Trong thế giới tài chính luôn biến động, không mấy tài sản có thể tạo nên làn sóng toàn cầu như Bitcoin.
Kể từ khi bí ẩn ra đời năm 2009, cho đến đỉnh cao ngoạn mục thập niên 2010 và những cơn biến động dữ dội suốt thập niên 2020, Bitcoin đã thách thức tư duy truyền thống, khơi dậy hàng loạt cuộc tranh luận chính sách và đốt nóng không ít cơn sốt đầu tư.
Giữa năm 2025, nhiều người đặt câu hỏi: liệu bất ngờ lớn nhất của Bitcoin vẫn đang ở phía trước? Có thể câu trả lời không nằm ở các kỷ lục giá, mà ở cách đồng tiền này dần thâm nhập vào cấu trúc kinh tế vĩ mô và hạ tầng số toàn cầu—một điều từng bị xem là bất khả thi.
Thái độ của các tổ chức tài chính lại thay đổi
Ban đầu, Bitcoin được mơ ước như một hệ thống tiền tệ phi tập trung, thoát khỏi sự kiểm soát của nhà nước. Giấc mơ ấy vẫn tồn tại, nhưng vai trò thực tế của Bitcoin đã dịch chuyển. Trong thời gian gần đây, một số ngân hàng trung ương tại các nền kinh tế mới nổi bắt đầu xem xét khả năng đưa Bitcoin vào danh mục dự trữ, không phải như một loại tiền hợp pháp, mà là tài sản số phòng hộ trước sự mất giá của nội tệ. Lý do không nằm ở sự hoàn hảo của Bitcoin, mà ở tính độc lập của nó—một yếu tố ngày càng quan trọng trong bối cảnh thị trường toàn cầu rối ren và phân mảnh. Không còn là làn sóng đầu cơ ồ ạt như giai đoạn 2020–2022, lần này, động thái của các tổ chức mang tính chiến lược rõ rệt hơn. Đặc biệt, Bitcoin đang dần trở thành phương tiện thanh toán xuyên biên giới tại các khu vực chịu trừng phạt quốc tế hoặc hệ thống tiền tệ bất ổn.
Khan hiếm và cuộc chơi kinh tế toàn cầu
Số lượng giới hạn 21 triệu Bitcoin luôn được xem là đặc điểm giảm phát đặc trưng của đồng tiền này. Tuy nhiên, trong thời đại lạm phát leo thang, lập luận ấy đang được hồi sinh mạnh mẽ. Năm 2024, những căng thẳng giữa các khối tiền tệ lớn đã khiến Bitcoin nổi bật lên như một tài sản không mang thiên kiến. So với vàng—vốn yêu cầu lưu trữ vật lý và bảo quản nghiêm ngặt—Bitcoin nhẹ nhàng hơn về mặt vận chuyển và bảo mật, nhất là trong những nền kinh tế dễ tổn thương. Và điều đó đưa đến một nghịch lý thú vị: việc Bitcoin không gắn liền với bất kỳ quốc gia nào lại trở thành điểm mạnh, chứ không còn là điểm yếu.
Bitcoin và kỷ nguyên chủ quyền số
Các chính phủ đang ráo riết theo đuổi tầm nhìn về tiền kỹ thuật số do ngân hàng trung ương phát hành (CBDC). Dù tiện lợi và dễ kiểm soát, những đồng tiền này lại khiến nhiều người lo ngại về quyền riêng tư. Trái ngược hoàn toàn, Bitcoin hoạt động mà không cần sự cho phép, không danh tính rõ ràng và hoàn toàn không có trung tâm kiểm soát. Chính sự đối lập này đang làm dấy lên nhiều tranh luận về quyền tài chính và tự do số. Ở những nơi niềm tin vào nhà nước suy giảm, Bitcoin đang dần trở thành biểu tượng của sự chống lại giám sát tài chính. Nếu xu hướng này tiếp diễn, Bitcoin có thể vượt khỏi vai trò “nơi trú ẩn giá trị” và trở thành biểu tượng của tự chủ tài chính trong kỷ nguyên số.
Biến động vẫn còn, nhưng xu hướng dài hạn cũng rõ rệt
Nhiều người chỉ ra sự dao động mạnh mẽ về giá là điểm yếu lớn của Bitcoin. Nhưng thị trường đang thay đổi. Số lượng nhà đầu tư dài hạn ngày càng tăng, thời gian nắm giữ trung bình cũng kéo dài hơn—cho thấy tâm lý đầu cơ đang dần nhường chỗ cho chiến lược tích lũy. Trong khi đó, hệ sinh thái khai thác đang tái cấu trúc theo hướng tiết kiệm năng lượng và tối ưu hóa công nghệ, đặc biệt sau sự kiện halving vào tháng 4/2024. Dù phần thưởng khối bị giảm một nửa, hoạt động khai thác vẫn duy trì ổn định nhờ phần cứng tiên tiến hơn và chiến lược phân phối điện năng thông minh. Những điều này giúp củng cố niềm tin từ phía các tổ chức tài chính lớn.
Luật pháp: Rào cản hay đòn bẩy?
Yếu tố pháp lý vẫn là ẩn số lớn nhất trong hành trình của Bitcoin. Một số quốc gia đang siết chặt chính sách thuế và giao dịch, trong khi nhiều nơi khác lại thiết lập khung pháp lý rõ ràng, tạo điều kiện cho Bitcoin thâm nhập vào thị trường vốn chính thống. Chuyển biến này cho thấy Bitcoin đang chuyển từ "vùng xám" sang "khu vực hợp pháp", tuy vẫn còn đối mặt với nhiều thay đổi liên quan đến quyền giám sát, lưu ký tài sản và thuế suất. Nhà đầu tư nổi tiếng Paul Tudor Jones từng phát biểu: "Danh mục tài sản tối ưu để chống lạm phát nên gồm một phần Bitcoin, vàng và cổ phiếu".
Liệu Bitcoin còn có thể làm cả thế giới choáng váng? Nếu xét về giá, câu trả lời là có—nhưng cú sốc thực sự có thể đến từ sự hiện diện ngày càng sâu rộng của nó trong các cuộc khủng hoảng tài chính, thanh toán quốc tế và thậm chí là định danh số toàn cầu. Trong một thời đại mà niềm tin tiền tệ đang được tái định nghĩa, Bitcoin mang lại một điều hiếm có: vừa kỹ thuật số vừa khan hiếm, vừa độc lập lại vẫn có khả năng kết nối toàn cầu.
Tương lai của Bitcoin không chỉ phụ thuộc vào công nghệ, mà còn ở cách nhân loại lựa chọn sử dụng nó. Và chính ở sự “tiến hóa thầm lặng” ấy, có thể Bitcoin sẽ tiếp tục làm nên lịch sử—một cách bất ngờ nhưng không ồn ào.
