Xin chào các bạn! Các bạn đã bao giờ bắt gặp những dải cờ rực rỡ hình cá tung bay trong gió khắp đất nước Nhật Bản vào mùa xuân chưa?
Đó chính là koinobori, hay còn gọi là cờ cá chép, một phần không thể thiếu trong lễ hội thường niên Ngày Trẻ Em (Kodomo no Hi) diễn ra vào ngày 5/5 hằng năm.
Không chỉ là những vật trang trí bắt mắt, những lá cờ rực rỡ này còn mang trong mình ý nghĩa sâu xa: tượng trưng cho ước vọng về sức khỏe và hạnh phúc của trẻ nhỏ.
Truyền thống lâu đời này đã bắt đầu từ hàng thế kỷ trước. Những lá cờ được tạo hình cá chép – loài vật được người Nhật ngưỡng mộ vì sức mạnh và khả năng bơi ngược dòng nước xiết. Một truyền thuyết nổi tiếng kể rằng, chú cá chép sau khi vượt qua được thác nước dữ đã hóa thành rồng, trở thành biểu tượng cho ý chí kiên định và thành công sau thử thách.
Ban đầu, các gia đình có con trai sẽ treo koinobori, gửi gắm mong ước con lớn lên mạnh mẽ và can trường. Dần dần, ý nghĩa này mở rộng ra cho tất cả trẻ em, thể hiện sự chúc phúc và hy vọng cho sự trưởng thành của mọi đứa trẻ, không phân biệt giới tính.
Trong văn hóa dân gian Nhật Bản, cá chép từ lâu đã gắn liền với sự dũng cảm, kiên trì và bền bỉ. Khi treo koinobori, gia đình đang gửi gắm những giá trị quan trọng:
- Nội lực kiên cường:
Giống như cá chép bơi ngược dòng không hề nao núng, cờ cá chép tượng trưng cho sức mạnh của trẻ để vượt qua thử thách trong đời.
- Khát vọng tương lai:
Hình ảnh koinobori tung bay trong gió là minh chứng sống động cho niềm hy vọng về một tương lai tươi sáng, thành công.
- May mắn và thịnh vượng:
Cá chép còn gắn liền với tài lộc, phản ánh mong muốn con trẻ có một cuộc sống may mắn, trọn vẹn và đủ đầy.
Mỗi lá cờ cá chép không chỉ mang tính trang trí, mà còn gửi gắm ý nghĩa riêng qua màu sắc và kích thước:
- Màu đen (cá lớn nhất) tượng trưng cho người cha, biểu hiện sức mạnh và sự dẫn dắt.
- Màu đỏ hoặc hồng (cá lớn thứ hai) tượng trưng cho người mẹ, gắn liền với tình yêu thương và sự chở che.
- Các màu khác như xanh dương, xanh lá… thường đại diện cho con cái. Trong đó, xanh dương thường tượng trưng cho con trưởng, còn những màu khác đại diện cho các anh chị em.
Theo truyền thống, koinobori được treo trên những cột cao trước nhà từ cuối tháng 4 đến đầu tháng 5, khi ngày lễ Trẻ Em đến gần. Chúng thường được đặt ở nơi thoáng đãng để gió có thể làm chúng tung bay như những chú cá đang bơi.
Ngày nay, koinobori còn xuất hiện khắp công viên, lễ hội hay ven sông ở nhiều vùng trên đất Nhật. Ở một số nơi, người ta tổ chức triển lãm khổng lồ với hàng trăm lá cờ cá chép rực rỡ, biến bầu trời thành một bức tranh sống động, thu hút đông đảo người dân và du khách.
Dù bắt nguồn từ truyền thống, koinobori vẫn không ngừng biến đổi theo thời gian. Những năm gần đây, chúng vượt ra khỏi biên giới Nhật Bản, được bạn bè quốc tế yêu thích như một cách hân hoan mừng tuổi thơ và gửi gắm niềm hy vọng cho tương lai.
Tại Nhật Bản hiện đại, koinobori được sáng tạo với nhiều hình thức: làm từ vật liệu tái chế, trở thành tác phẩm nghệ thuật hay thậm chí được dùng như đồ trang trí trong nhà. Không chỉ gói gọn trong một ngày lễ tháng 5, koinobori nay được nhìn nhận như biểu tượng quanh năm của sức mạnh, sự kiên cường và khát vọng vươn lên.
Những lá cờ cá chép rực rỡ ấy không đơn thuần là đồ trang trí lễ hội, mà là lời nhắc nhở đầy ý nghĩa về sự gắn kết gia đình, nghị lực sống và tương lai tươi sáng. Mỗi khi chúng tung bay trong gió, đó cũng là lời chúc để trẻ em lớn lên vững vàng, biết đối mặt với dòng chảy cuộc đời bằng lòng dũng cảm và khát vọng vươn xa.