Một người bạn của tôi từng nói cô ấy né phòng gym—không phải vì không muốn tập, mà vì mỗi lần bước vào đó lại có cảm giác như lạc vào “thế giới của người khác”.

Máy móc thì không hiểu, nhạc thì quá lớn, ai cũng vội vã và nhanh hơn mình. “Giống như đến muộn một lớp học mà mình chưa từng đăng ký,” cô ấy bảo. Và câu nói đó cứ ở lại trong đầu tôi.

Khi Thế vận hội Mùa đông của Special Olympics 2025 chuẩn bị khai mạc tại Turin, ánh đèn đang hướng về những vận động viên đã vượt qua mọi nhãn dán và rào cản để cho thế giới thấy chuyển động có thể trông như thế nào—theo cách của chính họ. Và tôi tự hỏi: nếu phần còn lại của chúng ta cũng mang tinh thần ấy về gần hơn, nhỏ hơn, riêng tư hơn thì sao? Không phải để biểu diễn. Không phải để “cày”. Chỉ là một “ngày vận động” nhẹ áp lực nhưng đầy cảm thông—một lời chào đón dành cho tất cả mọi người.

Dưới đây là cách bắt đầu.

Hãy nghĩ lại: thế nào mới gọi là “tập thể dục”?

Quên máy chạy bộ đi một chút. Vận động không chỉ là mồ hôi hay số lần lặp. Vận động còn là sự hiện diện. Là cho phép. Với một số người, nó bắt đầu bằng vài động tác giãn cơ trên sàn. Với người khác, đó là nhún nhảy trong bếp, đi bộ chậm quanh khu nhà, hoặc chỉ 5 phút với dây kháng lực nhẹ.

Thay vì đặt luật kiểu “tập 30 phút”, hãy mời gọi chuyển động bằng những gợi ý mở, dễ thở hơn:

• “Muốn làm một thứ khiến mình thở sâu hơn không?”

• “Thử một việc giúp cơ thể tỉnh táo hơn nhé”.

• “Bạn muốn vận động kiểu nào cũng được, mình sẽ làm theo bạn 2 phút”.

Bạn không tổ chức một buổi huấn luyện quân đội. Bạn chỉ đang mở một cánh cửa.

Tạo một không gian biết nói “có”

Bạn có thể thử:

• Dọn trống một góc phòng khách hoặc một khoảng sân nhỏ

• Thêm bề mặt êm như thảm tập vận động hoặc gối

• Chuẩn bị một hộp “đồ nghề tự chọn”: ống lăn cơ, bóng tennis, miếng trượt, dây kháng lực nhẹ

Ánh sáng cũng quan trọng. Quá sáng và quá ồn có thể khiến người ta bị quá tải—hãy thử đèn dịu hoặc ánh sáng tự nhiên. Âm nhạc là tùy chọn. Và nếu im lặng khiến mọi thứ dễ chịu hơn, hãy tôn trọng điều đó. Mục tiêu rất đơn giản: không áp lực, không thứ bậc, chỉ có chỗ để bắt đầu.

Mang tinh thần “thể thao hòa nhập” vào ngay trong nhà

Special Olympics có một khái niệm gọi là thể thao hòa nhập, nơi người có và không có khuyết tật trí tuệ chơi cùng nhau trong một đội. Điều cốt lõi không nằm ở năng lực. Nó nằm ở sự kết nối.

Bạn có thể áp dụng tinh thần ấy cho gia đình hoặc nhóm bạn:

• Ghép một người “thích vận động” với một người mới bắt đầu để chơi trò ném bóng chậm rãi

• Để mỗi người tự nghĩ ra một hoạt động, rồi cả nhóm cùng thử

Cách này xóa đi cảm giác “dạy dỗ” hay “sửa sai”. Không ai là chuyên gia. Ai cũng mang đến một phần của mình cho cuộc chơi.

Chú trọng cảm xúc hơn là con số

Sau thời gian vận động, đừng hỏi kiểu “Bạn làm được bao nhiêu cái?” hay “Đốt bao nhiêu calo?”. Thay vào đó, hãy hỏi:

• “Có gì khiến bạn thấy dễ chịu bất ngờ không?”

• “Phần nào giúp đầu óc bạn nhẹ hơn nhất?”

• “Lần sau bạn muốn thử lại điều gì?”

Hãy ăn mừng những thứ như:

• Ngủ ngon hơn

• Ít căng thẳng hơn

• Kết nối với nhau nhiều hơn

• Một khoảnh khắc bình yên

Khi vận động tạo cảm giác an toàn về mặt cảm xúc, người ta sẽ quay lại. Không phải vì “phải làm”, mà vì bên trong có một tiếng nói rất nhỏ: Cảm giác này đúng.

“Ngày vận động dễ tiếp cận” của bạn có thể trông như thế này

Một sáng thứ Bảy, nhạc bật khe khẽ. Một người đang giãn cơ yên lặng. Một người khác thử vài động tác vận động trên ghế theo video. Một đứa trẻ lăn bóng trên sàn, trong khi anh/chị của nó xếp các khối đồ chơi xen giữa vài lần squat.

Bạn không huấn luyện.

Bạn đang tụ họp.

Bạn đang nói: “Không gian này cũng thuộc về bạn”.

Một ý cuối trước khi bạn bắt đầu

Những sự kiện lớn như Special Olympics cho ta thấy điều gì xảy ra khi rào cản được gỡ bỏ. Nhưng chúng cũng nhắc ta rằng: sự bao dung không cần phải hoành tráng.

Đó có thể là một tấm thảm trên sàn. Một danh sách nhạc khiến bạn thấy như ở nhà. Một người bạn hỏi: “Muốn vận động nhẹ một chút không?”

Bạn không cần làm huấn luyện viên. Bạn chỉ cần quan tâm.

Bắt đầu từ nơi bạn đang đứng, với những người bạn đang có. Để ai cũng được vận động theo cách của riêng mình. Những chiến thắng thật sự bắt đầu từ đó.