Chào bạn! Vậy là bạn cùng người bạn thân hoặc người đồng hành của mình đã tìm được căn nhà hoàn hảo. Hai người đã tính toán kỹ lưỡng và nhận ra rằng chỉ khi gộp thu nhập lại thì giấc mơ sở hữu nhà mới trở thành hiện thực. Nghe thật hào hứng, đúng không?

Nhưng trước khi mải mê chọn màu sơn hay tưởng tượng cách trang trí không gian sống, hãy dành thời gian cho phần quan trọng nhất — và cũng dễ khiến nhiều người ngại nói nhất: cuộc trò chuyện về những tình huống “nếu như”.

Nếu một người mất việc thì sao? Nếu một người kết hôn, thay đổi kế hoạch cuộc sống hoặc muốn chuyển đi nơi khác thì sao? Mua nhà chung mà không có thỏa thuận pháp lý rõ ràng chẳng khác nào xây nhà trên nền cát. Thay vì để rủi ro xuất hiện sau này, hãy cùng nhau xây dựng một nền móng minh bạch bằng văn bản ngay từ đầu.

Vì sao “chỉ cần tin tưởng nhau” chưa đủ

Khi cùng đứng tên một bất động sản, hai người không còn đơn thuần là bạn cùng phòng. Bạn đang trở thành những đối tác tài chính trong một tài sản có giá trị lớn và khó chuyển đổi thành tiền mặt nhanh chóng. Cảm xúc có thể thay đổi, hoàn cảnh cuộc sống luôn biến động, và ngay cả những mối quan hệ bền chặt nhất cũng có thể gặp áp lực khi tiền bạc liên quan đến quyết định lớn.

Một thỏa thuận mua nhà chung không phải dấu hiệu của sự nghi ngờ, mà là hành động thể hiện sự tôn trọng và trách nhiệm. Văn bản này giúp đảm bảo tính công bằng, đồng thời đưa ra lộ trình rõ ràng nếu cuộc sống rẽ sang hướng khác. Theo chuyên gia môi giới tài chính Lisa Parker, thách thức lớn nhất thường xuất hiện khi một người muốn bán phần sở hữu hoặc chuyển đi trước người còn lại.

4 điều khoản quan trọng không thể thiếu

Hãy xem hợp đồng mua nhà chung như cuốn hướng dẫn sử dụng cho khoản đầu tư của hai bạn. Đây là những nội dung cốt lõi cần được thống nhất rõ ràng.

1. Tỷ lệ sở hữu và đóng góp tài chính

Hai người sở hữu căn nhà theo tỷ lệ ngang nhau hay khác nhau tùy theo số tiền đóng góp? Điều khoản này cần ghi chi tiết ai thanh toán tiền đặt cọc, khoản vay hàng tháng, thuế tài sản, bảo hiểm và chi phí bảo trì. Đồng thời, cần xác định rõ hình thức đứng tên sở hữu, cho phép mỗi người giữ phần quyền lợi tương ứng và có quyền chuyển lại cho người thừa kế nếu cần.

2. Chiến lược rút lui

Đây là phần quan trọng nhất của thỏa thuận. Nếu một người muốn rời khỏi việc sở hữu chung thì điều gì sẽ xảy ra? Hợp đồng nên quy định quy trình cụ thể: trước tiên, người muốn bán phải ưu tiên chào bán phần sở hữu cho người còn lại theo mức giá thị trường được xác định thông qua thẩm định đã thống nhất. Người còn lại có quyền mua trước. Chỉ khi họ từ chối, phần sở hữu mới được phép bán cho bên thứ ba và vẫn cần sự chấp thuận của người đang ở lại.

3. Cách giải quyết tranh chấp và ra quyết định

Những quyết định lớn như sửa mái nhà, cải tạo không gian hay chi tiêu vượt một mức tiền nhất định cần được thống nhất ra sao? Hợp đồng nên quy định rõ quy trình phê duyệt chi phí. Quan trọng hơn, hãy bổ sung điều khoản hòa giải — nghĩa là hai bên phải tìm đến bên trung gian độc lập trước khi đưa vấn đề ra tòa án. Điều này có thể giúp tiết kiệm rất nhiều thời gian và chi phí pháp lý.

4. Xử lý các biến cố cuộc sống

Một bản thỏa thuận tốt cần dự đoán trước những tình huống thực tế. Nếu một người tạm thời không thể đóng góp tài chính thì xử lý thế nào? Nếu một cặp đôi chia tay thì việc mua lại phần sở hữu sẽ diễn ra ra sao? Nếu một người qua đời, ai sẽ tiếp tục quyền sở hữu? Điều khoản này thường liên kết với di chúc và bảo hiểm nhân thọ để đảm bảo người còn lại đủ khả năng tài chính giữ lại ngôi nhà.

Cách bắt đầu cuộc trò chuyện và hợp thức hóa thỏa thuận

Hãy mở đầu cuộc trao đổi bằng tinh thần tích cực: “Chúng ta hãy bảo vệ mối hợp tác tuyệt vời này.” Khi nhìn nhận đây là bước chuẩn bị thực tế cho một kế hoạch chung, cuộc trò chuyện sẽ trở nên dễ dàng hơn thay vì mang cảm giác nghi ngờ hay căng thẳng.

Sau khi hai bên đã thống nhất nguyên tắc cơ bản, đừng chỉ dựa vào những thỏa thuận miệng hoặc văn bản chưa được kiểm tra pháp lý. Việc tham khảo ý kiến chuyên gia độc lập giúp mỗi người hiểu rõ quyền lợi và trách nhiệm của mình. Chi phí pháp lý có thể khác nhau tùy khu vực, nhưng thường nhỏ hơn rất nhiều so với giá trị tài sản mà bạn đang bảo vệ.

Mua nhà chung hoàn toàn có thể trở thành bước đi thông minh để xây dựng tài sản lâu dài. Một hợp đồng rõ ràng không làm giảm đi sự may mắn hay niềm vui — ngược lại, nó giúp bảo vệ mối quan hệ và khoản đầu tư của bạn. Khi mọi tình huống đã được dự liệu trước, những xung đột tiềm ẩn sẽ trở thành quy trình xử lý đơn giản đã được thống nhất.

Hãy chuẩn bị bản kế hoạch thật vững chắc, rồi thoải mái tận hưởng niềm vui chọn nội thất và xây dựng tổ ấm mới. Giữ sự tỉnh táo, chủ động bảo vệ quyền lợi và bước vào hành trình sở hữu nhà với sự an tâm trọn vẹn.