Nghề làm gốm đã có lịch sử gần mười nghìn năm. Kể từ khi con người biết chế tạo đồ gốm, cuộc sống đã trải qua những thay đổi sâu sắc trên nhiều phương diện.
Như Engels từng nói, "Thời kỳ thấp nhất của kỷ nguyên hoang dã bắt đầu từ việc ứng dụng đồ gốm". Sự ra đời của đồ gốm không chỉ giải quyết các nhu cầu thiết yếu như đồ dùng hàng ngày hay vật liệu xây dựng mà còn mang lại những giá trị thưởng thức nghệ thuật.
Trong thế giới nghệ thuật gốm sứ ngày nay, gốm hiện đại mang đến một trải nghiệm đầy mới mẻ với những thiết kế và họa tiết độc đáo. Nó kế thừa sự tinh tế từ kỹ nghệ gốm truyền thống qua bao thế hệ, đồng thời hòa quyện những ý tưởng và tư duy đương đại của các nghệ sĩ gốm ngày nay. Không chỉ dừng lại ở đó, gốm hiện đại còn phá vỡ những phương thức biểu đạt truyền thống, tận dụng đa dạng vật liệu và nhiều hình thức thể hiện khác nhau để sáng tạo nghệ thuật.
Nghệ thuật gốm sứ mang trong mình một lịch sử phong phú và truyền thống đáng tự hào. Trong sáng tạo gốm đương đại, nguyên tắc chỉ đạo chính là kế thừa tinh hoa và loại bỏ cái lạc hậu. Nó sử dụng các kỹ thuật gốm truyền thống kết hợp với hình thức hiện đại để tinh luyện nghệ thuật, áp dụng nhiều phương pháp trang trí để làm phong phú từng tác phẩm. Lấy cảm hứng từ điêu khắc và tranh tường đương đại, nghệ thuật gốm hiện đại tạo ra những bề mặt chất liệu và men phủ đặc biệt, hòa quyện các hình thức hiện đại với những chủ đề trang trí truyền thống. Qua các bố cục và cách thể hiện mới mẻ, nó kiến tạo nên những hiệu ứng thị giác độc đáo từ hình dáng, chất liệu, họa tiết cho đến ý nghĩa.
Gốm sứ vừa phục vụ mục đích thực tiễn vừa mang lại giá trị nghệ thuật. Con người uốn nắn và tạo hình đất sét theo nhu cầu, sử dụng gốm để làm gần như mọi thứ, luôn thích nghi với các yêu cầu ngày càng đổi thay. Họ không chỉ tìm kiếm giá trị sử dụng, mà còn xem gốm là một vật thể thẩm mỹ, một món đồ trang trí, thể hiện gu thẩm mỹ trong nghệ thuật gốm sứ và sự sáng tạo tưởng tượng trong kỹ thuật chế tác.
Gốm sứ chiếm một vị trí đặc biệt trong lĩnh vực nghệ thuật, kết nối hài hòa giữa đời sống và nghệ thuật. Có lẽ không có vật thể nào khác hội tụ đầy đủ sự hữu ích và giá trị thẩm mỹ như gốm sứ. Gốm sứ bao gồm cả đồ gốm và đồ sứ, mà nói rộng hơn là bao hàm cả đồ đất nung, đồ sành và đồ sứ. Gốm sứ được ứng dụng rộng rãi trong đời sống hàng ngày, nghệ thuật trang trí, làm đẹp môi trường và trang trí kiến trúc, đồng thời giữ vai trò quan trọng trong các ngành công nghiệp hiện đại như hóa chất, năng lượng và cơ khí.
Dựa trên chức năng, gốm sứ được chia thành nhiều loại: đồ dùng thiết yếu, đồ trang trí, gốm nghệ thuật cao cấp, gốm đồ chơi, gốm nghi lễ và gốm kiến trúc. Ban đầu, gốm sứ không được tạo ra vì mục đích nghệ thuật mà nhằm phục vụ nhu cầu sử dụng, nơi yếu tố nghệ thuật và thực tiễn vốn hòa quyện. Dần dần, sự phân tách giữa gốm sứ đơn thuần phục vụ và gốm sứ trang trí đã hình thành, với sự nhận thức rõ ràng về gốm vì nghệ thuật và gốm vì thực tiễn.
Khi mới xuất hiện, gốm sứ chưa được xem là một hình thức nghệ thuật, nhưng qua thời gian, nó đã phát triển và đạt được giá trị nghệ thuật. Nghệ thuật gốm sứ cũng là một trong những loại hình nghệ thuật đầu tiên và quan trọng nhất của nhân loại.
Gốm sứ là một vật thể hiện diện phổ biến nhưng cũng cực kỳ quan trọng trong việc truyền tải văn hóa. Thông qua các di vật gốm sứ qua nhiều thế hệ, trí tuệ và ý nghĩa văn hóa của con người được “bảo tồn” và lưu truyền, duy trì một mạch nối không gián đoạn của lịch sử văn hóa. Từ góc độ này, gốm sứ chính là một biểu tượng khác cho cuộc sống con người, không có loại hiện vật nào khác có thể so sánh.
Tóm lại, gốm sứ là minh chứng cho trí tuệ và sự tiến hóa văn hóa của loài người. Từ khởi nguồn khiêm tốn của nghề làm gốm đến khi được nâng tầm thành một loại hình nghệ thuật tinh tế, gốm sứ phản ánh sự kết hợp giữa công năng và thẩm mỹ. Là một biểu tượng bền vững cho sự sáng tạo của con người, gốm sứ vẫn tiếp tục là cầu nối giữa thực tế và biểu đạt nghệ thuật, tạo nên câu chuyện về di sản văn hóa của chúng ta qua mọi thời đại. Với sức hấp dẫn vượt thời gian và bản chất đa dụng, gốm sứ vẫn luôn là biểu tượng không thể so sánh của nỗ lực sáng tạo con người, định hình quá khứ, hiện tại và tương lai của các bối cảnh văn hóa.
