Chúng ta đều từng trải qua những khoảnh khắc ấy—cảm thấy chán nản, choáng ngợp hay lạc lối—và tự hỏi nên gọi cho người bạn nào. Có người thật sự “thấu hiểu” chúng ta, trong khi người khác lại luôn xuất hiện bất kể điều gì.

Và điều đó dẫn đến một câu hỏi lớn: Trong tình bạn, điều gì quan trọng hơn—được thấu hiểu hay được hỗ trợ? Câu trả lời không hề đơn giản như việc chọn một trong hai.

Cả sự thấu hiểu lẫn sự hỗ trợ đều có vai trò riêng biệt, và chúng ta thường cần một sự kết hợp của cả hai. Nhưng tùy hoàn cảnh, sẽ có lúc một yếu tố trở nên quan trọng hơn.

Thấu Hiểu: Cảm Giác Được Thấy Rõ Bản Thân

Khi ai đó thật sự thấu hiểu ta, nghĩa là họ lắng nghe—không chỉ những gì ta nói, mà còn cả những gì ta cảm nhận. Họ biết về quá khứ, điểm yếu, khiếu hài hước và nỗi sợ hãi của ta. Sự thấu hiểu mang lại cho ta cảm giác an toàn về mặt cảm xúc. Ta không bị phán xét. Ta không cảm thấy cô độc. Nhà tâm lý lâm sàng Miriam Kirmayer cho rằng: được nhìn nhận đúng với con người thật của mình chính là nền tảng của tình bạn bền vững. Nó giúp xây dựng niềm tin và sự gắn kết lâu dài. Hãy nghĩ mà xem: khi một người bạn nói tiếp câu dang dở của ta, hoặc nhận ra ta buồn bã trước cả khi ta nói ra—cảm giác đó như một phép màu. Đó chính là sự thấu hiểu sâu sắc.

Hỗ Trợ: Xuất Hiện Đúng Lúc Quan Trọng

Hỗ trợ, ngược lại, thiên về hành động. Đó là người bạn mang cơm đến khi ta ốm, đứng cạnh ta trong một cuộc chia tay, hay cổ vũ ta khi ta theo đuổi mục tiêu. Họ có thể không luôn “hiểu” vì sao ta buồn—nhưng họ vẫn xuất hiện. Sự hỗ trợ tạo ra cảm giác tin cậy. Nó nhắn nhủ: “Bạn không hề đơn độc”. Ngay cả khi bạn không có lời nào để nói, chỉ cần hiện diện thôi cũng đã là tất cả. Theo một nghiên cứu của Đại học California, cảm nhận được sự hỗ trợ xã hội có thể cải thiện trực tiếp sức khỏe tinh thần—đặc biệt trong những giai đoạn căng thẳng. Và đôi khi, sự hỗ trợ còn vang dội hơn cả lời nói.

Những Người Bạn Khác Nhau, Những Vai Trò Khác Nhau

Trong đời thực, hiếm khi có một người bạn hoàn hảo ở cả hai khía cạnh. Có người là “người lắng nghe” — luôn hiểu thấu suy nghĩ rối bời của ta. Người khác lại là “người hành động” — sẵn sàng xắn tay giúp ta dọn nhà hay gửi một tin nhắn thoại chỉ để nói “cậu làm được mà”.

Điều đó hoàn toàn bình thường — thậm chí là lành mạnh. Ta không cần mọi người bạn phải là “tất cả trong một.” Điều cốt lõi là nhận ra điểm mạnh riêng của từng người và trân trọng những gì họ mang lại.

Khi Sự Thấu Hiểu Gây Tổn Thương, Và Khi Sự Hỗ Trợ Chưa Đủ

Cũng đúng rằng việc chỉ có một trong hai đôi khi gây ra vấn đề. Một người bạn hiểu ta đến tận cùng nhưng không bao giờ hành động có thể khiến ta thấy bị bỏ rơi.

Ngược lại, một người bạn luôn hỗ trợ nhưng không dành thời gian để thấu hiểu cảm xúc có thể đưa ra lời khuyên lệch lạc. Ví dụ, khi ai đó nói “Hãy cứ bận rộn đi rồi sẽ qua” sau một mất mát — dù ý tốt, nhưng thiếu sự thấu hiểu, nó dễ trở thành sự hờ hững.

Tình bạn thực sự là sự cân bằng giữa hai yếu tố: lắng nghe một cách sâu sắc và hành động một cách có chủ ý.

Vậy Điều Gì Quan Trọng Hơn?

Nếu thật sự phải chọn, câu trả lời phụ thuộc vào từng khoảnh khắc. Trong những lúc cảm xúc khó khăn, ta thường khao khát sự thấu hiểu — để biết mình không lạc lõng hay sai trái. Trong những tình huống khẩn cấp hay thực tế, ta cần sự hỗ trợ — một người giúp ta vượt qua thử thách.

Trong tình bạn bền lâu, cả hai yếu tố cùng phát triển. Sự thấu hiểu giúp duy trì kết nối cảm xúc, còn sự hỗ trợ giúp ta hiện diện cả về thể chất lẫn tinh thần.

Làm Sao Để Trở Thành Người Bạn Tốt Hơn?

Tin tốt là: chúng ta hoàn toàn có thể học cách trao cả hai. Một vài gợi ý đơn giản:

- Hỏi, đừng đoán: “Cậu muốn tâm sự hay chỉ cần phân tán sự chú ý?”

- Hỗ trợ một cách chu đáo: “Tớ mang gì đến cho cậu nhé?” hoặc “Cậu muốn tớ ghé qua không?”

- Theo dõi sau đó: Một tin nhắn “Bây giờ cậu thấy sao rồi?” vừa thể hiện sự quan tâm vừa cho thấy sự bền bỉ.

Đôi khi, chỉ cần hỏi người kia cần gì đã có thể tạo nên khác biệt lớn.

Suy Ngẫm Cuối Cùng: Hãy Hiện Diện

Dù là sự thấu hiểu hay sự hỗ trợ, cốt lõi của tình bạn là sự hiện diện. Là có mặt—trong niềm vui, trong hỗn loạn, trong tĩnh lặng. Ta không cần những lời lẽ hoàn hảo hay sự xuất hiện đúng lúc tuyệt đối. Ta chỉ cần quan tâm. Vậy nên, bạn nghĩ sao—đã bao giờ có lúc bạn cần sự thấu hiểu hơn là hỗ trợ, hoặc ngược lại chưa? Hãy cùng nhìn lại cách ta hiện diện cho người khác, và cách người khác hiện diện cho ta. Có lẽ, đã đến lúc gửi một tin nhắn thăm hỏi—hay đơn giản chỉ để nói: “Tớ ở đây”.