Một bữa sáng được xây dựng hợp lý không chỉ giúp xua tan cảm giác đói buổi sáng mà còn định hình năng lượng và tinh thần cho cả ngày dài.
Việc lựa chọn thực phẩm giàu chất đạm, chất xơ và năng lượng lành mạnh có thể giúp ổn định năng lượng, tăng khả năng tập trung và giảm nhu cầu tìm đến các món ngọt trước bữa trưa. Yếu tố then chốt nằm ở sự cân bằng, không phải sự cầu toàn.
Protein là nền tảng của một bữa sáng no lâu và thỏa mãn. Những lựa chọn như trứng, sữa chua Hy Lạp hay phô mai tươi cung cấp protein chất lượng cao, hỗ trợ duy trì cơ bắp và kiểm soát cảm giác thèm ăn. Bắt đầu ngày mới với protein còn giúp làm chậm quá trình tiêu hóa, nhờ đó năng lượng được duy trì ổn định và hạn chế tình trạng tụt sức giữa buổi sáng.
Trứng đặc biệt linh hoạt trong chế biến. Bạn có thể đánh trứng cùng rau củ, nướng thành bánh trứng mini hoặc ăn kèm bánh mì nguyên cám. Với các sản phẩm từ sữa, nên chọn sữa chua Hy Lạp hoặc phô mai tươi không đường thay vì loại có hương vị chứa nhiều đường bổ sung. Thêm trái cây, các loại hạt hoặc hạt giống để tạo vị ngọt tự nhiên và độ giòn mà không cần đến đường tinh luyện.
Ngũ cốc nguyên hạt giúp bữa sáng “no lâu” nhờ hàm lượng chất xơ cao. Yến mạch, đặc biệt là yến mạch cán dẹt hoặc yến mạch cắt thép, chứa một loại chất xơ hòa tan gọi là beta-glucan. Chất xơ này hỗ trợ kiểm soát cholesterol và đường huyết, đồng thời tăng cảm giác no, khiến yến mạch trở thành nguồn năng lượng bền bỉ cho buổi sáng.
Một bát yến mạch nóng nấu với sữa hoặc sữa thực vật tăng cường dinh dưỡng có thể dễ dàng biến tấu. Bạn có thể thêm quế, các loại hạt băm nhỏ hoặc một thìa bột protein để tăng giá trị dinh dưỡng. Bánh mì nguyên cám cũng là lựa chọn đơn giản; hãy chọn loại ghi rõ “100% ngũ cốc nguyên hạt” hoặc “nguyên cám”, sau đó ăn kèm bơ, bơ hạt hoặc đậu nghiền để có bữa ăn giàu dưỡng chất và no lâu.
Hạt và quả hạch tuy nhỏ nhưng là những “kho dinh dưỡng” thực thụ. Hạt chia, hạt lanh và các loại hạt khác cung cấp chất xơ, axit béo omega-3 và khoáng chất có lợi cho tim mạch và hệ tiêu hóa. Hạt chia có khả năng hút nước và tạo kết cấu sánh mịn, rất thích hợp để làm bữa sáng tiện lợi cùng sữa, bột protein, quả mọng và một chút chất tạo ngọt tự nhiên.
Các loại quả hạch như hạnh nhân, óc chó hay hạt điều mang lại năng lượng lành mạnh, protein và độ giòn hấp dẫn. Nghiên cứu cho thấy việc dùng một lượng nhỏ mỗi ngày có thể hỗ trợ sức khỏe tim mạch khi kết hợp trong chế độ ăn cân bằng. Do giàu năng lượng, chỉ cần một lượng vừa phải là đủ. Rắc chúng lên sữa chua, yến mạch hoặc bát sinh tố sẽ giúp tăng cả hương vị lẫn giá trị dinh dưỡng.
Trái cây nguyên quả là cách nhanh chóng và tươi mát để thêm vị ngọt tự nhiên cùng các hợp chất thực vật có lợi vào bữa sáng. Khác với nước ép, trái cây nguyên quả chứa chất xơ giúp làm chậm quá trình hấp thu đường tự nhiên, mang lại nguồn năng lượng ổn định hơn. Lượng chất xơ này cũng hỗ trợ tiêu hóa và kéo dài cảm giác no.
Mỗi loại trái cây mang đến lợi ích riêng. Quả mọng giàu chất chống oxy hóa, trái cây họ cam quýt dồi dào vitamin C, còn chuối cung cấp kali hỗ trợ hoạt động bình thường của cơ và hệ thần kinh. Việc luân phiên các loại trái cây nhiều màu sắc như cam, kiwi, dâu, táo hay mận giúp cơ thể nhận được phổ dưỡng chất đa dạng. Kết hợp trái cây với protein, chẳng hạn sữa chua hoặc trứng, sẽ tạo nên bữa ăn cân đối hơn.
