Bảo hiểm nhân thọ từ lâu được xem là tấm lá chắn tài chính dành cho người thân khi không may người được bảo hiểm qua đời. Tuy nhiên, ngày càng có nhiều câu hỏi đặt ra: Liệu bảo hiểm nhân thọ có thể đóng vai trò trong việc tích lũy và phát triển tài sản?

Câu trả lời không hoàn toàn đơn giản, bởi điều này phụ thuộc vào loại hợp đồng bảo hiểm, mục tiêu tài chính của từng cá nhân và chiến lược tài sản tổng thể.

Phân biệt rõ ràng giữa bảo hiểm tạm thời và bảo hiểm trọn đời

Để đánh giá khả năng tạo tài sản, trước hết cần phân biệt hai loại chính của bảo hiểm nhân thọ: bảo hiểm có thời hạn (term life) và bảo hiểm trọn đời (permanent life). Bảo hiểm có thời hạn chỉ chi trả quyền lợi nếu người được bảo hiểm qua đời trong một khoảng thời gian nhất định và thường không tích lũy giá trị hoàn lại. Loại hình này chủ yếu mang tính bảo vệ hơn là đầu tư. Ngược lại, bảo hiểm trọn đời như whole life hoặc universal life tích hợp yếu tố tiết kiệm hoặc đầu tư trong hợp đồng. Một phần phí bảo hiểm được đưa vào quỹ tích lũy có giá trị hoàn lại (cash value), và số tiền này có thể được rút hoặc vay theo điều kiện quy định. Đặc biệt, phần tích lũy này thường được hưởng lợi thế hoãn thuế – điểm cộng lớn trong lập kế hoạch tài chính dài hạn.

Tích lũy giá trị hoàn lại: Tiềm năng tăng trưởng và những giới hạn

Giá trị hoàn lại trong bảo hiểm trọn đời được tích lũy nhờ phần phí đầu tư từ người mua. Lãi suất có thể cố định, biến động theo thị trường hoặc theo chỉ số tuỳ vào từng loại hợp đồng. Tuy nhiên, so với các kênh đầu tư truyền thống như cổ phiếu hay quỹ đầu tư, tỷ suất sinh lời từ bảo hiểm thường khá khiêm tốn. Thêm vào đó, các khoản phí quản lý và chi phí hợp đồng có thể làm giảm hiệu quả tích lũy. Do đó, mặc dù bảo hiểm có thể góp phần xây dựng tài sản, tốc độ và tính thanh khoản sẽ kém linh hoạt hơn các phương án đầu tư khác.

Ứng dụng chiến lược của bảo hiểm trong quản lý tài sản

Bên cạnh yếu tố tích lũy, bảo hiểm nhân thọ – đặc biệt là loại trọn đời – đóng vai trò chiến lược trong quản lý tài sản tổng thể. Nhiều người sử dụng bảo hiểm như một công cụ chuyển giao tài sản hiệu quả cho thế hệ sau, bởi quyền lợi tử vong thường không chịu thuế thu nhập. Ngoài ra, bảo hiểm còn giúp giải quyết các chi phí phát sinh khi qua đời như thuế thừa kế hay các khoản nợ, mà không cần bán tài sản để có tiền mặt. Warren Buffett từng nói: “Quy tắc số 1: Đừng để mất tiền. Quy tắc số 2: Đừng quên quy tắc số 1”. Với triết lý đó, bảo hiểm nên được xem là công cụ phòng ngừa rủi ro – và nếu được tích hợp hợp lý vào kế hoạch tài chính, nó có thể hỗ trợ tăng trưởng tài sản một cách ổn định.

Các rủi ro và điểm cần cân nhắc

Cần thận trọng khi xem bảo hiểm là công cụ đầu tư độc lập. Các hợp đồng trọn đời thường có cấu trúc phức tạp, đòi hỏi hiểu biết kỹ lưỡng về điều khoản, chi phí và cam kết dài hạn. Nếu rút tiền sớm hoặc huỷ hợp đồng, bạn có thể phải chịu phí hủy (surrender charge) và hệ quả thuế không mong muốn. Ngoài ra, nếu dồn quá nhiều tiền vào phí bảo hiểm mà bỏ qua các kênh đầu tư đa dạng, bạn có thể đánh mất cơ hội sinh lời cao hơn trong dài hạn. Một chiến lược hiệu quả nên có sự cân đối giữa bảo vệ tài chính và đầu tư sinh lời.

Tóm lại, bảo hiểm nhân thọ – đặc biệt là dạng trọn đời – có thể góp phần vào việc xây dựng tài sản, nhưng không nên được coi là phương tiện đầu tư chính. Giá trị lớn nhất của nó nằm ở khả năng bảo vệ rủi ro, lợi thế thuế và vai trò trong kế hoạch tài sản. Để khai thác hiệu quả, người mua nên tìm đến cố vấn tài chính có chuyên môn trong lĩnh vực kết hợp bảo hiểm và đầu tư, nhằm đảm bảo phù hợp với mục tiêu cá nhân và bối cảnh thị trường thực tế.