Bạn đã bao giờ tự hỏi điều gì thực sự đang xảy ra dưới bề mặt đại dương? Là những Lykkers yêu thích khám phá khoa học và thiên nhiên, chúng ta thường nghe về sự rộng lớn và huyền bí của biển cả.
Nhưng nhờ vào các phương tiện dưới nước, hay còn gọi là UUVs, chúng ta cuối cùng đã bắt đầu tìm ra câu trả lời. Những chiếc máy móc thông minh và bền bỉ này lặn sâu vào đại dương để thu thập dữ liệu mà con người không thể làm được.
Chúng giống như mắt và tai của các nhà đại dương học, và đang thay đổi cách chúng ta hiểu về đại dương, mỗi chuyến lặn một lần.
Phương tiện dưới nước là những máy móc được thiết kế để khám phá và thu thập thông tin từ đại dương. Có hai loại chính: Phương tiện dưới nước tự động (AUVs) và Phương tiện dưới nước điều khiển từ xa (ROVs). AUVs hoạt động độc lập, theo các tuyến đường đã được lập trình sẵn, trong khi ROVs được điều khiển bởi con người trên tàu qua các sợi cáp dài. Cả hai loại đều được sử dụng trong các lĩnh vực như đại dương học, bảo tồn, khai thác đáy biển sâu, và thậm chí là khảo cổ học dưới nước.
Thật ra mà nói, đại dương rộng lớn, sâu và khó tiếp cận. Đó là lý do tại sao những trợ thủ dưới nước này lại quan trọng. Chúng cung cấp dữ liệu thời gian thực về nhiệt độ, độ mặn, mức độ oxy, dòng chảy và thành phần đáy biển. Chúng ta sử dụng thông tin này để theo dõi sự tuần hoàn của đại dương, giám sát biến đổi khí hậu và hiểu rõ hơn về các hệ sinh thái biển. Ví dụ, AUVs đã được sử dụng để lập bản đồ các lỗ thông nhiệt thủy (hydrothermal vents) trên đáy biển, nơi có nước nóng chảy ra từ vỏ Trái Đất. Những khu vực này là nơi sinh sống của các loài sinh vật độc đáo mà không thể tìm thấy ở đâu khác. Nếu không có phương tiện dưới nước, chúng ta thậm chí còn không biết chúng tồn tại!
Bạn có biết rằng phương tiện dưới nước còn giúp bảo vệ các loài có nguy cơ tuyệt chủng không? Với camera độ phân giải cao và cảm biến sóng siêu âm, chúng theo dõi sức khỏe của các rạn san hô, theo dõi các tuyến đường di cư của động vật biển và xác định các khu vực có nguy cơ do ô nhiễm hoặc đánh bắt quá mức. Điều này rất quan trọng đối với các nhóm bảo tồn đang làm việc để tạo ra các khu vực bảo vệ biển và các chính sách bảo vệ các hệ sinh thái. Trong những năm gần đây, phương tiện dưới nước đã giúp các nhà nghiên cứu phát hiện hiện tượng tẩy trắng san hô sớm ở một số rạn san hô tại Thái Bình Dương. Với cảnh báo kịp thời đó, các biện pháp đã được thực hiện để giảm ô nhiễm nước xung quanh, giúp san hô có cơ hội hồi phục.
Các hố biển sâu, vùng nước Bắc Cực và các khu vực bão mạnh quá nguy hiểm để con người có thể khám phá trực tiếp. Nhưng các phương tiện dưới nước không sợ áp lực, bóng tối hay lạnh giá. Thiết kế chắc chắn của chúng cho phép chúng lặn sâu hàng nghìn mét dưới bề mặt và làm việc hàng giờ – thậm chí hàng ngày – mà không cần quay lại bề mặt. Một ví dụ điển hình là các dòng phương tiện AUV “Qianlong” của Trung Quốc và “Remus” của Mỹ. Những AUV này được sử dụng trong các điều kiện khắc nghiệt để mang lại những dữ liệu có giá trị giúp các nhà khoa học hiểu rõ mọi thứ từ địa chất biển sâu cho đến sự tan chảy của băng ở vùng cực.
Công nghệ ngày càng phát triển. Các phương tiện dưới nước mới ngày nay nhỏ gọn hơn, tiết kiệm năng lượng hơn và có thể mang theo nhiều cảm biến hơn. Một số thậm chí sử dụng trí tuệ nhân tạo để quyết định khu vực nào cần quét hoặc cách tránh các vật cản. Các phương tiện khác có thể hoạt động như một đàn – nhiều phương tiện dưới nước chia sẻ dữ liệu và bao phủ diện tích lớn cùng lúc. Điều này có nghĩa là nghiên cứu nhanh hơn và kết quả tốt hơn, đặc biệt là trong khoa học khí hậu và vẽ bản đồ đại dương.
Với sự gia tăng của mực nước biển và sự nóng lên của đại dương, chúng ta đang đối mặt với những thách thức môi trường thực sự. Dữ liệu được thu thập bởi các phương tiện dưới nước giúp chúng ta xây dựng các mô hình, lập kế hoạch cho tương lai và bảo vệ các hệ sinh thái hỗ trợ hành tinh của chúng ta. Điều này có nghĩa là các quyết định tốt hơn cho việc đánh bắt bền vững, các thành phố ven biển an toàn hơn và đại dương khỏe mạnh hơn cho các thế hệ tương lai.
Chúng ta, những người học hỏi tò mò và công dân Trái Đất có trách nhiệm, không thể lặn sâu 4.000 mét xuống đại dương – nhưng chúng ta có thể hỗ trợ công nghệ và khoa học giúp làm điều đó. Lần sau khi bạn xem các bộ phim tài liệu về đại dương hoặc đọc về những khám phá dưới biển, hãy nghĩ đến những phương tiện dưới nước chăm chỉ đang làm công việc lặng lẽ nhưng quan trọng đằng sau hậu trường. Chào các Lykkers, nếu bạn có thể lái một trong những phương tiện dưới nước này, bạn muốn khám phá phần nào của đại dương? Hãy chia sẻ ước mơ của bạn nhé!