Đồ uống buổi sáng có thể hỗ trợ hoặc phá hỏng một khởi đầu lành mạnh. Cà phê, khi dùng ở mức vừa phải, có thể tăng sự tỉnh táo và cải thiện hiệu suất thể chất lẫn tinh thần nhờ caffeine. Phần lớn người trưởng thành khỏe mạnh có thể tiêu thụ an toàn khoảng 400 mg caffeine mỗi ngày, tương đương khoảng bốn tách cà phê, dù mức chịu đựng có thể khác nhau ở mỗi người.
Thói quen uống cà phê lành mạnh nên tránh nhiều đường và các loại hương liệu ngọt như món tráng miệng. Uống cà phê đen hoặc thêm một chút sữa hay sữa thực vật không đường giúp kiểm soát lượng calo và đường bổ sung. Trà xanh mang lại lượng caffeine nhẹ hơn, kết hợp với axit amin L-theanine giúp tạo sự tập trung êm dịu và giảm cảm giác bồn chồn. Ngoài ra, trà xanh còn cung cấp các chất chống oxy hóa hỗ trợ sức khỏe não bộ và tế bào lâu dài.
Sinh tố là “cứu cánh” cho những buổi sáng bận rộn khi bạn không có thời gian ngồi ăn. Khi kết hợp nguồn protein, năng lượng lành mạnh và rau quả giàu chất xơ, sinh tố có thể trở thành bữa ăn lỏng nhẹ bụng nhưng vẫn đủ no. Điều quan trọng là tránh biến sinh tố thành “bom đường”.
Hãy bắt đầu với nước, sữa hoặc sữa thực vật không đường. Thêm một muỗng bột protein hoặc sữa chua Hy Lạp, sau đó xay cùng trái cây như quả mọng hoặc chuối và một nắm rau lá xanh. Kết thúc bằng hạt chia, hạt lanh xay hoặc một lượng nhỏ quả hạch để tăng độ sánh và dinh dưỡng. Công thức này đặc biệt phù hợp sau buổi tập sớm.
Việc kết hợp các thành phần không hề phức tạp như bạn nghĩ. Hãy thử trứng tráng nhiều rau như nấm, ớt chuông hoặc rau lá xanh ăn kèm bánh mì nguyên cám. Hoặc thưởng thức sữa chua Hy Lạp phủ quả mọng, quả hạch băm nhỏ và một thìa hạt. Một bát yến mạch cắt thép với táo cắt hạt lựu, quế và bột protein trộn đều cũng là lựa chọn lý tưởng. Bạn cũng có thể phết bơ lên bánh mì nguyên cám, rắc thêm mè, hoặc dùng bơ hạt kèm chuối cắt lát.
Không phải món ăn sáng truyền thống nào cũng hỗ trợ sức khỏe lâu dài hay năng lượng bền vững. Ngũ cốc tinh chế đóng hộp, bánh ngọt hay bánh mì trắng thường chứa nhiều đường bổ sung nhưng ít chất xơ và protein, dễ gây tăng rồi tụt đường huyết nhanh. Dù nhiều calo, chúng vẫn khiến bạn nhanh đói trở lại.
Các loại thịt chế biến sẵn cho bữa sáng và đồ uống ngọt cũng không có lợi cho sức khỏe. Nhiều sản phẩm chứa lượng muối, chất béo bão hòa hoặc đường cao. Khi có thể, hãy chọn nước lọc, cà phê hoặc trà không đường, cùng thực phẩm nguyên chất hoặc chế biến tối thiểu để xây dựng bữa sáng thực sự nuôi dưỡng cơ thể.
Tiến sĩ Heather Leidy, nhà nghiên cứu dinh dưỡng tại Đại học Missouri, cùng nhiều nhà khoa học khác cho thấy bữa sáng giàu protein có thể cải thiện đáng kể khả năng kiểm soát cảm giác thèm ăn và giảm ăn vặt về sau. Trong các nghiên cứu của bà, những bữa sáng giàu protein như trứng hoặc thịt nạc giúp tăng cảm giác no, ức chế hormone gây đói và giảm xu hướng ăn vặt nhiều chất béo hoặc đường vào buổi tối.
Một bữa sáng chất lượng không cần cầu kỳ hay tốn nhiều thời gian. Khi đặt trọng tâm vào protein, ngũ cốc nguyên hạt giàu chất xơ, các loại hạt và trái cây nhiều màu sắc, bạn sẽ có nguồn năng lượng ổn định, hỗ trợ cân nặng khỏe mạnh và hạn chế cơn thèm ăn giữa buổi. Những thay đổi nhỏ nhưng đều đặn, như thay ngũ cốc nhiều đường bằng yến mạch hay kết hợp trái cây với sữa chua, sẽ tạo ra khác biệt lớn theo thời gian. Vậy ngày mai, bạn sẽ cải thiện bữa sáng của mình bằng thay đổi đơn giản nào để cảm thấy tràn đầy năng lượng và no lâu hơn suốt cả ngày?