Này, các bạn thân mến! Để mình kể cho bạn nghe — nghệ thuật trừu tượng là một trong những thứ thoạt nhìn có thể khiến ta vô cùng bối rối.

Bạn ngắm một bức tranh chỉ toàn màu sắc và hình khối, rồi tự hỏi: “Khoan, rốt cuộc mình phải nhìn thấy gì ở đây vậy?” Nhưng hãy kiên nhẫn, bởi một khi bạn hiểu điều ẩn sau nó, trải nghiệm ấy thật sự mang màu sắc kỳ diệu.

Sự tiến hóa của nghệ thuật trừu tượng: Từ Kandinsky đến hôm nay

Hãy bắt đầu với Wassily Kandinsky. Ông gần như là người đầu tiên tuyên bố: “Bạn biết không? Tôi không vẽ những gì tôi nhìn thấy — tôi vẽ những gì tôi cảm nhận”. Hãy tưởng tượng xem! Trước Kandinsky, nghệ thuật chủ yếu xoay quanh việc sao chép hiện thực — chân dung, phong cảnh, tĩnh vật. Nhưng Kandinsky đã phá bỏ khuôn khổ ấy và nói: “Màu sắc và hình khối có thể vang lên mạnh mẽ hơn bất kỳ thứ gì mang tính hiện thực”. Ông xem nghệ thuật như âm nhạc — một tập hợp âm thanh chạm đến cảm xúc mà chẳng cần ngôn từ. Và thế là nghệ thuật trừu tượng ra đời.

Nhưng nó không dừng lại ở đó

Sau Kandinsky, nghệ thuật trừu tượng bùng nổ theo muôn nẻo. Bạn có Picasso, người phá vỡ hình thể thành những mảng khối điên rồ trong Chủ nghĩa Lập thể. Rồi có Jackson Pollock, biến hội họa thành một điệu nhảy cuồng nhiệt — hắt tung sơn khắp toan vẽ và bằng cách nào đó tạo nên sức mạnh từ hỗn loạn. Mỗi nghệ sĩ đều thêm vào phong cách riêng, nhưng sợi chỉ đỏ xuyên suốt là gì? Tất cả đều muốn thể hiện cái “thật” mà không cần vẽ thứ “có thật”. Nghe lạ lùng, đúng không? Nhưng nó lại hiệu quả.

Tại sao bạn nên quan tâm?

Thực tế là nghệ thuật trừu tượng ở quanh ta, không chỉ trong những phòng triển lãm sang trọng. Nó hiện diện trên hình nền điện thoại, bìa album nhạc yêu thích, thậm chí cả trên quần áo bạn mặc. Quan trọng hơn, nó mời gọi bạn cảm nhận thay vì phân tích. Bạn không cần phải “hiểu”. Bạn chỉ cần để nó chạm đến nơi sâu thẳm nhất trong mình.

Làm sao để thưởng thức mà không thấy lạc lõng

Nếu muốn bước vào thế giới nghệ thuật trừu tượng mà không còn cảm giác “Đây là cái gì vậy?!”, hãy thử bắt đầu thật đơn giản:

- Đừng quá căng thẳng về ý nghĩa. Thay vào đó, hãy tự hỏi: nó khiến bạn cảm thấy thế nào?

- Nhìn vào màu sắc — chúng đem lại cảm giác bình yên hay hỗn loạn?

- Để ý hình khối — mềm mại hay sắc nhọn?

- Và này, thử tự sáng tạo xem! Dùng bất cứ thứ gì bạn có — bút màu, sơn, thậm chí ứng dụng vẽ trên điện thoại. Cứ vẽ, nguệch ngoạc và xem điều gì xuất hiện.

Bức tranh toàn cảnh

Cuối cùng, nghệ thuật trừu tượng nhắc nhở chúng ta rằng đôi khi cảm xúc không thể diễn đạt bằng lời hay bằng hình ảnh quen thuộc. Nó có thể hỗn độn, ồn ào, tĩnh lặng và chan chứa cảm xúc cùng lúc. Và nếu bạn mở lòng, nó có thể mang đến những trải nghiệm tuyệt vời. Thế nên, lần tới khi bạn nhìn thấy một bức tranh lạ lẫm, chỉ toàn những khối màu và đường nét, đừng vội lướt qua. Hãy dừng lại. Nhìn. Cảm nhận. Và biết đâu, bạn sẽ thấy thấp thoáng một phần chính mình trong đó.