Khi xem một bộ phim, bạn có thể nghĩ rằng mọi âm thanh – lời thoại, bước chân, tiếng động môi trường – đều được thu trực tiếp tại trường quay.
Trên thực tế, phần lớn âm thanh trong phim được tạo dựng hoặc bổ sung sau khi quay trong một quy trình gọi là hậu kỳ âm thanh. Công đoạn này bao gồm thu lại lời thoại, thêm hiệu ứng âm thanh và tạo ra những âm thanh chân thực do các nghệ sĩ Foley thực hiện.
Hãy cùng khám phá vì sao lồng tiếng hậu kỳ và thiết kế âm thanh lại đóng vai trò then chốt trong việc khiến âm thanh phim trở nên sống động và thuyết phục.
Trong lúc quay phim, việc thu được âm thanh hoàn hảo là vô cùng khó khăn. Tạp âm nền như tiếng xe cộ, gió thổi hay tiếng trò chuyện của ê-kíp dễ dàng chen vào. Đôi khi diễn viên ở quá xa micro, hoặc giọng nói bị che bởi trang phục hay chuyển động. Một số cảnh còn được quay nhiều lần, ở nhiều địa điểm khác nhau, khiến việc giữ âm thanh đồng nhất là điều bất khả thi. Vì vậy, các nhà làm phim dựa vào hậu kỳ để làm sạch, thay thế và tăng cường âm thanh.
Lồng tiếng hậu kỳ là quá trình trong đó diễn viên thu lại lời thoại của mình trong phòng thu sau khi quay xong. Họ quan sát lại cảnh quay trên màn hình và điều chỉnh lời nói sao cho khớp với khẩu hình và cảm xúc. Quy trình này giúp sửa những đoạn thoại bị nhiễu, không rõ, hoặc chưa đạt yêu cầu, đồng thời cho phép đạo diễn tinh chỉnh diễn xuất. Lồng tiếng hậu kỳ đảm bảo lời thoại rõ ràng, sắc nét và đồng bộ hoàn hảo với hình ảnh.
Các nghệ sĩ Foley là những “ảo thuật gia âm thanh”, tái tạo những tiếng động đời thường như bước chân, tiếng quần áo sột soạt hay tiếng cửa đóng mở để phù hợp với hình ảnh trên màn ảnh. Họ dùng nhiều đạo cụ sáng tạo: giày trên các bề mặt khác nhau để tạo bước chân, tấm kim loại để mô phỏng sấm sét, hay bột bắp để tạo tiếng tuyết crunch giòn. Những âm thanh này được thu đồng bộ với hình ảnh, mang lại cảm giác sống động và tự nhiên cho cảnh phim.
Vượt ra ngoài lời thoại và Foley, thiết kế âm thanh còn bao gồm việc tạo ra những yếu tố âm thanh độc đáo định hình bầu không khí và cảm xúc của bộ phim. Những nhà thiết kế âm thanh sáng tạo hoặc biến đổi các âm thanh như hiệu ứng khoa học viễn tưởng, tiếng nổ hay không gian rùng rợn. Bằng cách xếp lớp âm thanh, điều chỉnh âm lượng, sắc thái và độ vang, họ dẫn dắt cảm xúc người xem và nâng tầm câu chuyện.
Sau khi thu âm, các kỹ sư âm thanh tiến hành pha trộn lời thoại, Foley, hiệu ứng âm thanh và nhạc nền để tạo nên một tổng thể hài hòa. Họ cân bằng mức âm lượng, thêm độ vang hoặc tiếng vọng và đảm bảo chất lượng âm thanh rõ ràng trên nhiều thiết bị khác nhau. Quá trình hoàn thiện cuối cùng giúp bản âm thanh đạt chuẩn, phù hợp khi nghe trong rạp chiếu, trên truyền hình hoặc qua tai nghe.
Âm thanh chất lượng cao là yếu tố then chốt trong việc tạo ra sự nhập tâm và tác động cảm xúc. Âm thanh kém có thể gây xao nhãng hoặc khiến khán giả hiểu sai cảnh phim. Hậu kỳ âm thanh cho phép các nhà làm phim kiểm soát từng chi tiết, đảm bảo sự nhất quán và tăng cường trải nghiệm kể chuyện theo cách mà thu âm tại trường quay khó có thể đáp ứng.
Âm thanh trong phim là một thành phẩm được chế tác công phu, kết hợp giữa lời thoại được thu lại, những tiếng động được tái tạo và các hiệu ứng âm thanh được thiết kế trong hậu kỳ. Công việc của diễn viên lồng tiếng hậu kỳ, nghệ sĩ Foley và đội ngũ thiết kế âm thanh đã biến những khung hình trở thành một thế giới sống động và đáng tin.
Bộ phim nào khiến bạn bất ngờ hoặc ấn tượng bởi âm thanh của nó? Bạn đã bao giờ đoán được một âm thanh được tạo ra trong hậu kỳ chưa? Hãy chia sẻ ví dụ yêu thích của bạn và cùng khám phá phép màu đằng sau thế giới âm thanh điện ảnh.