Chắc hẳn ai trong chúng ta cũng từng chụp một bức ảnh mà khi xem lại, cảm thấy... nhạt nhòa. Nhưng rồi khi lướt mạng xã hội, ta bắt gặp một tấm ảnh gần như chụp cùng chủ thể mà lại rực rỡ và ấn tượng đến lạ.
Tại sao lại như vậy? Trong phần lớn trường hợp, điều tạo nên sự khác biệt chính là bố cục. Bố cục là nghệ thuật sắp xếp các yếu tố trong ảnh sao cho không chỉ đẹp mắt, mà còn truyền cảm và khó quên.
Tin vui là: bạn không cần thiết bị đắt tiền để làm được điều này chỉ cần một con mắt tinh tế hơn và vài mẹo nhỏ dễ áp dụng. Hãy cùng khám phá cách sử dụng bố cục để nâng tầm hình ảnh của bạn.
Quy tắc một phần ba là cách đơn giản và hiệu quả nhất để cải thiện bố cục ảnh. Chỉ cần bật lưới trong phần cài đặt camera hoặc điện thoại — khung hình sẽ được chia thành chín ô bằng nhau. Thay vì đặt chủ thể ngay chính giữa, hãy thử đưa họ nằm dọc theo các đường lưới hoặc ở điểm giao nhau. Cách này giúp cân bằng bố cục và tạo cảm giác ảnh sống động hơn. Dù là chụp chân dung, hoàng hôn hay cảnh phố xá, quy tắc một phần ba luôn mang lại cấu trúc rõ ràng cho bức ảnh.
Đường dẫn là những đường tự nhiên trong ảnh dẫn ánh nhìn người xem tới chủ thể chính. Đó có thể là con đường, hàng rào, dòng sông, hành lang thậm chí cả bóng đổ hay vệt nắng. Khi bạn thấy một đường mạnh mẽ trong cảnh vật, hãy thử sắp xếp sao cho đường đó hướng về phía chủ thể hoặc kéo sâu vào khung hình. Điều này không chỉ tạo chiều sâu mà còn mang đến cảm giác chuyển động và câu chuyện cho bức ảnh.
Framing hay “đóng khung” là việc dùng các yếu tố có sẵn trong cảnh để bao quanh hoặc làm nổi bật chủ thể. Hãy nghĩ đến khung cửa, mái vòm, cửa sổ, cành cây hoặc thậm chí là đôi tay. Những khung hình tự nhiên này giúp tập trung ánh nhìn vào điều quan trọng nhất, đồng thời tạo cảm giác gần gũi hoặc bí ẩn. Nó còn thêm tầng lớp vào bố cục, khiến ảnh trở nên sinh động và nhiều lớp hơn.
Sự đối xứng luôn mang đến cảm giác dễ chịu cho thị giác. Dù là phản chiếu trên mặt nước, một tòa nhà cân đối hay gương mặt nằm chính giữa khung hình ảnh đối xứng luôn đem lại cảm giác yên bình và cân bằng. Họa tiết hoạt động theo cách tương tự — những hình dáng, đường nét hoặc màu sắc lặp lại sẽ tạo nhịp điệu. Một mẹo hay: phá vỡ sự lặp lại (ví dụ: một chiếc ô đỏ giữa hàng chục chiếc ô đen) sẽ khiến bức ảnh trở nên nổi bật bất ngờ.
Không phải cứ lấp đầy mọi khoảng trống là tốt. Đôi khi, phần “trống” trong ảnh lại tạo nên sức hút riêng. Không gian âm — như bầu trời, mặt nước, hay bức tường trơn sẽ giúp chủ thể có “khoảng thở” và tạo hiệu ứng tối giản, tinh tế. Không gian trống còn khơi gợi cảm xúc. Một nhân vật đơn độc giữa khung cảnh trống trải có thể gợi sự yên bình, cô đơn hay thậm chí là kịch tính. Hãy thử để trống một phần khung hình và kết quả sẽ khiến bạn bất ngờ.
Một lỗi phổ biến khi chụp ảnh là luôn chụp từ ngang tầm mắt. Hãy thử phá cách! Quỳ xuống, chụp từ trên cao hoặc nghiêng máy một chút để tạo góc nhìn mới lạ. Chỉ cần thay đổi góc máy, bạn có thể biến một cảnh vật bình thường thành điều gì đó mới mẻ và thú vị. Đồng thời, bạn sẽ nhìn những chủ thể quen thuộc như thú cưng, hoa lá, hay tòa nhà — dưới một góc nhìn hoàn toàn mới.
Đôi khi, một bức ảnh có thể bị phá hỏng chỉ vì phông nền quá rối hoặc gây xao nhãng. Trước khi bấm máy, hãy dành vài giây quan sát: có chiếc cột điện nào mọc “trên đầu” nhân vật không? Có quá nhiều đồ lộn xộn phía sau? Bằng cách đơn giản hóa nền hoặc chỉ cần xoay người vài bước, bạn có thể khiến chủ thể nổi bật hơn. Nếu nền vẫn quá rối, hãy dùng chế độ chân dung để xóa phông và giữ tiêu điểm rõ nét.
Bố cục không phải là những quy tắc cứng nhắc mà là cách bạn dẫn dắt ánh nhìn và tạo nên một bức ảnh có sức mạnh truyền tải. Chỉ cần thêm một chút tinh ý và sáng tạo, bạn có thể biến những tấm ảnh “tạm được” thành những khung hình cuốn hút, đầy cảm xúc và mang câu chuyện riêng. Vậy các bạn ơi, bạn muốn thử mẹo nào đầu tiên? Lần tới khi cầm điện thoại hay máy ảnh, hãy dành vài giây để nghĩ về khung hình — và bạn sẽ thấy ảnh của mình “lên trình” rõ rệt!