Có một điều gì đó thật “điện ảnh” khi bạn ghi lại chuyển động trong tích tắc.
Dù là khoảnh khắc một cầu thủ bóng rổ bật cao giữa không trung, tay đua xe đạp ôm cua tốc độ, hay thủ môn lao mình bắt bóng — nhiếp ảnh thể thao là nghệ thuật đóng băng những giây phút kịch tính nhất.
Chúng ta không chỉ muốn nhìn thấy chuyện gì đã xảy ra mà còn muốn cảm nhận được sự hồi hộp, căng thẳng trong từng khung hình. Nhưng để có được cú bấm máy hoàn hảo, không chỉ cần may mắn. Mà còn cần kỹ năng, cảm giác thời điểm, và một vài bí kíp thông minh.
Trước cả khi nhấc máy ảnh lên, hãy hiểu rõ môn thể thao mà bạn định chụp. Mỗi trò chơi đều có nhịp điệu riêng. Ví dụ, trong tennis, những pha kịch tính thường xảy ra khi giao bóng hoặc cận chiến ở lưới. Trong bóng đá, cảm xúc lên xuống liên tục trong các pha chuyền bóng hay tranh chấp. Khi bạn nắm bắt được “nhịp đập” của trận đấu, bạn sẽ biết khoảnh khắc nào là đáng giá — và sẵn sàng chụp đúng lúc không thể ngờ.
Đây là nguyên tắc vàng. Nếu tốc độ màn trập quá chậm, chủ thể đang di chuyển sẽ bị nhòe. Với hầu hết các môn thể thao, bạn nên bắt đầu với tốc độ ít nhất là 1/1000 giây. Tốc độ này sẽ giúp đóng băng những chuyển động nhanh, như bàn chân người chạy đang lơ lửng hay trái bóng rời khỏi tay cầu thủ. Trong điều kiện thiếu sáng, bạn có thể phải tăng ISO để giữ tốc độ màn trập ở mức cần thiết.
Thể thao luôn chuyển động nhanh — nên khả năng lấy nét cũng phải “đuổi kịp” tốc độ ấy. Chế độ lấy nét liên tục (continuous autofocus) là người bạn đồng hành đáng tin cậy giúp bạn theo sát chủ thể mà vẫn giữ được độ sắc nét. Kết hợp với chế độ chụp liên tiếp (burst mode), bạn sẽ tăng cơ hội bắt được khoảnh khắc hoàn hảo chỉ trong tích tắc.
Dù ảnh chụp trong chuyển động nhanh, bố cục vẫn rất quan trọng. Bạn có thể áp dụng quy tắc “một phần ba” để giữ ảnh sinh động hơn — hãy đặt chủ thể lệch khỏi trung tâm để tạo cảm giác chuyển động. Ví dụ, nếu một tay đua đang tiến về bên phải, hãy để trống một phần khung hình bên phải — để ảnh có không gian “thở” và tạo nên sự căng thẳng đầy nghệ thuật. Đừng ngại chụp cận cảnh — nhiều bức ảnh mạnh mẽ nhất đến từ chính những góc rất gần.
Những bức ảnh thể thao đáng nhớ nhất đôi khi không nằm ở pha hành động mà ở phản ứng. Gương mặt của cầu thủ sau khi ghi bàn. Huấn luyện viên gào thét ngoài sân. Khán giả bật dậy reo hò. Những giây phút này kể lại câu chuyện đằng sau chuyển động. Vậy nên dù trận đấu đang tạm nghỉ, hãy luôn giữ máy ảnh sẵn sàng — bạn không biết khi nào điều kỳ diệu sẽ xảy ra.
Bạn hoàn toàn có thể chụp ảnh thể thao đẹp với bất kỳ máy ảnh nào, nhưng một vài thiết bị sẽ giúp bạn có lợi thế hơn. Máy ảnh DSLR hoặc mirrorless với khả năng lấy nét nhanh và tốc độ chụp liên tiếp tốt sẽ giúp bạn nhiều hơn trong các trận đấu. Về ống kính, ống zoom như 70–200mm là lựa chọn lý tưởng từ hàng ghế bên lề. Nhưng kể cả một ống 50mm hoặc lens kit cũng có thể mang lại kết quả tuyệt vời nếu bạn ở gần hành động. Đừng quá áp lực về “đồ nghề” — quan trọng là bạn sử dụng thật tốt những gì đang có trong tay.
Ánh sáng tự nhiên là người bạn tốt nhất. Các môn thể thao ngoài trời thường có ánh sáng đẹp, đặc biệt là buổi sáng sớm hoặc chiều muộn khi nắng dịu và mềm. Còn khi chụp trong nhà, mọi chuyện trở nên khó hơn. Phòng tập hay nhà thi đấu thường thiếu sáng, nên bạn cần tăng ISO và mở khẩu lớn để giữ ảnh sắc nét. Nếu ánh sáng quá kém, đôi khi chuyển ảnh sang đen trắng sẽ giúp giảm nhiễu và tăng cảm xúc cho bức hình.
Giống như các vận động viên, chúng ta chỉ giỏi hơn nhờ sự lặp lại. Hãy xem lại ảnh sau mỗi lần chụp. Tấm nào ổn? Tấm nào bị nhòe? Bố cục đã đúng chưa? Theo thời gian, bạn sẽ thấy được quy luật và sẽ điều chỉnh nhanh hơn khi đang tác nghiệp. Những nhiếp ảnh gia thể thao giỏi nhất chính là những người không ngừng quan sát, học hỏi và nâng cao bản năng.
Các bạn thân mến, nếu bạn mang máy ảnh tới trận đấu lớn sắp tới hoặc đơn giản là ra công viên trượt ván gần nhà — bạn muốn bắt được khoảnh khắc nào? Bàn thắng quyết định? Cú ăn mừng đầy cảm xúc? Hay khoảnh khắc lặng thinh trước cơn bão? Dù bạn ở trình độ nào, bạn có thể bắt đầu lưu giữ những ký ức sống động ngay từ bây giờ. Hãy bước ra ngoài, chụp thật nhiều và tin vào cảm nhận của mình. Bởi lẽ, những bức ảnh thể thao ấn tượng nhất không chỉ “cho ta thấy” chuyển động — mà khiến ta cảm được từng nhịp rung động trong đó.