Bạn cầm một chai nước vào một ngày nóng nực, vặn nắp và nhấp một ngụm sảng khoái. Cảm giác thật an toàn phải không? Dù sao thì cũng chỉ là nước lọc thôi mà. Nhưng điều bất ngờ ở đây là - nếu nước đóng chai "tinh khiết" của bạn lại bí mật chứa đầy những hạt nhựa li ti mà bạn không thể nhìn thấy thì sao?
Các nghiên cứu gần đây cho thấy vi nhựa có mặt ở khắp mọi nơi, bao gồm cả trong nước đóng chai được bán trên toàn thế giới. Vậy, điều gì đang xảy ra? Liệu chúng ta có đang uống phải những mảnh nhựa nhỏ li ti mỗi ngày mà không hề hay biết? Và điều này ảnh hưởng thế nào đến sức khỏe của chúng ta?
Hãy cùng tìm hiểu khoa học nói gì và làm thế nào chúng ta có thể suy nghĩ lại về thói quen giải khát của mình.
Vi nhựa là những hạt nhựa cực nhỏ, thường có chiều rộng dưới 5 mm—một số hạt nhỏ đến mức mắt thường không thể nhìn thấy. Chúng đến từ nhiều nguồn: sự phân hủy của rác thải nhựa lớn hơn, sợi tổng hợp từ quần áo, và thậm chí cả chính bao bì nhựa.
Đối với nước đóng chai, ô nhiễm có thể xảy ra tại một số điểm. Đôi khi, vi nhựa rơi trực tiếp từ chai hoặc nắp nhựa. Những lần khác, bản thân nguồn nước có thể đã chứa vi nhựa, được hấp thụ từ môi trường ô nhiễm.
Một cuộc khảo sát toàn cầu với hơn 250 thương hiệu nước đóng chai đã phát hiện vi nhựa trong hơn 90% mẫu—từ các thương hiệu phổ biến ở Châu Âu, Bắc Mỹ và Trung Đông. Đây không chỉ là vấn đề cục bộ; mà còn lan rộng.
Vậy, điều gì sẽ xảy ra khi bạn nuốt phải những hạt nhựa nhỏ này? Sự thật là, các nhà khoa học vẫn đang tìm hiểu điều đó.
Một số nghiên cứu ban đầu cho thấy vi nhựa có thể xâm nhập vào máu hoặc tích tụ trong các cơ quan, có khả năng gây viêm hoặc các căng thẳng tế bào khác. Tuy nhiên, các nghiên cứu dài hạn trên người còn hạn chế, vì vậy chúng ta vẫn chưa có kết luận rõ ràng.
Điều khiến các chuyên gia lo ngại nhất là vi nhựa có thể mang theo các hóa chất hoặc vi khuẩn độc hại, biến những hạt này thành vật mang các chất có hại bên trong cơ thể. Thêm vào đó, bản thân các chất phụ gia nhựa - như BPA - cũng có liên quan đến sự rối loạn nội tiết tố.
Tóm lại: đây chưa phải là một thảm họa sức khỏe được xác nhận, nhưng chắc chắn là điều cần theo dõi chặt chẽ.
Việc tránh hoàn toàn vi nhựa trong nước là rất khó khăn—vì chúng hiện diện ở khắp mọi nơi. Tuy nhiên, có những cách để giảm thiểu sự tiếp xúc của bạn:
1. Chuyển sang sử dụng nước máy đã lọc. Các bộ lọc gia đình chất lượng cao có thể loại bỏ nhiều vi nhựa. Nhiều thành phố có nguồn nước máy an toàn, được kiểm soát chặt chẽ—vì vậy đây có thể là một lựa chọn thông minh và thân thiện với môi trường.
2. Chọn chai thủy tinh hoặc thép không gỉ thay vì chai nhựa khi mua nước hoặc đổ đầy lại. Những vật liệu này không thải ra các hạt nhựa.
3. Hỗ trợ các thương hiệu đầu tư vào bao bì và thử nghiệm tốt hơn. Một số công ty đang khám phá các lựa chọn phân hủy sinh học hoặc không chứa nhựa, mặc dù vẫn còn sớm.
Chính phủ và các nhà khoa học trên toàn thế giới đang tăng cường nỗ lực để hiểu và kiểm soát ô nhiễm vi nhựa. Áp lực ngày càng tăng đối với các ngành công nghiệp trong việc giảm thiểu sử dụng nhựa và phát triển bao bì an toàn hơn.
Nhận thức của người tiêu dùng cũng rất quan trọng—biết những gì trong chai của bạn có thể giúp thúc đẩy các công ty cải thiện. Hãy nhớ rằng, chúng ta càng sản xuất và tiêu thụ ít nhựa thì khả năng những hạt nhỏ này gây ô nhiễm nguồn nước càng thấp.
Uống nước nên giúp chúng ta sảng khoái và bổ dưỡng, chứ không phải khiến chúng ta lo lắng. Mặc dù vi nhựa trong nước đóng chai đặt ra một thách thức khó khăn, nhưng việc cập nhật thông tin và đưa ra lựa chọn thông minh hơn có thể giúp bảo vệ sức khỏe của bạn và cả hành tinh.
Vậy nên, lần tới khi bạn cầm chai nước, hãy dừng lại và suy nghĩ: liệu có cách nào sạch hơn, an toàn hơn để giải cơn khát của bạn không?