Các trường hợp khẩn cấp có thể xảy ra bất cứ lúc nào, bất cứ nơi đâu, và việc chuẩn bị kiến thức sơ cứu cơ bản có thể tạo nên sự khác biệt rất lớn. Dù ở nhà, nơi làm việc hay ngoài trời, việc biết cách ứng phó bình tĩnh và đúng cách có thể cứu sống hoặc giảm mức độ nghiêm trọng của chấn thương.
Bạn có tự tin vào kỹ năng sơ cứu của mình không? Nếu chưa, bài viết này sẽ hướng dẫn bạn những mẹo thiết yếu mà ai cũng nên biết.
Hiểu tầm quan trọng của sơ cứu
Sơ cứu là việc chăm sóc ngay lập tức cho người bị thương hoặc đột ngột bị ốm trước khi có sự trợ giúp y tế chuyên nghiệp. Đây là một bước quan trọng có thể ngăn ngừa tình trạng bệnh trở nặng hơn, giảm đau và đôi khi thậm chí cứu sống người bệnh. Những hành động đơn giản như cầm máu, thực hiện hô hấp nhân tạo (CPR) hoặc hỗ trợ người bị nghẹn có thể mang lại hiệu quả to lớn.
Luôn gọi cấp cứu trước
Trong bất kỳ trường hợp khẩn cấp nghiêm trọng nào, bước đầu tiên bạn nên làm là gọi ngay cho các dịch vụ cấp cứu. Ngay cả khi bạn tự tin vào khả năng chăm sóc của mình, đội ngũ ứng cứu chuyên nghiệp vẫn được đào tạo và trang bị cần thiết cho các trường hợp phức tạp. Nếu bạn chỉ có một mình, hãy gọi trước khi bắt đầu bất kỳ quy trình sơ cứu nào, trừ khi cần phải hành động ngay lập tức để ngăn ngừa tử vong.
Cách xử lý chảy máu
Một trong những chấn thương phổ biến nhất là chảy máu. Để xử lý hiệu quả:
• Ép trực tiếp bằng vải sạch hoặc băng lên vết thương.
• Nâng chi bị thương lên cao hơn tim nếu có thể để giảm lưu lượng máu.
• Tránh loại bỏ bất kỳ vật thể nào bị kẹt; thay vào đó, hãy ấn xung quanh chúng.
• Nếu chảy máu nghiêm trọng và không ngừng, hãy tìm kiếm sự trợ giúp khẩn cấp ngay lập tức.
Ép chặt và đều đặn là chìa khóa để cầm máu.
Xử lý bỏng an toàn
Bỏng cần được chăm sóc nhanh chóng và nhẹ nhàng để giảm thiểu tổn thương:
• Làm mát vết bỏng dưới vòi nước mát (không lạnh) đang chảy từ 10 đến 20 phút.
• Tránh sử dụng nước đá hoặc nước quá lạnh, vì điều này có thể gây tổn thương mô thêm.
• Che vết bỏng bằng băng hoặc vải sạch, chống dính.
• Không bôi kem, dầu hoặc băng dính.
• Đối với vết bỏng lớn hoặc sâu, hoặc bỏng ở các vùng nhạy cảm như mặt hoặc khớp, hãy đến cơ sở y tế ngay lập tức.
Hiểu rõ cách chăm sóc vết bỏng giúp giảm đau và giảm nguy cơ nhiễm trùng.
Hồi sức tim phổi (CPR): Kỹ năng cứu sống
Hồi sức tim phổi (CPR) là một thủ thuật cấp cứu quan trọng được sử dụng khi ai đó ngừng thở hoặc tim ngừng đập. Các bước cơ bản bao gồm:
• Kiểm tra phản ứng và nhịp thở.
• Gọi cấp cứu ngay lập tức.
• Bắt đầu ấn ngực với tốc độ 100-120 lần/phút, ấn xuống sâu khoảng 5 cm.
• Nếu được huấn luyện, hãy thổi ngạt sau mỗi 30 lần ấn.
• Tiếp tục cho đến khi có nhân viên cứu hộ đến hoặc nạn nhân hồi phục.
• Học CPR thông qua các khóa học được chứng nhận sẽ tăng hiệu quả đáng kể.
Ngạt thở: Cần làm gì
Ngạt thở xảy ra khi đường thở bị tắc nghẽn, và cần phải hành động nhanh chóng:
• Khuyến khích nạn nhân ho nếu có thể.
• Nếu ho không hiệu quả và nạn nhân không thở được, hãy thực hiện nghiệm pháp Heimlich (ấn bụng).
• Đối với trẻ nhỏ và trẻ em trên một tuổi, hãy đứng sau người bị nạn, vòng tay qua eo, nắm tay lại phía trên rốn và kéo mạnh vào trong và lên trên.
• Đối với trẻ sơ sinh dưới một tuổi, vỗ lưng năm lần, sau đó ấn ngực năm lần.
Biết cách sơ cứu người bị nghẹn có thể cứu sống họ chỉ trong vài phút.
Xử lý gãy xương và bong gân
Nếu bạn nghi ngờ bị gãy xương hoặc bong gân:
• Cố định vùng bị thương bằng nẹp hoặc cố định vào một vật chắc chắn.
• Tránh di chuyển chi bị thương không cần thiết.
• Chườm đá bọc trong khăn để giảm sưng.
• Giữ cho người bị nạn thoải mái và tìm kiếm sự chăm sóc chuyên nghiệp càng sớm càng tốt.
Cố định đúng cách giúp ngăn ngừa chấn thương thêm và giảm đau.
Nhận biết các dấu hiệu sốc
Sốc là một tình trạng nghiêm trọng do lưu lượng máu đến các cơ quan không đủ. Các triệu chứng bao gồm da nhợt nhạt, mạch nhanh, thở nông, yếu và lú lẫn. Để sơ cứu người bị sốc:
• Đặt họ nằm xuống và kê cao chân nếu không nghi ngờ chấn thương cột sống.
• Giữ ấm và thoải mái cho họ.
• Không cho họ ăn hoặc uống.
• Gọi cấp cứu ngay lập tức.
Phát hiện và chăm sóc sớm giúp tăng cơ hội hồi phục.
Chuẩn bị bộ sơ cứu
Một bộ sơ cứu được trang bị đầy đủ là điều cần thiết để chăm sóc ngay lập tức. Bộ dụng cụ nên bao gồm:
• Băng và gạc các kích cỡ khác nhau
• Băng dính và khăn lau sát trùng
• Kéo và nhíp
• Găng tay dùng một lần
• Mặt nạ hoặc tấm chắn CPR
• Thuốc giảm đau và thuốc dị ứng
• Băng vết bỏng và túi chườm lạnh
Thường xuyên kiểm tra và bổ sung bộ dụng cụ để đảm bảo vật dụng luôn mới và sẵn sàng.
Suy nghĩ cuối cùng: Bạn đã sẵn sàng giúp đỡ chưa?
Biết sơ cứu cơ bản sẽ giúp bạn tự tin hành động trong các trường hợp khẩn cấp, giúp những người xung quanh được an toàn. Tham gia một khóa học sơ cứu hoặc hồi sức tim phổi (CPR) được chứng nhận có thể nâng cao kỹ năng và sự chuẩn bị của bạn hơn nữa. Bạn đã có kiến thức sơ cứu nào? Bạn muốn học gì tiếp theo? Chia sẻ suy nghĩ hoặc kinh nghiệm của bạn - bạn có thể truyền cảm hứng cho ai đó để họ luôn sẵn sàng khi cần thiết.
