Phong thái và phép xã giao không chỉ là những quy tắc chính thức mà còn là nền tảng của lòng tốt, sự tôn trọng và sự tự tin trong xã hội.
Dạy trẻ biết nói "làm ơn", biết ơn và tôn trọng không gian riêng của người khác giúp trẻ xây dựng các mối quan hệ bền chặt và thành công trong nhiều hoàn cảnh khác nhau. Mặc dù mỗi gia đình đều có những giá trị riêng, nhưng những nguyên tắc cơ bản của phép lịch sự vẫn luôn phổ biến: tôn trọng, đồng cảm và thấu hiểu người khác.
Tin tốt là bạn không cần những bài học nghiêm ngặt hay những bài giảng dài dòng. Với sự kiên trì và động viên, bạn có thể biến những khoảnh khắc thường ngày thành cơ hội để dạy con về phép lịch sự. Hướng dẫn này sẽ hướng dẫn bạn cách biến phép lịch sự thành một phần tự nhiên và lâu dài trong cuộc sống của con bạn.
Đặt nền tảng
Những phép lịch sự không tự nhiên mà có—chúng phát triển dần dần với sự hướng dẫn, làm mẫu và củng cố tích cực. Bằng cách tập trung vào từng bước nhỏ, bạn sẽ tạo dựng một nền tảng vững chắc, trường tồn theo thời gian.
Bắt đầu với sự lịch sự hàng ngày
Những từ đơn giản như "làm ơn", "cảm ơn" và "xin lỗi" rất hiệu quả. Hãy khuyến khích con bạn sử dụng chúng thường xuyên bằng cách tự mình làm mẫu những hành vi tương tự. Khi nghe bạn nói những câu này thường xuyên, con sẽ tự nhiên bắt chước thói quen đó.
Làm mẫu hành vi tôn trọng
Trẻ em học hỏi nhiều hơn từ những gì bạn làm hơn là những gì bạn nói. Hãy thể hiện sự tôn trọng với mọi người xung quanh—dù đó là chào hỏi hàng xóm nồng nhiệt, lắng nghe chăm chú hay đối xử tử tế với nhân viên phục vụ. Những ví dụ hàng ngày này dạy con bạn rằng phép lịch sự là trân trọng người khác.
Tạo cơ hội thực hành
Hãy đóng vai những tình huống đơn giản như chào hỏi người mới quen hoặc chia sẻ đồ chơi với bạn bè. Thực hành trong một môi trường an toàn giúp trẻ cảm thấy tự tin khi gặp những tình huống tương tự trong cuộc sống thực.
Sử dụng phương pháp củng cố tích cực
Hãy khen ngợi hành vi lịch sự ngay khi trẻ thực hiện. Một câu nói ngắn gọn "Con thật tốt bụng khi nói lời cảm ơn" sẽ khiến trẻ cảm thấy được khen ngợi. Trẻ em thường có xu hướng lặp lại những hành động được công nhận.
Mở rộng sang nghi thức xã hội
Khi đã nắm vững những kiến thức cơ bản, bạn có thể giới thiệu các kỹ năng nghi thức xã hội rộng hơn, giúp con bạn cảm thấy thoải mái trong các tình huống xã hội khác nhau.
Dạy cách ứng xử trên bàn ăn
Bữa ăn gia đình là một môi trường tuyệt vời để thực hành. Hãy khuyến khích những thói quen đơn giản như ngồi thẳng lưng, chờ đến lượt phát biểu và sử dụng đồ dùng đúng cách. Giữ giọng điệu nhẹ nhàng và kiên nhẫn—bữa ăn nên là những khoảnh khắc học hỏi, chứ không phải những bài tập nghiêm ngặt.
Khuyến khích sự đồng cảm
Nghi thức xã hội không chỉ là các quy tắc; mà còn là sự nhận thức về người khác. Hãy khuyến khích con bạn nhận ra hành động của mình ảnh hưởng đến những người xung quanh như thế nào. Ví dụ, việc giữ cửa cho ai đó hoặc nhường bạn bè đi trước thể hiện sự chu đáo.
Hướng dẫn tương tác xã hội
Dạy con bạn cách giới thiệu bản thân, giao tiếp bằng mắt và lắng nghe mà không ngắt lời. Những cử chỉ nhỏ này giúp con xây dựng sự tự tin ở trường học, trong các buổi họp mặt gia đình, hoặc sau này trong môi trường làm việc.
Thích nghi với các bối cảnh khác nhau
Giải thích rằng phép lịch sự có thể thay đổi tùy thuộc vào nơi các em sống—trường học, nhà riêng hay nơi công cộng. Giúp các em hiểu rằng lịch sự không có nghĩa là ghi nhớ các quy tắc cứng nhắc mà là điều chỉnh để thể hiện sự tôn trọng ở bất cứ nơi đâu các em đến.
Việc rèn luyện phép lịch sự và nghi thức cho trẻ không chỉ đơn thuần là dạy trẻ những lời nói lịch sự mà còn là hình thành sự tôn trọng, đồng cảm và tự tin. Hãy bắt đầu với phép lịch sự hàng ngày và tự mình làm gương, củng cố bằng sự khích lệ.
Sau đó, dần dần mở rộng sang các phép lịch sự rộng hơn, từ cách cư xử trên bàn ăn đến các tương tác xã hội, luôn giữ cho các bài học nhẹ nhàng và mang tính hỗ trợ. Bằng cách lồng ghép phép lịch sự vào cuộc sống hàng ngày thay vì coi chúng là những bài học hình thức, bạn giúp con nhìn nhận chúng như những thói quen tự nhiên. Với sự kiên nhẫn và nhất quán, bạn sẽ nuôi dạy những đứa trẻ biết đối xử tử tế với người khác và tự tin trong mọi hoàn cảnh.
