Bạn đã bao giờ đứng trước một mặt hồ tĩnh lặng, một khu rừng mờ sương hay một hoàng hôn rực rỡ và thầm nghĩ: “Ước gì mình có thể lưu giữ cảm xúc này”?
Đó chính là điều kỳ diệu của màu nước, nó không chỉ giúp ta tái hiện những gì ta thấy, mà còn truyền tải được những gì ta cảm nhận từ thiên nhiên.
Khác với các chất liệu khác, màu nước chảy trôi một cách tự nhiên, hòa quyện giữa ánh sáng và màu sắc để tạo nên cảnh vật đầy cảm xúc và dịu dàng. Vậy làm thế nào để sử dụng chất liệu tuyệt vời này để thể hiện vẻ đẹp của thiên nhiên? Hãy cùng khám phá những bí quyết đơn giản mà hiệu quả sau đây.
Trước khi cầm cọ, chúng ta cần “luyện mắt”. Vẽ màu nước bắt đầu bằng quan sát. Dù bạn đang đứng giữa thiên nhiên hay chỉ nhìn một bức ảnh, hãy dành thời gian để thật sự chú ý:
• Ánh sáng chiếu xuống tán cây như thế nào?
• Bầu trời có những gam màu gì — chỉ xanh thôi, hay có pha hồng, cam, tím nữa?
• Mặt nước lặng lẽ phản chiếu bầu trời, hay đang gợn sóng đầy chuyển động?
Càng quan sát kỹ, bạn càng dễ truyền tải được “tinh thần” của cảnh vật lên trang giấy — không chỉ sao chép, mà là chuyển hóa cảm xúc thành hình ảnh.
Thiên nhiên hiếm khi hiện diện bằng những màu sắc gay gắt. Đa số khung cảnh tự nhiên được cấu thành từ các sắc độ dịu nhẹ, chuyển tiếp mượt mà. Khi vẽ màu nước, việc lựa chọn bảng màu êm dịu và hòa hợp sẽ giúp tác phẩm trở nên chân thực và mang lại cảm giác thư thái.
Hãy bắt đầu với các gam như xanh dương, xanh lá, vàng ấm và nâu nhẹ. Thay vì dùng màu nguyên chất từ tuýp, bạn nên tự pha trộn — điều này tạo nên những sắc thái tự nhiên hơn và khiến bức tranh mang đậm dấu ấn cá nhân.
Một trong những kỹ thuật hiệu quả nhất khi vẽ phong cảnh bằng màu nước là “ướt trên ướt” (wet-on-wet). Tức là bạn sẽ tô màu lên bề mặt đã làm ướt, để màu chảy và hòa vào nhau một cách tự nhiên. Ví dụ, để vẽ một bầu trời rạng rỡ lúc hoàng hôn hoặc sương mờ buổi sớm, hãy làm ướt vùng giấy trước bằng nước sạch. Sau đó, nhẹ nhàng thêm màu loãng và để chúng tự hòa quyện. Kỹ thuật này cũng rất phù hợp để vẽ mặt nước có phản chiếu, nơi mà đường nét mờ và sự chuyển màu là yếu tố chủ đạo. Hãy để màu nước tự làm phần việc của nó — đây là chất liệu càng “buông lơi”, càng đẹp.
Với màu nước, chúng ta vẽ từ nhạt đến đậm. Nghĩa là bạn bắt đầu với lớp màu loãng cho nền trời hay mặt đất, rồi dần thêm các lớp đậm hơn để tạo hình cây cối, đá, đồi núi…
Việc phối nhiều lớp sẽ tạo nên chiều sâu và cảm giác không gian cho bức tranh.
Bạn có thể dùng cọ khô, bọt biển hoặc thậm chí bàn chải đánh răng để tạo hiệu ứng kết cấu — như vỏ cây xù xì hay ánh nắng lấp lánh trên lá. Điều quan trọng là sự kiên nhẫn: hãy để mỗi lớp khô hẳn trước khi vẽ tiếp lớp mới.
Lỗi thường gặp của người mới bắt đầu là cố gắng vẽ từng chiếc lá hay từng cọng cỏ. Nhưng với màu nước, sức mạnh nằm ở sự gợi ý hơn là chi tiết rõ ràng.
Hãy sử dụng những nét cọ lỏng tay, đường viền mềm và những mảng mờ để tạo cảm giác về núi non, cây cối hay mây trời.
Đừng ngại để trống một số khoảng giấy — những khoảng trắng đó chính là ánh sáng, là sương mờ, là khoảng không. Chính sự “thở” ấy khiến tranh màu nước có vẻ mơ màng và đậm chất cảm xúc.
Một bức tranh phong cảnh không chỉ đẹp về kỹ thuật mà còn phải “có hồn”. Hãy nghĩ đến cảm xúc bạn muốn thể hiện: sự bình yên, choáng ngợp, hoài niệm hay tự do? Hãy để cảm xúc đó dẫn đường cho cách bạn chọn màu, di chuyển cọ, và bố cục khung cảnh.
Có thể bạn sẽ làm bầu trời rộng hơn để gợi mở sự tự do. Hoặc làm mềm mọi chi tiết để gợi cảm giác yên tĩnh.
Hãy tin vào trực giác của mình. Chính tầng cảm xúc ấy sẽ chạm đến trái tim người xem.
Màu nước không chỉ là cách để vẽ lại khung cảnh bên ngoài mà là phương tiện để thể hiện những điều đang diễn ra bên trong bạn. Chỉ với vài dụng cụ đơn giản, bảng màu nhẹ nhàng và sự quan sát tinh tế, bạn hoàn toàn có thể biến những khoảnh khắc thiên nhiên đời thường thành tác phẩm nghệ thuật đầy rung cảm.
Vậy nên, các bạn ơi, lần tới khi bạn xúc động trước một buổi hoàng hôn, một bông hoa hay triền đồi êm ả — tại sao không thử cầm cọ lên? Hãy để nước chảy, màu lan, và trái tim bạn lên tiếng qua từng đường nét. Bạn muốn ghi lại điều gì từ thiên nhiên bằng màu nước? Hãy cùng nhau tô vẽ thế giới, từng lớp màu nhẹ nhàng một.