Với sự phát triển của văn hóa chơi game kỹ thuật số và sự phổ biến ngày càng tăng của các trò chơi điện tử cạnh tranh, một câu hỏi đã được đặt ra: Liệu thể thao điện tử có thể được coi là một môn thể thao không? Đây là một câu hỏi gây tranh cãi trên toàn cầu, từ game thủ nghiệp dư đến vận động viên chuyên nghiệp.
Khi thể thao điện tử (eSports) phát triển thành một ngành công nghiệp trị giá hàng tỷ đô la với các giải đấu chuyên nghiệp, tài trợ, và thậm chí cả lượng người hâm mộ trung thành, ranh giới giữa thể thao truyền thống và game thi đấu ngày càng mờ nhạt. Nhưng liệu giải đấu kỹ thuật số này có thực sự đủ điều kiện để được coi là một môn thể thao, hay nó là một thứ gì đó khác?
Trước khi đi sâu vào cuộc tranh luận, trước tiên chúng ta hãy định nghĩa esports là gì. Esports, hay thể thao điện tử, là các cuộc thi đấu trò chơi điện tử nhiều người chơi được tổ chức, đặc biệt là giữa các game thủ chuyên nghiệp, cá nhân hoặc theo đội. Các trò chơi như Liên Minh Huyền Thoại, Dota 2, Counter-Strike và Overwatch chỉ là một vài ví dụ về các tựa game esports phổ biến. Điểm khác biệt giữa esports và game thông thường là tính cạnh tranh và trình độ kỹ năng cần thiết để chơi ở cấp độ chuyên nghiệp.
Giống như các môn thể thao truyền thống, các sự kiện esports thường được phát sóng trực tiếp, thu hút hàng triệu người xem và người hâm mộ. Các cuộc thi được tổ chức tại các sân vận động và đấu trường, nơi người chơi cạnh tranh để giành giải thưởng, tài trợ, và đôi khi thậm chí là danh hiệu toàn cầu.
Thoạt nhìn, thể thao điện tử có vẻ rất khác so với các môn thể thao truyền thống. Suy cho cùng, nó không chỉ là chạy trên sân hay tiếp xúc vật lý. Tuy nhiên, khi tìm hiểu sâu hơn về nhu cầu thể chất của các tuyển thủ thể thao điện tử chuyên nghiệp, chúng ta bắt đầu thấy một số điểm tương đồng đáng kinh ngạc.
Cũng giống như các vận động viên trong các môn thể thao truyền thống, các tuyển thủ thể thao điện tử dành hàng giờ để rèn luyện kỹ năng. Sự phối hợp tay mắt, phản xạ và tư duy chiến lược là những khía cạnh quan trọng của lối chơi. Người chơi rèn luyện các kỹ năng vận động tinh và thực hành các động tác lặp đi lặp lại trong trò chơi để tăng hiệu suất, giống như một vận động viên quần vợt luyện tập giao bóng hoặc một cầu thủ bóng rổ luyện tập kỹ thuật ném bóng.
Hơn nữa, các tuyển thủ thể thao điện tử chuyên nghiệp cũng phải đối mặt với những căng thẳng về thể chất tương tự như các vận động viên truyền thống. Ngồi hàng giờ liền bên bàn làm việc với sự tập trung cao độ có thể dẫn đến chấn thương do căng thẳng lặp đi lặp lại, mỏi mắt và đau lưng. Để giảm thiểu những tác động này, nhiều tuyển thủ thể thao điện tử kết hợp các bài tập thể chất và giãn cơ vào lịch trình của mình. Việc tập trung vào thể lực tổng thể này hiện được coi là thiết yếu để duy trì hiệu suất cao nhất trong đấu trường kỹ thuật số.
Một trong những điểm chung quan trọng nhất giữa thể thao điện tử và thể thao truyền thống là những áp lực về tinh thần và cảm xúc. Người chơi thể thao điện tử phải duy trì sự tập trung cao độ trong thời gian dài, thường xuyên chịu áp lực. Áp lực thi đấu, áp lực đại diện cho các đội tuyển hoặc quốc gia, và sự kiệt sức về tinh thần khi phải chơi hàng giờ liền có thể gây ảnh hưởng đến người chơi, tương tự như những đòi hỏi tâm lý mà các vận động viên thể thao phải đối mặt.
Thể thao điện tử cũng đòi hỏi tư duy chiến lược rất lớn. Giống như cờ vua, người chơi phải suy nghĩ nhanh hơn đối thủ bằng cách dự đoán các nước đi, lập chiến lược và phản ứng nhanh với các điều kiện luôn thay đổi của trận đấu. Sự linh hoạt về tinh thần cần có trong thể thao điện tử cũng không hề kém cạnh so với các môn thể thao truyền thống.
