Khi bạn đến thăm sở thú và bắt gặp một con gấu mèo, điều đầu tiên thu hút ánh nhìn của bạn là khuôn mặt đáng yêu không thể phủ nhận của nó.
Đầu của nó có hình hơi tam giác, trông giống con cáo với mõm dài và thon.
Phần lông ở nửa dưới khuôn mặt của nó có màu trắng, và quanh miệng mọc những sợi ria dài. Ở giữa là chiếc mũi đen, và những vệt đen nổi bật hình số tám kéo dài từ mắt xuống, khiến nó trông như đang đeo một chiếc mặt nạ tinh tế.
Thú vị là trong một số ngôn ngữ của người Mỹ bản địa, gấu mèo được gọi là ‘weekah tegalega’, có nghĩa là ‘con vật kỳ diệu với khuôn mặt được vẽ.
Trong môi trường sống tự nhiên, gấu mèo sống ở các khu rừng tại những vùng có độ cao thấp, gần sông, suối và hồ. Khi đi kiếm ăn, gấu mèo thể hiện khả năng leo trèo rất ấn tượng; chúng có thể xoay người 180 độ bằng hai chân sau và leo xuống thân cây với đầu hướng xuống trước. Khi bị nuôi nhốt, chúng cũng thể hiện hành vi leo trèo tương tự trên các cấu trúc do con người tạo ra.
Gấu mèo cũng bơi rất giỏi và có thể di chuyển trong sông, suối bằng cách quẫy cả bốn chi. Trong những thời kỳ đặc biệt lạnh và nhiều tuyết, gấu mèo thường ngủ trong thời gian dài, cuộn chiếc đuôi dày quanh mũi và mõm. Tuy vậy, không giống như gấu, gấu mèo không ngủ đông.
Nổi tiếng với chế độ ăn tạp, gấu mèo có thói quen ăn rất nhiều loại thức ăn khác nhau. Thực đơn của chúng bao gồm các sinh vật dưới nước như tôm càng và nghêu; nhiều loại trái cây tươi và khô như táo, anh đào, hồ đào và quả sồi; cũng như trứng và các loại thức ăn có nguồn gốc động vật như chuột, ếch, cá, côn trùng, rùa và thậm chí cả rắn. Đặc biệt, chúng rất thích mật ong.
Một trong những hành vi dễ nhận biết nhất của gấu trúc là thói quen "rửa" thức ăn trước khi ăn.
Thói quen này bao gồm việc chà xát thức ăn trong nước, thường được hiểu là biểu hiện của sự khó chịu.
Ví dụ, khi bắt cá, gấu trúc thường rửa cá trong nước, gặm nhấm một chút, rồi dùng móng vuốt khéo léo giữ chặt cá để loại bỏ vảy trước khi ăn thịt.
“Thói quen rửa thức ăn rồi mới ăn của chúng luôn được quan sát thấy một cách rõ ràng. Hành vi này thậm chí còn được đem ra làm những thí nghiệm vui, chẳng hạn đưa cho gấu mèo một viên kẹo marshmallow để xem vẻ mặt bối rối của chúng khi viên kẹo tan ra trong nước.
Đáng ngạc nhiên là gấu mèo cũng có kiểu ‘chơi với nước’ khi ăn, ngay cả khi không có nước. Chúng bắt chước động tác vỗ hoặc nhúng thức ăn như thể đang ở trong nước, ngay cả khi thức ăn bị bẩn.
Hành vi thú vị này đã làm nảy sinh nhiều giả thuyết về mục đích của nó. Một ý tưởng mới cho rằng ‘bàn tay’ của gấu mèo có cấu trúc các đầu dây thần kinh tương tự như tay người, dù không có các đường gờ tạo thành dấu vân tay.
Việc làm ướt ‘bàn tay’ có thể kích thích các đầu dây thần kinh, giúp tăng độ linh hoạt và độ nhạy. Điều này có thể giúp chúng đánh giá kích thước và kết cấu của thức ăn tốt hơn, nhờ đó dễ dàng tìm ra những món ngon bị ẩn giấu.
Tóm lại, hành vi của gấu mèo là sự kết hợp thú vị giữa bản năng, khả năng thích nghi và những sở thích độc đáo, điều vẫn tiếp tục thu hút cả người quan sát lẫn các nhà nghiên cứu.
