Chúng ta đều đã thấy bình chữa cháy ở khắp mọi nơi—ở nhà, trong văn phòng, trên xe buýt—nhưng bạn đã bao giờ tự hỏi chúng hoạt động như thế nào chưa? Hoặc loại nào là tốt nhất trong từng tình huống cụ thể?

Hôm nay, chúng ta hãy cùng phân tích chúng bằng ngôn ngữ dễ hiểu và đảm bảo tất cả chúng ta đều biết cách sử dụng chúng đúng cách.

Nhìn chung, bình chữa cháy được phân loại theo nhiều cách khác nhau. Đầu tiên, dựa trên cách chúng ta di chuyển chúng: một số là loại cầm tay (chúng ta mang theo), và một số khác được gắn trên bánh xe (chúng ta đẩy). Sau đó, dựa trên cách chất chữa cháy được đẩy ra: một số sử dụng bình khí bên trong, một số được nén sẵn, và một số sử dụng phản ứng hóa học để tạo áp suất. Cuối cùng, và quan trọng nhất, chúng được phân loại theo thành phần bên trong: bột khô, bọt, carbon dioxide, nước sạch, hoặc các thành phần khác. Mỗi loại hoạt động khác nhau, vì vậy chúng ta hãy cùng xem xét từng loại một.

Bình chữa cháy bột khô

Đây là một trong những loại phổ biến nhất mà chúng ta thường thấy. Bên trong, có một loại bột mịn khô được làm chủ yếu từ baking soda (natri bicarbonat), cùng với một số chất phụ gia giúp giữ cho bột khô và dễ chảy. Để sử dụng, chúng ta dựa vào khí carbon dioxide hoặc nitơ nén để thổi bột ra khỏi vòi phun và lên đám cháy.

Điều làm cho loại này hiệu quả là cách bột ngăn chặn sự tiếp xúc của lửa với không khí (oxy), đồng thời hấp thụ nhiệt để làm nguội đám cháy. Nó rất tốt cho nhiều loại đám cháy khác nhau, đặc biệt là những đám cháy liên quan đến thiết bị điện hoặc chất lỏng dễ cháy.

Bình chữa cháy bọt

Bình chữa cháy bọt là loại truyền thống hơn nhưng vẫn rất hữu ích. Chúng thực chất chứa hai chất lỏng khác nhau—một là nhôm sunfat, và chất kia là dung dịch natri bicarbonat. Thông thường, các chất lỏng này không trộn lẫn. Nhưng khi chúng ta lật ngược bình chữa cháy để sử dụng, chúng sẽ kết hợp và phản ứng để tạo ra một lượng lớn khí carbon dioxide và bọt. Lớp bọt được phun ra sau đó lan rộng trên vật liệu đang cháy, ngăn chặn không khí tiếp xúc và làm nguội nó. Loại này rất hiệu quả trong việc dập tắt các đám cháy dầu hoặc đám cháy liên quan đến chất lỏng dễ cháy, nhưng chúng ta phải cẩn thận không làm đổ nó khi không sử dụng, nếu không nó có thể bị trộn lẫn và mất hiệu quả.

Bình chữa cháy CO₂ (carbon dioxide)

Những bình chữa cháy này chứa carbon dioxide lỏng dưới áp suất cao. Khi chúng ta nhấn tay cầm, CO₂ lỏng chuyển thành khí và phun ra từ vòi phun, bao phủ đám cháy. Nó hoạt động chủ yếu bằng cách đẩy oxy trong không khí ra xa và làm nguội khu vực, vì việc chuyển CO₂ từ lỏng sang khí hấp thụ rất nhiều nhiệt.

Chúng đặc biệt hữu ích ở những nơi như phòng thí nghiệm, phòng máy chủ hoặc bất cứ nơi nào có thiết bị điện tử đắt tiền - vì CO₂ không gây bẩn và không làm hỏng thiết bị.

Bình chữa cháy gốc nước

Nước là một trong những công cụ chữa cháy lâu đời nhất và tự nhiên nhất mà chúng ta có. Nước rẻ, dễ tìm và an toàn khi sử dụng trong nhiều trường hợp. Nước hoạt động bằng cách hấp thụ nhiệt (rất nhiều nhiệt!), giúp làm nguội nhanh chóng khu vực đang cháy. Thêm vào đó, khi nước chuyển thành hơi nước, nó giãn nở rất nhiều—khoảng 1.700 lần—giúp đẩy oxy ra khỏi xung quanh ngọn lửa và dập tắt đám cháy.

Nếu chúng ta phun nước dưới dạng sương mù mịn, nó thậm chí còn hiệu quả hơn. Nó làm nguội và dập tắt đám cháy cùng một lúc, và thậm chí có thể giúp pha loãng chất lỏng dễ cháy hoặc tạo ra một lớp chắn làm chậm sự giải phóng hơi.

Nhưng hãy nhớ—nước không thích hợp cho các đám cháy do điện hoặc đám cháy do dầu hoặc khí gây ra. Điều đó có thể nguy hiểm.

Bình chữa cháy mini (dùng một lần)

Đây là những bình chữa cháy nhỏ, siêu tiện lợi mà chúng ta có thể để ở nhà. Chúng thường nặng dưới 500 gram và không có áp suất mạnh—chỉ khoảng 0,8 MPa. Chúng chỉ sử dụng một lần và sau khi đã phun, chúng ta không thể nạp lại.

Tùy thuộc vào thành phần bên trong, những bình chữa cháy nhỏ này có ba loại chính:

• Loại mini halon (dạng sương mù khí)

• Loại mini bột khô

• Loại mini bọt

Chúng rất tiện dụng cho các đám cháy nhỏ trong nhà, như ngọn lửa bùng lên từ bếp ga, chảo dầu bốc cháy, hoặc thậm chí là thùng rác đang cháy. Loại bọt đặc biệt tốt cho những thứ như đèn dầu, nến hoặc các vết nhiên liệu nhỏ bị đổ.

Loại nào tốt nhất cho không gian của bạn?

Đối với nhà ở, chúng tôi thường khuyên nên trang bị bình chữa cháy bột khô hoặc bình chữa cháy mini. Chúng dễ sử dụng, có thể dập tắt nhiều loại đám cháy và giá cả khá phải chăng. Đối với những nơi có thiết bị điện tử hoặc thiết bị nhạy cảm, hãy chọn bình chữa cháy CO₂ – nó giúp giữ mọi thứ sạch sẽ và không bị hư hại. Và trong gara hoặc xưởng nơi thường xuyên có dầu và khí đốt, bình chữa cháy bọt có thể là lựa chọn tốt nhất của bạn.

Hãy cùng nhau sẵn sàng phòng cháy chữa cháy

Chúng ta không bao giờ muốn thấy đám cháy bùng phát – nhưng nếu điều đó xảy ra, việc có bình chữa cháy phù hợp ở gần có thể tạo nên sự khác biệt. Bây giờ chúng ta đã biết cách hoạt động của từng loại, chúng ta có thể chọn loại phù hợp cho nhà ở, văn phòng hoặc nơi làm việc của mình.

Bạn có bình chữa cháy ở nhà không? Nếu không, có lẽ đã đến lúc bạn nên sắm một cái. Và nếu có – hãy kiểm tra xem nó còn trong thời hạn sử dụng hay không. An toàn phòng cháy chữa cháy không chỉ dành cho những trường hợp khẩn cấp lớn; nó bắt đầu từ việc chuẩn bị trong cuộc sống hàng ngày.