Chúng ta đều biết rằng thể thao là một phần quan trọng của văn hóa toàn cầu, nhưng chúng ta đã bao giờ dừng lại để suy nghĩ về hoạt động kinh doanh đằng sau nó chưa?
Hôm nay, chúng ta sẽ tìm hiểu sâu hơn về cách thương mại hóa thể thao đang định hình cách thức hoạt động của các giải đấu chuyên nghiệp như bóng đá, bóng rổ và bóng bầu dục.
Từ các hợp đồng phát sóng đến tài trợ và bán hàng hóa, lực lượng thương mại đóng vai trò trung tâm, thay đổi cách chúng ta trải nghiệm môn thể thao yêu thích của mình.
Chúng ta có thể lần theo nguồn gốc của thương mại hóa thể thao từ nhiều thập kỷ trước, nhưng nó thực sự bùng nổ vào cuối thế kỷ 20. Khi thể thao bắt đầu thu hút sự chú ý toàn cầu, đặc biệt là thông qua các chương trình phát sóng truyền hình, các cơ hội kiếm tiền đã xuất hiện. Thương mại hóa thể thao không chỉ là bán vé—mà còn bao gồm bản quyền phát sóng, hợp đồng tài trợ, tài trợ và hàng hóa. Ngày nay, các giải đấu thể thao hoạt động như các doanh nghiệp, với cùng mức độ chiến lược doanh nghiệp được áp dụng cho tiếp thị và tạo doanh thu như bất kỳ công ty nào trong danh sách Fortune 500.
Truyền hình đóng một vai trò then chốt trong việc phổ biến thể thao trên toàn cầu. Với sự phát triển của các chương trình phát sóng truyền hình vào những năm 1960 và 1970, các môn thể thao như bóng đá, bóng rổ và bóng bầu dục đã trở nên dễ tiếp cận với hàng triệu người hâm mộ trên toàn thế giới. Việc đưa tin trên phương tiện truyền thông không chỉ đưa thể thao đến tận nhà mà còn biến thể thao thành một thế lực quảng cáo. Từ các hợp đồng tài trợ được in trên áo đấu đến các chương trình quảng cáo trong giờ nghỉ giải lao, các công ty đang háo hức khai thác sức hút khổng lồ của thể thao. Sự xuất hiện trên phương tiện truyền thông này đã đưa hoạt động kinh doanh của các giải đấu thể thao lên một tầm cao mới.
Một trong những dấu hiệu rõ ràng nhất của thương mại hóa là sự gia tăng của các hợp đồng tài trợ và thương hiệu. Ví dụ, hiện nay chúng ta thấy các thương hiệu toàn cầu lớn gắn liền với các đội bóng và cầu thủ hàng đầu. Nike, Adidas, Coca-Cola và các thương hiệu khác đã biến tài trợ thể thao thành nền tảng trong chiến lược tiếp thị của họ. Giá trị tiền tệ của những mối quan hệ đối tác này thật đáng kinh ngạc. Ví dụ, trong bóng đá, Giải Ngoại hạng Anh (EPL) và UEFA Champions League tạo ra hàng triệu đô la thông qua các hợp đồng tài trợ với các thương hiệu toàn cầu. Đổi lại, các công ty này nhận được sự hiện diện chưa từng có trước hàng triệu người hâm mộ trên toàn thế giới. Nhưng không chỉ các giải đấu lớn - các hợp đồng tài trợ còn mở rộng đến các cầu thủ cá nhân. Hãy nghĩ đến những hợp đồng đình đám như Cristiano Ronaldo với Nike hay LeBron James với thương hiệu Nike Air.
