Lầm tưởng về đầu tư

Khi việc đầu tư trở nên khó hiểu, những “quy tắc” đơn giản và những lời khuyên dễ nhớ nghe có vẻ an tâm. Mạng xã hội, diễn đàn và bạn bè thường xuyên lặp đi lặp lại chúng đến mức chúng bắt đầu giống như sự thật.

Vấn đề là: nhiều ý tưởng trong số này chỉ đúng một nửa hoặc thậm chí gây hại.

Loại bỏ những giả định sai lầm cũng quan trọng không kém việc lựa chọn các khoản đầu tư tốt. Dưới đây là sáu quan niệm sai lầm phổ biến âm thầm gây thiệt hại tiền bạc cho nhà đầu tư theo thời gian—và những cách suy nghĩ tốt hơn về từng quan niệm đó.

Quan niệm sai lầm thứ nhất

Quan niệm sai lầm: “Thị trường chứng khoán chỉ dành cho tài khoản hưu trí.”

Các kế hoạch hưu trí như 401(k) và IRA là những công cụ mạnh mẽ, nhưng chúng không phải là nơi duy nhất để đầu tư. Nhiều người tận dụng tối đa kế hoạch hưu trí tại nơi làm việc và sau đó để mọi khoản tiền dư tích lũy trong tài khoản séc hoặc tài khoản tiết kiệm cơ bản. Điều đó tạo cảm giác an toàn, nhưng thường đồng nghĩa với việc bỏ lỡ nhiều năm tăng trưởng tiềm năng.

Việc có nhiều "ngăn" tài khoản có thể giúp tăng đáng kể tính linh hoạt sau này. Tài khoản hưu trí mang lại lợi thế về thuế nhưng có thể phạt nếu rút tiền sớm. Tài khoản môi giới chứng khoán thông thường chịu thuế cho phép tiền sinh lời trên thị trường trong khi vẫn dễ dàng tiếp cận cho các mục tiêu như trả tiền đặt cọc mua nhà, nghỉ việc tạm thời hoặc nghỉ hưu sớm.

Tiền mặt tuyệt đối nên được để trong quỹ khẩn cấp và để thanh toán các hóa đơn sắp tới. Ngoài ra, việc để tiền dư thừa nằm im thay vì đầu tư dài hạn thường làm chậm quá trình tích lũy tài sản.

"Tiết kiệm tiền không phải là chiến lược tích lũy tài sản. Với lạm phát, lãi suất thấp và chi phí tăng cao, tiền nằm trong tài khoản tiết kiệm đang mất giá mỗi ngày", Grant Cardone, nhà đầu tư bất động sản và doanh nhân cảnh báo.

Quan niệm sai lầm thứ hai

Quan niệm sai lầm: “Đầu tư là cách làm giàu nhanh chóng.”

Những câu chuyện về các nhà đầu tư may mắn làm giàu nhanh chóng nhờ cổ phiếu meme, tiền điện tử hot hoặc các vật phẩm sưu tầm hợp thời trang tràn lan khắp nơi. Điều mà những câu chuyện đó hiếm khi đề cập đến là phần lớn những người mua muộn, hoảng loạn khi giá giảm và chịu những khoản lỗ đau đớn.

Các khoản đầu tư mạo hiểm có thể tăng vọt, nhưng cũng có thể sụp đổ chỉ trong vài ngày. Các cố vấn chuyên nghiệp thường khuyên nên giữ các vị thế rủi ro cao như "vé số" ở mức rất nhỏ trong tổng danh mục đầu tư—thường là 2% và hiếm khi quá 5%. Bằng cách đó, sự thất bại sẽ gây tổn hại về mặt tinh thần chứ không ảnh hưởng đến an ninh tài chính.

Thành công lâu dài thường đến từ sự kết hợp ổn định: phân bổ cổ phiếu và trái phiếu hợp lý, đóng góp đều đặn và kiên nhẫn. Sự hào hứng là tùy chọn; kỷ luật thì không thể thiếu.

Quan niệm sai lầm thứ ba

Quan niệm sai lầm: “Tỷ lệ cổ phiếu của bạn nên bằng 100 trừ đi tuổi.”

Công thức cũ này được thiết kế như một cách tính nhanh: người 40 tuổi sẽ nắm giữ 60% cổ phiếu, người 70 tuổi chỉ 30%. Nghe có vẻ gọn gàng, nhưng thực tế hiện đại đã kéo dài tuổi thọ và thời gian nghỉ hưu. Nhiều người hiện nay dành 25-30 năm sống dựa vào danh mục đầu tư của họ. Việc nắm giữ quá ít cổ phiếu khiến thời gian nghỉ hưu dài ngày dễ bị ảnh hưởng bởi lạm phát và chi phí sinh hoạt tăng cao. Một hướng dẫn hiện đại hơn có thể sử dụng 110 (hoặc thậm chí 120) trừ đi tuổi làm điểm xuất phát, chứ không phải là một quy tắc cứng nhắc.

Tốt hơn nữa: hãy xây dựng kế hoạch phân bổ tài sản dựa trên các yếu tố thực tế—thời gian đầu tư, nhu cầu chi tiêu, thu nhập đảm bảo và khả năng chấp nhận rủi ro biến động. Một người giàu có 80 tuổi với mức chi tiêu khiêm tốn và mục tiêu để lại di sản rõ ràng có thể nắm giữ một tỷ lệ cổ phiếu cao, trong khi một người 45 tuổi đang lo lắng và sắp nghỉ hưu sớm có thể thích tỷ lệ thấp hơn.

