Bạn đã bao giờ xem một quảng cáo thời trang và đột nhiên cảm thấy muốn mua thứ gì đó chưa? Điều đó không phải ngẫu nhiên. Quảng cáo thời trang có tác động sâu sắc đến quyết định mua hàng của chúng ta — và điều đó được thiết kế một cách có chủ đích.
Từ các quảng cáo trên báo chí đến những chiến dịch trên mạng xã hội, các thương hiệu thời trang luôn tìm kiếm những cách mới để thu hút và ảnh hưởng đến người tiêu dùng.
Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng khám phá tác động của quảng cáo thời trang đến hành vi mua hàng và cách những quảng cáo này định hình nhận thức của chúng ta về việc “nên mặc gì”.
Một trong những cách mạnh mẽ nhất mà quảng cáo thời trang ảnh hưởng đến chúng ta là tạo ra sự kết nối cảm xúc. Các thương hiệu thời trang thường sử dụng quảng cáo để khắc họa một lối sống lý tưởng, đánh vào mong muốn, khát vọng và cảm xúc của người xem. Khi chúng ta nhìn thấy ai đó trong một bộ trang phục đẹp, giữa khung cảnh hoàn hảo, chúng ta thường tưởng tượng mình trong chính khung cảnh đó. Quảng cáo đánh thức ước mơ, cảm xúc và mong muốn được trở thành một phần của thế giới ấy. Ví dụ, các thương hiệu cao cấp như Chanel hay Louis Vuitton thường sử dụng chiến lược này bằng cách giới thiệu sản phẩm trong những không gian sang trọng, cùng với sự xuất hiện của những nhân vật nổi tiếng. Những quảng cáo này gợi lên cảm giác về sự đẳng cấp và độc quyền, khiến chúng ta tin rằng mình có thể đạt được vị thế đó bằng cách sở hữu sản phẩm của họ. Sức hút cảm xúc này mạnh mẽ vì nó gắn thời trang với bản sắc cá nhân — việc mua sản phẩm khiến chúng ta cảm thấy mình thuộc về điều gì đó lớn lao hơn chính bản thân mình.
Chúng ta đều bị ảnh hưởng bởi hành động của người khác, và quảng cáo thời trang không ngoại lệ. Hiện tượng tâm lý này được gọi là “hiệu ứng lan tỏa xã hội”. Khi chúng ta thấy người khác — đặc biệt là người nổi tiếng hoặc người có ảnh hưởng — mặc một món đồ nào đó, chúng ta có xu hướng thấy món đồ ấy trở nên hấp dẫn hơn. Những quảng cáo thời trang có sự góp mặt của người nổi tiếng, người có tầm ảnh hưởng hoặc thậm chí là những người bình thường mà ta ngưỡng mộ thường khuyến khích chúng ta mua hàng, bởi ta muốn trở thành một phần của nhóm đó. Trong quảng cáo thời trang, hiệu ứng lan tỏa xã hội đặc biệt hiệu quả vì nó tạo cảm giác “thuộc về”. Khi ta thấy ai đó mình ngưỡng mộ sử dụng một thương hiệu, ta sẽ mặc định rằng thương hiệu đó “đáng để quan tâm”. Đây cũng là lý do nhiều nhãn hàng hợp tác với người nổi tiếng — họ biết rằng người hâm mộ sẽ tin tưởng lựa chọn của thần tượng và bị ảnh hưởng bởi điều đó.
Một chiến thuật khác mà quảng cáo thời trang thường sử dụng để tác động đến quyết định mua hàng là “tạo cảm giác khan hiếm”. Sự khan hiếm tạo ra cảm giác cấp bách, khiến chúng ta nghĩ rằng mình phải hành động nhanh trước khi sản phẩm biến mất. Các quảng cáo thời trang thường nhấn mạnh vào các sản phẩm phiên bản giới hạn, bộ sưu tập độc quyền hoặc chương trình giảm giá chỉ kéo dài trong thời gian ngắn. Hiệu ứng này đánh vào nỗi sợ bỏ lỡ (FOMO – Fear Of Missing Out), một động lực tâm lý mạnh mẽ khiến chúng ta muốn mua hàng ngay lập tức trước khi cơ hội mất đi. Chúng ta đều từng thấy những thông điệp như “chỉ còn vài sản phẩm cuối cùng” hoặc “giảm giá chỉ còn trong hôm nay”. Những yếu tố này tạo cảm giác gấp rút và khiến ta muốn hành động ngay, đặc biệt trong lĩnh vực thời trang – nơi xu hướng thay đổi liên tục và người tiêu dùng thường cảm thấy áp lực phải theo kịp trào lưu.