Cũng như bóng rổ, bóng đá, hay bóng bầu dục, tinh thần đồng đội và giao tiếp là cốt lõi của nhiều tựa game thể thao điện tử. Trong các trò chơi như Liên Minh Huyền Thoại hay Overwatch, thành công thường phụ thuộc vào khả năng phối hợp ăn ý của đồng đội. Điều này đòi hỏi sự giao tiếp, tin tưởng và phối hợp tuyệt vời, tất cả đều là những phẩm chất thiết yếu trong thể thao truyền thống.
Trên thực tế, nhiều đội thể thao điện tử chuyên nghiệp trải qua các buổi tập luyện nghiêm ngặt, không chỉ tập trung vào lối chơi cá nhân mà còn vào tinh thần đồng đội. Họ luyện tập các chiến thuật cụ thể, cải thiện kỹ năng giao tiếp và xây dựng tình đồng đội để đảm bảo họ có thể hoạt động như một khối thống nhất trong các trận đấu.
Một lập luận ủng hộ việc công nhận thể thao điện tử là một môn thể thao hợp pháp chính là phạm vi tiếp cận toàn cầu và lượng người hâm mộ khổng lồ mà nó đã gây dựng được. Giống như Thế vận hội Olympic hay World Cup FIFA, các sự kiện thể thao điện tử thu hút lượng khán giả quốc tế khổng lồ, với hàng triệu người hâm mộ theo dõi các tuyển thủ hoặc đội tuyển hàng đầu thi đấu. Sự kiện toàn cầu này bao gồm các giải đấu lớn như The International (Dota 2), Giải vô địch Liên minh Huyền thoại Thế giới và Overwatch League, với tổng giải thưởng thường lên tới hàng triệu đô la.
Thể thao điện tử không còn giới hạn trong một nhóm game thủ nhỏ. Nó đã vượt ra khỏi thế giới trò chơi trực tuyến và giờ đây chiếm một vị trí trong các phương tiện truyền thông chính thống. Nhiều kênh truyền hình thể thao truyền thống, chẳng hạn như ESPN, thậm chí còn phát sóng các giải đấu thể thao điện tử, làm mờ ranh giới giữa thể thao kỹ thuật số và thể thao thực tế.
Mặc dù ngày càng được công nhận và có nhiều điểm tương đồng với các môn thể thao truyền thống, vẫn có những lập luận phản đối việc phân loại thể thao điện tử là một môn thể thao. Một điểm chung được các nhà phê bình đưa ra là hầu hết các cuộc thi thể thao điện tử đều thiếu sự vận động thể chất. Trong khi các vận động viên truyền thống tham gia vào các hoạt động đòi hỏi thể lực cao, kiểm tra sức bền, sức mạnh và sự nhanh nhẹn của họ, nhiều người cho rằng các vận động viên thể thao điện tử không phải chịu cùng mức độ căng thẳng về thể chất, vốn là đặc điểm nổi bật của hầu hết các môn thể thao.
Hơn nữa, một số người tin rằng thể thao điện tử thiếu ý nghĩa văn hóa và lịch sử mà nhiều môn thể thao truyền thống đã tích lũy qua nhiều thế kỷ. Các môn thể thao như bóng đá, bóng rổ và quần vợt có nguồn gốc sâu xa trong lịch sử và là một phần của truyền thống toàn cầu, trong khi thể thao điện tử vẫn còn tương đối mới và liên tục phát triển.
Cuối cùng, việc thể thao điện tử có được coi là một môn thể thao hay không phụ thuộc vào cách chúng ta định nghĩa thuật ngữ "thể thao". Nếu chỉ tập trung vào hoạt động thể chất, thể thao điện tử có thể không đáp ứng được các tiêu chí truyền thống. Tuy nhiên, nếu mở rộng định nghĩa để bao gồm tính cạnh tranh, chiến lược, tinh thần đồng đội và sức mạnh tinh thần, thì thể thao điện tử chắc chắn đáp ứng được yêu cầu.
Khi thế giới thể thao điện tử tiếp tục phát triển, rất có thể việc công nhận nó như một môn thể thao hợp pháp sẽ ngày càng phổ biến. Nhiều quốc gia thậm chí đang cân nhắc đưa thể thao điện tử vào các sự kiện thể thao đa môn như Đại hội Thể thao Châu Á. Khi ngày càng nhiều người tham gia các cuộc thi đấu kỹ thuật số, thể thao điện tử cuối cùng có thể được coi là một phần không thể thiếu của thế giới thể thao, bên cạnh các môn thể thao truyền thống.
Hiện tại, thể thao điện tử sẽ tiếp tục gây ra nhiều tranh cãi, nhưng có một điều chắc chắn: đây là một ngành công nghiệp đang phát triển nhanh chóng với tác động to lớn đến giải trí, cạnh tranh và tương lai của chính thể thao.