Bạn đã bao giờ quan sát một con nai cái ngoài tự nhiên và tự hỏi: Nó ăn ở đâu? Điều gì khiến nó chọn những bãi ăn nhất định?

Trên thực tế, nai cái là loài cực kỳ kén chọn trong thói quen kiếm ăn.

Mọi quyết định về nơi chốn và thời điểm ăn uống của chúng không hề ngẫu nhiên, mà chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố then chốt liên quan trực tiếp đến sức khỏe, sự an toàn và khả năng sinh sản.

Vậy liệu nai cái có những “địa điểm ăn ưa thích” hay không? Hãy cùng khám phá những tập tính và hành vi định hình cách chúng lựa chọn nơi kiếm ăn.

1. Vai trò của môi trường sống trong lựa chọn nơi kiếm ăn

Giống như nhiều loài động vật hoang dã khác, nai cái có xu hướng gắn bó với những khu vực quen thuộc, và môi trường sống chính là yếu tố ảnh hưởng mạnh mẽ nhất đến thói quen kiếm ăn của chúng. Dù sinh sống trong rừng rậm, đồng cỏ trống trải hay thậm chí là khu vực ven đô, mỗi kiểu môi trường đều định hình rõ rệt nơi chúng dành nhiều thời gian để tìm thức ăn.

Yếu tố quan trọng hàng đầu khi nai cái chọn bãi ăn là sự sẵn có của nguồn thức ăn như cỏ, lá non, quả mọng hay chồi cây. Trong rừng, nai cái thường kiếm ăn ở rìa các khoảng trống hoặc gần khu vực có tán cây rậm rạp. Cách lựa chọn này giúp chúng vừa dễ tiếp cận thức ăn, vừa có lối thoát nhanh khi gặp nguy hiểm.

Ngoài ra, những nơi gần nguồn nước hoặc có thảm thực vật giàu dinh dưỡng luôn đặc biệt hấp dẫn. Một con nai cái có thể được bắt gặp đang gặm những chồi non trong một góc rừng yên tĩnh, gần con suối nhỏ, nơi có đủ nước uống và bụi rậm để ẩn nấp. Điều đó cho thấy bản năng của nó luôn cân bằng giữa nhu cầu sinh tồn và an toàn.

2. Sự thay đổi theo mùa và sở thích ăn uống

Thói quen ăn uống của nai cái thay đổi rõ rệt theo mùa. Vào mùa xuân và mùa hè, khi thảm thực vật phát triển mạnh và giàu dưỡng chất, chúng chủ yếu ăn cỏ non, thảo mộc và chồi cây trẻ. Nguồn thức ăn dồi dào này cung cấp năng lượng cần thiết để duy trì sức khỏe và nuôi dưỡng nai con.

Khi thời tiết chuyển lạnh và mùa đông đến gần, khẩu phần ăn của nai cái buộc phải thay đổi. Chúng chuyển sang những loại thức ăn khó tiêu hơn như quả sồi, cành khô, lá cây thường xanh. Sự thay đổi này phản ánh tình trạng khan hiếm thức ăn tươi và nhu cầu tiết kiệm năng lượng. Lúc này, nai cái thường tập trung kiếm ăn ở các khu rừng sồi hoặc nơi có nhiều cây lá kim rậm rạp.

Vào đầu mùa thu, bạn có thể bắt gặp nai cái lang thang trong rừng sồi để tích trữ năng lượng thông qua việc ăn quả sồi. Đến mùa đông, chúng ưu tiên những khu vực kín gió, có thảm thực vật thường xanh để đảm bảo nguồn thức ăn ổn định trong điều kiện khắc nghiệt.

3. Mối liên hệ giữa ăn uống và sức khỏe sinh sản

Chế độ ăn của nai cái có mối liên hệ chặt chẽ với khả năng sinh sản. Cuối mùa hè và đầu mùa thu – giai đoạn chuẩn bị cho mùa sinh sản – nhu cầu dinh dưỡng của chúng tăng cao. Một khẩu phần ăn đầy đủ giúp nai cái mang thai khỏe mạnh và có đủ sữa nuôi con sau khi sinh.

Trong thời gian này, nai cái thường tập trung kiếm ăn ở những khu vực giàu năng lượng, nơi có nhiều cỏ non và cây bụi bổ dưỡng. Điều này giúp chúng tích lũy mỡ dự trữ cho mùa đông và hỗ trợ sự phát triển của bào thai. Ngược lại, nếu thiếu dinh dưỡng, nai cái có thể gặp khó khăn trong thai kỳ hoặc sinh ra những con non yếu ớt.

Hình ảnh một con nai cái mang thai chậm rãi gặm cỏ trong bãi cỏ đầy cỏ ba lá và thực vật giàu khoáng chất cho thấy rõ tầm quan trọng của việc ăn uống đúng nơi, đúng thời điểm – không chỉ vì sự sống còn của bản thân mà còn vì thế hệ kế tiếp.

4. An toàn là trên hết: tác động của kẻ săn mồi đến bãi ăn

Dù thức ăn là ưu tiên hàng đầu, an toàn luôn song hành trong mọi quyết định của nai cái. Chúng luôn cảnh giác với kẻ săn mồi như sói, chó sói đồng cỏ hay con người. Vì vậy, các bãi ăn được lựa chọn kỹ lưỡng, thường là nơi có thảm thực vật rậm rạp để dễ dàng ẩn nấp và tháo chạy.

Nai cái có xu hướng kiếm ăn vào lúc bình minh hoặc hoàng hôn, thời điểm chúng ít bị phát hiện nhất. Những khu vực lý tưởng nhất là nơi vừa có nguồn thức ăn tốt, vừa có đủ nơi trú ẩn khi nguy hiểm xuất hiện.

Bạn có thể thấy một con nai cái đang ăn lặng lẽ trên cánh đồng, nhưng luôn ở gần rìa rừng. Chỉ cần cảm nhận được dấu hiệu bất thường, nó có thể nhanh chóng biến mất vào tán cây dày. Chính sự cảnh giác này giúp nai cái tồn tại an toàn trong tự nhiên.

Thông điệp cuối: Nai cái là những “chiến lược gia” trong ăn uống

Thói quen kiếm ăn của nai cái là sự kết hợp tinh tế giữa bản năng và tác động của môi trường. Từ việc lựa chọn những khu vực an toàn, giàu dinh dưỡng đến việc điều chỉnh thời gian ăn để tránh kẻ thù, mọi hành vi đều mang tính chiến lược và phục vụ cho sự sống còn cũng như sinh sản.

Dù là gặm cỏ non vào mùa xuân hay tìm quả sồi vào mùa thu, lựa chọn của nai cái không bao giờ là ngẫu nhiên. Lần tới khi bạn bắt gặp một con nai cái ngoài tự nhiên, hãy dành một chút thời gian để quan sát và trân trọng sự tính toán thầm lặng phía sau mỗi bữa ăn của nó – minh chứng rõ ràng cho khả năng thích nghi bền bỉ của động vật hoang dã trước môi trường luôn biến đổi.