Cảm giác đau hoặc tức ngực là một trong những than phiền phổ biến nhất tại các cơ sở y tế. Tuy nhiên, mức độ nghiêm trọng của triệu chứng này có thể dao động từ vô hại đến đe dọa tính mạng.
Việc phân biệt đúng lúc nào đau ngực là biểu hiện của tình trạng cấp cứu có thể cứu sống người bệnh và cải thiện đáng kể tiên lượng.
Không phải mọi cơn tức ngực đều cần cấp cứu, nhưng nếu xuất hiện đột ngột với cường độ mạnh, kèm theo đổ mồ hôi lạnh, buồn nôn, chóng mặt hoặc khó thở, thì có thể đó là dấu hiệu của một cơn nhồi máu cơ tim. Bác sĩ Clyde Yancy – chuyên gia tim mạch – khuyến cáo: "Tức ngực đi kèm với triệu chứng toàn thân không bao giờ nên xem nhẹ. Nhận biết sớm và xử lý kịp thời có thể cứu sống bệnh nhân".
Ngoài nhồi máu cơ tim – nguyên nhân nghiêm trọng nhất, nhiều bệnh lý tim mạch khác cũng có thể biểu hiện qua đau ngực:
- • Cơn đau thắt ngực:
Cảm giác khó chịu ở ngực do giảm lưu lượng máu đến cơ tim, thường xuất hiện khi gắng sức hoặc căng thẳng.
- • Viêm màng ngoài tim:
Tình trạng viêm lớp màng bao tim, gây đau ngực nhói, tăng lên khi nằm và giảm khi ngồi dậy hoặc nghiêng người.
- • Phình bóc tách động mạch chủ:
Một tình trạng nghiêm trọng và hiếm gặp khi lớp trong của động mạch chủ bị rách, gây đau ngực dữ dội, lan ra sau lưng.
Việc phân biệt các bệnh lý này đòi hỏi khai thác bệnh sử kỹ lưỡng, thăm khám chi tiết và sử dụng các xét nghiệm hỗ trợ như điện tâm đồ, siêu âm tim hay chụp CT.
Tức ngực cũng có thể bắt nguồn từ các nguyên nhân ngoài tim, đặc biệt là bệnh lý hô hấp:
- • Cơn hen cấp:
Co thắt đường thở khiến ngực cảm giác bó chặt, đi kèm khó thở và tiếng rít.
- • Thuyên tắc phổi:
Cục máu đông làm tắc mạch máu ở phổi, gây đau ngực đột ngột, khó thở dữ dội, có thể ho ra máu.
- • Tràn khí màng phổi:
Phổi xẹp do khí rò vào khoang ngực, gây đau nhói và suy hô hấp.
Ngoài ra, trào ngược axit dạ dày hoặc co thắt thực quản cũng có thể bắt chước đau ngực do tim, khiến việc chẩn đoán dễ bị nhầm lẫn.
Các chuyên gia khuyến cáo nên tìm đến cấp cứu nếu tức ngực đi kèm một trong các dấu hiệu sau:
- Đau lan đến hàm, cổ hoặc cánh tay
- Đổ mồ hôi lạnh, da tái nhợt
- Cảm giác yếu hoặc tê một bên cơ thể
- Khó nói, lú lẫn đột ngột
- Khó thở nghiêm trọng
Bác sĩ Robert Bonow nhấn mạnh: "Hãy chọn giải pháp an toàn – nếu cơn đau ngực đột ngột, nặng nề hoặc kèm triệu chứng đáng ngại, hãy gọi cấp cứu ngay lập tức".
Công nghệ y học hiện nay đã giúp rút ngắn thời gian xác định nguyên nhân tức ngực. Xét nghiệm troponin siêu nhạy cho phép phát hiện tổn thương cơ tim sớm hơn. Siêu âm tại giường cũng hỗ trợ đánh giá nhanh tình trạng tim và phổi. Việc điều trị sẽ tùy thuộc vào nguyên nhân cụ thể, có thể từ thuốc, thở oxy, cho đến can thiệp ngoại khoa khẩn cấp.
Một mô hình điều trị đa chuyên khoa – phối hợp giữa tim mạch, hô hấp và cấp cứu – đã cho thấy hiệu quả rõ rệt trong việc tối ưu hóa kết quả điều trị cho bệnh nhân.
Tức ngực là dấu hiệu cần được xem xét nghiêm túc. Dù đôi khi chỉ là biểu hiện lành tính, nhưng nó cũng có thể cảnh báo các tình trạng nguy hiểm tính mạng. Trang bị kiến thức, nhận diện triệu chứng và phản ứng đúng lúc sẽ giúp mỗi người chủ động bảo vệ sức khỏe của chính mình và người thân.