Suy giảm thính lực do tuổi tác, hay còn gọi là lão thính, là một trong những chứng suy giảm thính giác phổ biến nhất ở người lớn tuổi trên toàn thế giới.

Đặc trưng bởi sự suy giảm dần dần và tiến triển về chức năng thính giác, chứng lão thính thường bắt đầu với khả năng nghe kém các âm thanh tần số cao và có thể dẫn đến khó khăn trong việc hiểu lời nói, đặc biệt là trong môi trường ồn ào.

Tình trạng phức tạp này bắt nguồn từ những thay đổi sinh lý trong hệ thống thính giác do lão hóa, bao gồm thoái hóa ốc tai và những biến đổi thần kinh, và tác động của nó không chỉ giới hạn ở thính giác mà còn bao trùm các lĩnh vực xã hội, nhận thức và cảm xúc. Máy trợ thính đóng vai trò tiên phong trong các chiến lược lâm sàng được thiết kế để quản lý những hậu quả này.

Suy giảm thính lực do tuổi tác

Chứng suy giảm thính lực do tuổi tác thường phát triển chậm trong nhiều năm và ảnh hưởng đến cả hai tai một cách đối xứng. Mặc dù nguyên nhân chính là sự thoái hóa bên trong các cấu trúc tai trong, bao gồm các tế bào lông và tế bào thần kinh ốc tai, nhưng các yếu tố khác như tiếp xúc lâu dài với tiếng ồn, sức khỏe tim mạch và các bệnh lý chuyển hóa cũng góp phần làm tăng mức độ nghiêm trọng của suy giảm thính lực.

Vì những thay đổi này diễn ra trong nhiều thập kỷ, nhiều người không nhận ra các dấu hiệu sớm của suy giảm thính lực hoặc có thể thích nghi với tình trạng giảm thính lực dần dần của mình, cho rằng khó khăn trong giao tiếp là do "tiếng ồn xung quanh" chứ không phải do suy giảm thính lực thực sự. Suy giảm thính lực không được điều trị có thể dẫn đến những cuộc trò chuyện gượng gạo, sự thu mình khỏi các hoạt động xã hội và sự thất vọng trong giao tiếp hàng ngày.

Lợi ích lâm sàng của máy trợ thính

Máy trợ thính là thiết bị y tế được thiết kế riêng cho hồ sơ thính lực cụ thể của từng cá nhân. Không giống như các thiết bị khuếch đại âm thanh đơn giản, máy trợ thính hiện đại sử dụng xử lý tín hiệu số để tăng cường độ rõ nét của lời nói, phân biệt các nguồn âm thanh và giảm tiếng ồn xung quanh.

Bằng chứng từ các nghiên cứu lâm sàng nhấn mạnh một số lợi ích nhất quán của việc sử dụng máy trợ thính cho người lớn bị suy giảm thính lực do tuổi tác:

Cải thiện khả năng nhận biết lời nói: Nghiên cứu cho thấy những người được trang bị máy trợ thính thể hiện khả năng nhận biết và hiểu lời nói tốt hơn, đặc biệt là trong các tình huống nghe khó khăn, so với điều kiện nghe không dùng máy trợ thính. Sự cải thiện này vẫn là một kết quả lâm sàng chính và đáng tin cậy.

Giảm thiểu khó khăn về thính lực: Các đánh giá có hệ thống cho thấy người sử dụng máy trợ thính báo cáo giảm thiểu khó khăn về thính lực, nghĩa là họ cảm thấy ít bị hạn chế hơn bởi khiếm thính trong các hoạt động hàng ngày như trò chuyện với gia đình hoặc tham gia các hoạt động nhóm.

Khả năng nghe được cải thiện: Các đánh giá định lượng cho thấy sự cải thiện rõ rệt về khả năng nghe, bao gồm cả hiệu suất tốt hơn trên các thang đo hiệu suất thính giác được công nhận, khi máy trợ thính được lắp đặt và hiệu chỉnh đúng cách.

Tác động tích cực về mặt tâm lý xã hội: Mặc dù bằng chứng về các kết quả tâm lý xã hội tổng quát còn đa dạng, nhưng nhiều người lớn tuổi cho biết họ cảm thấy tự tin hơn và tham gia nhiều hoạt động xã hội hơn khi sử dụng máy trợ thính để giao tiếp hiệu quả.