Các quy tắc chung có thể là điểm khởi đầu cho cuộc thảo luận, nhưng chúng không bao giờ nên là điểm kết thúc.

Quan niệm sai lầm thứ tư

Quan niệm sai lầm: “Vàng là biện pháp bảo vệ tốt nhất chống lại lạm phát.”

Vàng thường được quảng cáo như một lá chắn hoàn hảo chống lại giá cả tăng cao. Trên thực tế, hiệu quả của nó khá trái chiều. Trong một số giai đoạn lạm phát cao, vàng đã mang lại lợi nhuận thực âm, làm thất vọng bất kỳ ai kỳ vọng nó sẽ biến động song hành với chi phí sinh hoạt.

Vàng hoạt động giống như một công cụ phòng ngừa rủi ro tỷ giá. Nó thường có lợi khi đồng nội tệ suy yếu so với các đồng tiền khác hoặc khi các nhà đầu tư lo ngại về căng thẳng tài chính cực độ. Tuy nhiên, trong thời kỳ lãi suất tăng, sức hấp dẫn của các tài sản sinh lời có thể gây áp lực lên giá vàng. Do vai trò độc đáo của nó, nhiều nhà hoạch định tài chính coi vàng như một khoản đầu tư nhỏ để đa dạng hóa danh mục đầu tư hơn là một khoản đầu tư cốt lõi.

Một khoản đầu tư khiêm tốn—thường dưới 5%—có thể tạo thêm sự đa dạng mà không để một kim loại biến động mạnh chi phối toàn bộ kế hoạch.

Nhưng việc chờ đến khi trả hết mọi khoản vay mới đầu tư cũng có thể gây thiệt hại tương tự. Các khoản vay sinh viên hoặc thế chấp lãi suất thấp có thể kéo dài hàng chục năm. Nếu chỉ bắt đầu đầu tư sau khi chúng được thanh toán hết, thì thời gian để lãi kép phát huy tác dụng sẽ ít hơn rất nhiều.

Một chiến lược cân bằng thường hợp lý hơn:

- Tận dụng tối đa khoản đóng góp từ phía nhà tuyển dụng vào kế hoạch tiết kiệm tại nơi làm việc (thực chất là lợi nhuận tức thì).

- Tích cực trả bớt các khoản nợ lãi suất cao.

- Bắt đầu hoặc tiếp tục đầu tư ít nhất một khoản nhỏ song song với việc trả các khoản vay lãi suất trung bình.

- Mục tiêu là giảm nợ xấu mà không làm mất đi nhiều năm tăng trưởng tiềm năng.

Quan niệm sai lầm thứ sáu

Quan niệm sai lầm: “Nhà đầu tư giỏi luôn kiểm tra tài khoản của họ.”

Với báo giá thời gian thực và vô số tin tức tài chính, thật dễ dàng coi việc đầu tư như một bảng điểm hàng ngày. Tuy nhiên, việc theo dõi liên tục thường gây ra căng thẳng hơn là mang lại sự hiểu biết. Những biến động mạnh trong ngắn hạn cám dỗ các nhà đầu tư phản ứng theo cảm xúc thay vì tuân theo kế hoạch.

Hầu hết các chiến lược dài hạn không đòi hỏi sự chú ý từng phút một. Việc xem xét tài khoản hàng quý hoặc một vài lần một năm thường là đủ đối với nhiều người. Những lần kiểm tra đó có thể tập trung vào việc tái cân bằng, điều chỉnh tỷ lệ tiết kiệm và xác nhận rằng các khoản đầu tư vẫn phù hợp với mục tiêu. Dành nhiều thời gian hơn để suy nghĩ về kế hoạch cuộc sống – tuổi nghỉ hưu, quỹ giáo dục, thay đổi nghề nghiệp – và ít thời gian hơn để chạy theo những “ý tưởng mới nhất” thường mang lại kết quả tốt hơn.

Những thói quen tốt hơn

Khi những quan niệm sai lầm được loại bỏ, một vài nguyên tắc đơn giản sẽ nổi bật. Sử dụng thị trường không chỉ cho tài khoản hưu trí mà còn cho các mục tiêu dài hạn khác. Ưu tiên các quỹ đa dạng và phân bổ hợp lý hơn là đầu cơ. Cân nhắc rủi ro phù hợp với thời gian đầu tư thay vì các công thức cứng nhắc.

Coi các tài sản đặc biệt như vàng hoặc tiền điện tử như những vai phụ nhỏ, chứ không phải nhân vật chính. Quan trọng nhất, hãy kết hợp trả nợ, tiết kiệm và đầu tư thay vì coi chúng là các giai đoạn riêng biệt. Cuộc sống hiếm khi chờ đợi điều kiện hoàn hảo. Lãi kép cũng vậy.

Kết luận

Những lối tắt đầu tư sai lầm rất hấp dẫn vì chúng đơn giản hóa một thế giới phức tạp. Nhưng bám víu vào chúng có thể âm thầm làm giảm lợi nhuận và trì hoãn tự do tài chính. Thay thế những quan niệm sai lầm bằng những thói quen thận trọng, dựa trên bằng chứng sẽ mang lại điều quý giá hơn nhiều so với một lời khuyên lan truyền: một chiến lược được xây dựng để bền vững qua những biến động của thị trường và mục tiêu.

Niềm tin nào trong số này thể hiện rõ nhất trong các quyết định của bạn—và bạn có thể thực hiện thay đổi nhỏ nào trong năm nay để tiến gần hơn đến tương lai mà bạn mong muốn?