Quảng cáo thời trang cũng có vai trò quan trọng trong việc định hình hình ảnh bản thân và sự tự tin của chúng ta. Nhiều thương hiệu hướng tới các nhóm khách hàng cụ thể bằng cách khắc họa phiên bản “hoàn hảo” của họ. Những quảng cáo này thường thể hiện người mẫu với vóc dáng lý tưởng, làn da hoàn hảo và cuộc sống xa hoa, ngầm gửi thông điệp rằng việc mặc sản phẩm của họ sẽ giúp chúng ta đạt được hình ảnh tương tự. Ví dụ, các quảng cáo đồ thể thao thường cho thấy những người có thân hình cân đối, khỏe mạnh, truyền tải thông điệp rằng mặc trang phục đó sẽ giúp ta cảm thấy tự tin hơn và đạt được kết quả tương tự. Điều này tạo ra mối liên kết tâm lý giữa thương hiệu và nhận thức bản thân, khiến chúng ta có xu hướng mua những sản phẩm hứa hẹn giúp ta trở thành “phiên bản tốt hơn của chính mình”.
Quảng cáo thời trang không chỉ đơn giản là khoe trang phục mà chúng thường kể một câu chuyện. Sức mạnh của việc kể chuyện trong quảng cáo đã được chứng minh rõ ràng, và trong ngành thời trang, nó càng đặc biệt hiệu quả. Một câu chuyện hấp dẫn có thể khiến sản phẩm trở nên ý nghĩa hơn, và khi ta đồng cảm với câu chuyện của thương hiệu, ta dễ dàng lựa chọn họ hơn. Ví dụ, nhiều thương hiệu sử dụng cách kể chuyện để gắn sản phẩm của mình với các vấn đề xã hội hoặc môi trường. Thương hiệu Patagonia, chẳng hạn, xây dựng hình ảnh quanh thông điệp bảo vệ môi trường và phát triển bền vững. Các quảng cáo của họ kể câu chuyện về cam kết bảo vệ hành tinh, và người tiêu dùng có cùng giá trị sẽ dễ dàng ủng hộ thương hiệu này. Hình thức kể chuyện này không chỉ ảnh hưởng đến quyết định mua hàng mà còn xây dựng lòng trung thành của khách hàng – những người cảm thấy mình đồng điệu với giá trị mà thương hiệu theo đuổi.
Thiết kế và bảng màu của quảng cáo thời trang cũng đóng vai trò quan trọng trong việc ảnh hưởng đến hành vi mua hàng. Màu sắc có tác động mạnh mẽ đến tâm lý, và các thương hiệu thời trang sử dụng chúng một cách có chiến lược để gợi lên cảm xúc cụ thể. Ví dụ, các thương hiệu cao cấp thường dùng màu đen, vàng kim hoặc bạc trong quảng cáo để truyền tải cảm giác sang trọng, tinh tế và độc quyền. Ngược lại, những thương hiệu thời trang bình dân thường chọn màu sắc tươi sáng, rực rỡ để tạo cảm giác năng động và phấn khích. Thiết kế của quảng cáo — dù là tối giản, táo bạo hay vui tươi — cũng ảnh hưởng đến cách chúng ta nhìn nhận thương hiệu. Những quảng cáo mang phong cách thanh lịch, tinh tế thường thu hút nhóm khách hàng yêu thích thời trang cao cấp, trong khi những thiết kế rực rỡ, trẻ trung lại hướng đến đối tượng yêu thích xu hướng và cá tính.
Quảng cáo thời trang không chỉ đơn thuần là giới thiệu bộ sưu tập mới mà là tạo ra khát khao, định hình nhận thức và dẫn dắt hành vi của người tiêu dùng. Từ sự đánh vào cảm xúc, hiệu ứng lan tỏa xã hội, cảm giác khan hiếm cho đến việc củng cố hình ảnh bản thân — tất cả đều dựa trên các yếu tố tâm lý nhằm thôi thúc chúng ta mua hàng. Là người tiêu dùng, việc hiểu rõ những “chiêu thức tâm lý” trong quảng cáo thời trang giúp chúng ta tỉnh táo hơn khi mua sắm. Dù quảng cáo có thể truyền cảm hứng và khiến ta muốn sở hữu những món đồ yêu thích, việc nhận thức được cách chúng tác động sẽ giúp ta đưa ra quyết định sáng suốt hơn. Vì vậy, lần tới khi bạn bị cuốn hút bởi một quảng cáo thời trang, hãy tự hỏi: điều gì khiến bạn muốn mua món đồ đó? Là cảm xúc, nỗi sợ bỏ lỡ, hay hình ảnh bản thân mà bạn mong muốn? Quảng cáo thời trang là một công cụ mạnh mẽ và khi hiểu được tác động của nó, chúng ta có thể lựa chọn và tiêu dùng một cách thông minh hơn.