hiểu tín hiệu thị giác tốt hơn so với bạn bè ít xem hoạt hình.

Rủi ro khi xem kéo dài

Tuy nhiên, cùng nghiên cứu cũng phát hiện rằng thời gian ngồi trước màn hình quá lâu có thể dẫn đến việc bắt chước các hành động không phù hợp, đặc biệt khi thiếu sự giám sát. Một số trẻ thể hiện hành vi hung hăng hơn đối với anh chị em hoặc bạn bè sau khi thường xuyên xem các nội dung hoạt hình nhấn mạnh xung đột hoặc hành vi phóng đại.

Vai trò của giám sát và thiết kế nội dung

Theo các phát hiện này, việc người lớn giám sát những gì trẻ xem là vô cùng cần thiết. Những người sáng tạo nội dung hoạt hình được khuyến khích cân nhắc đến tác động hành vi mà các bộ phim có thể gây ra, trong khi cha mẹ hoặc người chăm sóc nên trò chuyện cùng trẻ về những gì chúng xem.

Sở thích ăn uống và ảnh hưởng của nhân vật

Tác động marketing đến lựa chọn thực phẩm

Các nhân vật hoạt hình có ảnh hưởng đáng kể đến sự lựa chọn món ăn của trẻ. Một nghiên cứu tiến hành trên nhóm trẻ từ 6 đến 9 tuổi ở Hoa Kỳ cho thấy các em thường ưa chuộng đồ ăn vặt và bữa ăn có in hình nhân vật hoạt hình quen thuộc trên bao bì. Sự liên kết này thường dẫn đến những lựa chọn không tốt cho sự phát triển.

Khuyến khích thói quen ăn uống lành mạnh hơn

Các nhà nghiên cứu kết luận rằng việc sử dụng những nhân vật hoạt hình nổi tiếng trên bao bì thực phẩm lành mạnh hơn có thể hướng trẻ đến các lựa chọn bổ dưỡng. Điều chỉnh chiến lược tiếp thị theo hướng này có thể là công cụ hữu ích để cải thiện thói quen hằng ngày.

Những hệ quả tiêu cực tiềm ẩn của hoạt hình

Sự lệ thuộc vào màn hình và thay đổi hành vi

Một nghiên cứu tập trung vào 200 trẻ từ 5 đến 15 tuổi cho thấy tỷ lệ gắn bó với màn hình ở mức cao. Nhiều trẻ xem cả phim hoạt hình hành động lẫn phi hành động, với 33% thể hiện những vấn đề hành vi gia tăng liên quan đến nội dung mà chúng theo dõi.

Phản ứng khi bị hạn chế tiếp cận màn hình

Khi bị tắt màn hình, một số trẻ phản ứng bằng sự bực tức, ném đồ vật hoặc tỏ thái độ cáu kỉnh. Đáng chú ý, một phần trong số đó còn cố gắng bắt chước những hành động mạo hiểm nhìn thấy trên phim.

Cũng có ghi nhận tác động tích cực

Bên cạnh những lo ngại, nghiên cứu này cũng nhận thấy phần lớn trẻ trở nên hứng thú hơn với các chủ đề sáng tạo và thể hiện sự nhận thức cảm xúc rõ ràng hơn khi được tiếp cận với những nội dung hoạt hình giàu tính suy tư và tưởng tượng.

Tóm lại

Rõ ràng, phim hoạt hình đóng vai trò ý nghĩa trong việc định hình sự phát triển của trẻ. Đối với các bậc phụ huynh và người chăm sóc, việc hiểu rõ loại nội dung hoạt hình mà trẻ đang tiếp nhận có thể tạo nên khác biệt lớn. Khi được chọn lọc kỹ càng và được thảo luận cởi mở, phim hoạt hình có thể trở thành công cụ giáo dục và cảm xúc quý giá. Bằng cách khuyến khích một cách tiếp cận cân bằng—ưu tiên những câu chuyện mang tính xây dựng, kiểm soát thời gian xem và gắn kết nhân vật yêu thích với thói quen lành mạnh—người lớn có thể giúp trẻ lớn lên với những gì tốt đẹp nhất mà hoạt hình mang lại.