Những tiến bộ công nghệ và sự điều chỉnh cá nhân hóa

Máy trợ thính hiện đại tích hợp các công nghệ tiên tiến giúp nâng cao hiệu quả sử dụng vượt xa chức năng khuếch đại đơn thuần:

Microphone định hướng và giảm tiếng ồn: Các tính năng này cải thiện khả năng tập trung vào lời thoại trong khi giảm thiểu tiếng ồn xung quanh gây nhiễu, giúp cuộc trò chuyện rõ ràng hơn trong môi trường đông đúc hoặc ồn ào.

Điều chỉnh hai bên: Sử dụng thiết bị phù hợp ở cả hai tai có thể cải thiện đáng kể khả năng nghe không gian – khả năng của não bộ trong việc xác định nguồn gốc âm thanh – giúp tăng sự thoải mái và khả năng hiểu trong môi trường âm thanh năng động.

Xử lý tín hiệu số: Các thiết bị hiện đại sử dụng các thuật toán phức tạp để điều chỉnh độ khuếch đại dựa trên môi trường nghe, giúp nâng cao cả chất lượng âm thanh và sự hài lòng của người dùng.

Việc cá nhân hóa thiết bị trợ thính vẫn rất cần thiết. Hiệu quả của máy trợ thính phụ thuộc phần lớn vào việc cấu hình khuếch đại của nó phù hợp với ngưỡng nghe cụ thể và nhu cầu lối sống của từng cá nhân như thế nào. Việc đánh giá chuyên nghiệp bởi chuyên gia thính học đảm bảo rằng thiết bị được cấu hình đúng cách và người dùng được hướng dẫn về cách sử dụng và bảo trì.

Giải quyết các vấn đề sức khỏe toàn diện hơn

Mặc dù máy trợ thính không thể khôi phục thính lực bình thường, nhưng chúng có thể đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sức khỏe tổng thể. Mất thính lực không được điều trị có liên quan đến các yếu tố nguy cơ gia tăng như cô lập xã hội, trầm cảm và căng thẳng nhận thức.

Mặc dù mối quan hệ nhân quả trực tiếp giữa việc sử dụng máy trợ thính và việc ngăn ngừa suy giảm nhận thức vẫn đang được nghiên cứu, các chuyên gia nhận thấy rằng máy trợ thính có thể làm giảm nỗ lực nhận thức cần thiết để giải mã lời nói, điều này có thể hỗ trợ quá trình xử lý thông tin trong giao tiếp hàng ngày. Sự hỗ trợ này có thể giúp người lớn tuổi duy trì sự năng động về nhận thức và hoạt động xã hội, cả hai đều là những yếu tố quan trọng của quá trình lão hóa lành mạnh.

Tiến sĩ Alison Grimes, giám đốc phòng khám thính học UCLA và là một chuyên gia thính học lâm sàng, đã khẳng định rõ ràng: “Máy trợ thính luôn là một công cụ quan trọng trong chăm sóc sức khỏe… Máy trợ thính ngày nay… có công nghệ giúp người dùng phân biệt được lời nói dễ hiểu với những tiếng ồn gây nhiễu. Đối với người gặp khó khăn trong việc nghe, việc tìm được máy trợ thính phù hợp có thể cải thiện đáng kể chất lượng cuộc sống của họ.”

Những thách thức và giải pháp thực tế

Mặc dù có những lợi ích rõ ràng, tỷ lệ sử dụng máy trợ thính vẫn thấp hơn dự kiến ​​ở người lớn tuổi. Các rào cản phổ biến bao gồm chi phí, sự kỳ thị liên quan đến việc đeo thiết bị dễ nhìn thấy và những khó khăn trong việc thích nghi với việc sử dụng thiết bị. Tư vấn thính học là một thành phần quan trọng để sử dụng thành công, cung cấp những kỳ vọng thực tế và các chiến lược để tích hợp máy trợ thính vào sinh hoạt hàng ngày.

Máy trợ thính đóng vai trò trung tâm trong việc quản lý chứng suy giảm thính lực do tuổi tác bằng cách cải thiện khả năng nhận thức lời nói, giảm tác động chức năng của suy giảm thính lực và tăng cường sự tham gia vào cuộc sống hàng ngày. Khi công nghệ phát triển và khả năng tiếp cận được cải thiện, máy trợ thính vẫn là một biện pháp can thiệp cơ bản để duy trì khả năng giao tiếp và chất lượng cuộc sống ở người cao tuổi.