Người hâm mộ luôn là một phần cốt lõi của thể thao, nhưng trong thời đại thương mại hóa, họ đã trở nên thiết yếu đối với thành công tài chính của các giải đấu. Doanh số bán hàng hóa, bao gồm áo đấu, mũ và phụ kiện, đại diện cho một nguồn doanh thu đáng kể. Trên thực tế, việc bán hàng hóa của các đội bóng đã trở thành một ngành công nghiệp phụ hoàn toàn trong thể thao. Các câu lạc bộ và giải đấu hiện thiết kế các dòng trang phục, đồ dùng độc quyền dành cho người hâm mộ, và thậm chí cả các mặt hàng phiên bản giới hạn cho các sự kiện đặc biệt để tối đa hóa doanh thu. "Nền kinh tế người hâm mộ" này tạo ra cảm giác trung thành và gắn bó với thương hiệu, giữ chân người hâm mộ sau ngày thi đấu.
Trong thời đại kỹ thuật số ngày nay, mạng xã hội và các nền tảng phát trực tuyến đã cách mạng hóa cách thức tiếp nhận thông tin về thể thao. Giờ đây, chúng ta có thể xem các trận đấu trực tiếp từ bất cứ đâu, nhờ các nền tảng như ESPN, YouTube và các dịch vụ phát trực tuyến như DAZN. Những nền tảng này không chỉ mở rộng phạm vi tiếp cận của thể thao mà còn tạo ra những cách mới để kiếm tiền từ nội dung. Nội dung số là một mỏ vàng cho quảng cáo, với các quảng cáo được cá nhân hóa nhắm đến đối tượng cụ thể. Ví dụ: Facebook, Instagram và Twitter cho phép các thương hiệu tương tác trực tiếp với người hâm mộ, tạo ra toàn bộ hệ sinh thái tài trợ kỹ thuật số và quảng cáo sản phẩm. Việc sử dụng ngày càng tăng các nền tảng mạng xã hội cũng mang đến cho các vận động viên khả năng xây dựng thương hiệu cá nhân, dẫn đến các hợp đồng với người có sức ảnh hưởng, giúp mở rộng tiềm năng kiếm tiền của họ vượt xa phạm vi sân đấu.
Ngành kinh doanh thể thao đang thay đổi cuộc sống của các vận động viên. Các hợp đồng tài trợ và chứng thực đã trở thành nguồn thu nhập chính, thường ngang bằng hoặc vượt qua mức lương của các vận động viên hàng đầu. Forbes đã báo cáo vào năm 2020 rằng các ngôi sao như Lionel Messi và LeBron James kiếm được thu nhập đáng kể từ các hợp đồng chứng thực bên cạnh thu nhập từ thể thao của họ. Mặc dù mang lại lợi ích về mặt tài chính, những hợp đồng này cũng đi kèm với những thách thức, vì các vận động viên phải duy trì hình ảnh công chúng phù hợp với giá trị thương hiệu. Điều này đã làm tăng kỳ vọng đối với các vận động viên ngoài sân cỏ, với nhiều người hiện được coi là biểu tượng tiếp thị cũng như các nhân vật thể thao.
Nhìn về phía trước, thương mại hóa thể thao sẽ ngày càng phát triển. Chúng ta có thể mong đợi tiếp thị kỹ thuật số tinh vi hơn, phân tích nâng cao để tối ưu hóa sự tương tác của người hâm mộ và sự phụ thuộc nhiều hơn vào các hợp đồng tài trợ toàn cầu. Thể thao sẽ tiếp tục là một phần không thể thiếu trong cuộc sống của chúng ta, nhưng chúng cũng sẽ bị thúc đẩy bởi các lợi ích thương mại ngày càng phức tạp. Với các công nghệ mới như thực tế ảo và thực tế tăng cường đang dần xuất hiện, các giải đấu thể thao có thể tìm ra những cách sáng tạo hơn để nâng cao trải nghiệm của người hâm mộ và thúc đẩy doanh thu.
Cuối cùng, ngành kinh doanh thể thao là một hệ sinh thái khổng lồ, và chúng ta, với tư cách là người hâm mộ, chính là trung tâm của nó. Dù là xem trận đấu, mua sắm hàng hóa, hay tương tác với những cầu thủ yêu thích trên mạng xã hội, tất cả chúng ta đều là một phần của bức tranh thương mại này. Vì vậy, lần tới khi bạn xem một trận đấu, hãy nhớ rằng: có cả một ngành kinh doanh đằng sau những hành động đó!