Mù tuyết, hay viêm giác mạc do ánh sáng, là tình trạng viêm nhiễm chủ yếu bắt nguồn từ tác động bất lợi của bức xạ tử ngoại (UV) lên giác mạc và kết mạc của mắt.
Căn bệnh này được nhận diện qua những triệu chứng điển hình như sưng mí mắt, kết mạc xung huyết và phù nề, cảm giác như có dị vật trong mắt và những cơn đau dữ dội.
Trong số các triệu chứng thường gặp còn có sợ ánh sáng, chảy nước mắt nhiều, khó mở mắt và nhìn mờ. Được xem như một dạng “say độ cao” của thị giác, mù tuyết xuất phát từ sự phản chiếu tia UV tăng cường trên bề mặt tuyết phủ, khiến người leo núi và những người làm việc ở vùng cao đặc biệt dễ mắc phải. Trong điều kiện ánh sáng gay gắt, tuyết có thể khuếch đại khả năng phản xạ tia UV thêm khoảng 5% đến 6%, gây tổn thương giác mạc tương tự viêm giác mạc quang hóa do hấp thụ quá nhiều tia cực tím.
Các biện pháp phòng ngừa mù tuyết là vô cùng cần thiết cho những ai thường xuyên tiếp xúc với môi trường băng tuyết, từ trẻ em vui chơi trên tuyết, công nhân, tài xế cho tới khách du lịch. Việc đeo kính râm hoặc kính bảo hộ màu là khuyến nghị mạnh mẽ nhằm hạn chế lóa tuyết và giảm thiểu tiếp xúc với tia UV trong khi di chuyển hoặc làm việc ở vùng tuyết. Lựa chọn kính râm có ghi nhãn “100% UV protection”, “UV400” hoặc được trang bị tròng polycarbonate hay CR39 sẽ mang lại hiệu quả chắn tia tối ưu. Điều đáng lưu ý là những loại kính kém chất lượng có thể khiến đồng tử giãn ra, cho phép nhiều tia UV xâm nhập vào mắt hơn so với khi không đeo kính.
Trong trường hợp bị mù tuyết, cần hành động ngay lập tức: tìm nơi râm mát, rửa mắt bằng nước lạnh hoặc thuốc nhỏ mắt dịu nhẹ, che mắt bằng mặt nạ, khăn sạch hoặc băng gạc, nghỉ ngơi với mắt nhắm kín và nhanh chóng tìm đến sự trợ giúp y tế. Thông thường, mù tuyết sẽ tự thuyên giảm trong vòng 5 đến 7 ngày, nhưng nếu tái diễn nhiều lần, các triệu chứng có thể trở nên nghiêm trọng hơn, dẫn đến các vấn đề mạn tính về mắt. Ở những trường hợp nặng, sự lặp lại liên tục có thể gây suy giảm thị lực vĩnh viễn, thậm chí mù lòa.
Mù tuyết, một chứng bệnh khởi phát từ tác động khắc nghiệt của tia UV lên đôi mắt, chính là lời cảnh báo về tầm quan trọng của việc bảo vệ thị giác trong môi trường tuyết phủ. Những triệu chứng từ mí mắt sưng cho đến thị lực mờ nhòe là tín hiệu nhắc nhở chúng ta về sự nguy hại của ánh sáng phản chiếu mãnh liệt từ tuyết. Đồng thời, chính những bất tiện này cũng là kim chỉ nam cho việc phòng ngừa: tuân thủ những bước đơn giản như đeo kính chống tia UV trở thành tấm lá chắn hữu hiệu trước ánh sáng gay gắt và sự phản xạ khốc liệt của băng tuyết.
Câu chuyện về mù tuyết không chỉ dừng lại ở khía cạnh y học mà còn gợi mở thông điệp sâu xa: tôn trọng sức mạnh của thiên nhiên và biết thích ứng trước những điều kiện khắc nghiệt. Nó kêu gọi sự cân bằng giữa khám phá và thận trọng, nhất là tại những vùng núi cao phủ tuyết – nơi căn bệnh này dễ phát sinh. Dù với nhiều người, mù tuyết chỉ mang tính tạm thời, song nó đòi hỏi sự quan tâm đúng mức để tránh hậu quả lâu dài.
Mù tuyết, tựa như một lời nhắc nhở thấm thía về mối liên kết giữa con người và môi trường, thôi thúc chúng ta bước đi cẩn trọng, tỉnh thức và đầy tôn trọng trước những kỳ quan thiên nhiên. Sau cùng, câu chuyện này khẳng định giá trị của sự chuẩn bị, hiểu biết và tinh thần thích nghi trong “bản hòa tấu” tinh vi giữa trải nghiệm của con người và sức mạnh của tự nhiên.