Bạn bắt đầu ngày mới bằng cà phê.

Có thể là một ly espresso nhanh, một ly latte đá cao, hay một ly cà phê rót chậm từ một chiếc ấm nhỏ.

Dù bạn có hiểu theo cách nào, thói quen uống cà phê của bạn không chỉ đơn thuần là caffeine. Nó còn là nghi thức, nhịp điệu và địa điểm.

Bởi vì trên khắp thế giới, cà phê không chỉ là một loại đồ uống—mà là hàng trăm loại. Và mỗi phiên bản đều kể một câu chuyện: về sự kiên nhẫn, sự kết nối, hay nhịp điệu của cuộc sống thường nhật.

Hãy cùng khám phá một số truyền thống cà phê mang tính biểu tượng nhất—không chỉ cách chúng được pha chế, mà còn về những gì chúng nói lên về những người thưởng thức chúng.

Ý: Nghệ thuật của những khoảnh khắc chớp nhoáng

Ở Ý, cà phê không phải là một thói quen mang đi. Nó là một khoảng lặng.

Bạn bước vào một quán cà phê nhỏ, đứng ở quầy, gọi một ly espresso và nhâm nhi trong hai hoặc ba ngụm—chỉ trong vài phút. Không cần cốc lớn. Không cần rót thêm.

Việc này không hề vội vã. Nó là sự chủ ý.

Kích thước nhỏ giúp giữ hương vị đậm đà.

Việc đứng giúp giữ cho việc thưởng thức cà phê ngắn gọn và mang tính xã giao.

Uống nhanh giúp tôn vinh sự tươi mới.

Gọi một ly cappuccino sau 11 giờ sáng, bạn có thể nhận được một cái nhìn lịch sự. Ở Ý, đồ uống làm từ sữa là một nghi thức buổi sáng—nhẹ nhàng, dễ chịu và được thực hiện trước khi một ngày trở nên nghiêm túc.

Tiến sĩ Luca Moretti, một nhà nhân chủng học văn hóa tại Đại học Bologna, giải thích:

"Espresso Ý không phải là về năng suất. Nó là một sự khởi động lại hàng ngày. Một khoảnh khắc ấm áp, hương vị và sự giao lưu giữa người với người. Bạn không chỉ uống cà phê—bạn đang tham gia vào một nhịp điệu chung."

Việt Nam: Vị ngọt giữa cái nóng

Ở Việt Nam, nơi không khí ấm áp và ẩm ướt hầu như quanh năm, cà phê đậm đà, thơm ngon—và ngọt ngào đến bất ngờ.

Cà phê đá Việt Nam được pha chế bằng cách nhỏ giọt cà phê rang đậm (thường có rau diếp xoăn) lên một cốc sữa đặc có đường, sau đó thêm đá.

Tại sao lại là sữa đặc?

Bởi vì sữa tươi trước đây rất khó giữ nóng. Sự thay thế ngọt ngào, béo ngậy này không chỉ để được lâu hơn mà còn tạo ra một hương vị mới: đậm đà, êm dịu và vô cùng thỏa mãn.

Giờ đây, nó đã trở thành thức uống được yêu thích trên toàn quốc. Được phục vụ trong những ly nhỏ với đá, nó vừa bổ dưỡng vừa mát lạnh.

Nó đủ mạnh để đánh thức bạn.

Đủ ngọt để cảm thấy như một món ăn vặt.

Đủ lạnh để chịu được cái nắng chiều.

Và ở Việt Nam, nó thường được thưởng thức một cách chậm rãi—trên một chiếc ghế nhựa nhỏ, ngắm nhìn dòng người qua lại.

Thụy Điển: Cà phê như một khoảng lặng giao lưu

Ở Thụy Điển, cà phê không chỉ là một thức uống. Đó là một khoảng lặng văn hóa gọi là fika—phát âm là fee-ka.

Nó diễn ra vào giữa buổi sáng hoặc giữa buổi chiều. Bạn ngừng làm việc. Hãy ngồi xuống cùng đồng nghiệp, bạn bè, hoặc thậm chí là một người lạ. Gọi một tách cà phê—thường là cà phê rang nhẹ, vị dịu, dùng kèm sữa—và kết hợp với bánh quế hoặc bánh ngọt đơn giản.

Nhưng fika không liên quan đến đồ ăn hay caffeine.

Mà là sự chậm lại.

Việc tạm dừng được xã hội chấp nhận—ngay cả khi đang làm việc.

Không điện thoại. Không vội vã. Chỉ cần trò chuyện.

Nó xây dựng lòng tin, từng tách một.

Người Thụy Điển thường fika hàng ngày. Đó không phải là một điều xa xỉ. Đó là một nhịp điệu được xây dựng trong cuộc sống.

Như Tiến sĩ Anna Lind, một nhà xã hội học tại Đại học Stockholm, đã lưu ý:

"Fika là một trong những nghi thức dân chủ nhất ở Thụy Điển. CEO và thực tập sinh ngồi cùng bàn. Nó không phải là về địa vị. Nó là về sự gắn kết giữa con người với nhau."

Ethiopia: Nơi Cà phê Khởi nguồn như một Nghi lễ

Ở Ethiopia, cà phê không chỉ được thưởng thức mà còn được tôn vinh.

Nhiều người tin rằng cà phê được phát hiện lần đầu tiên ở vùng cao nguyên Ethiopia. Và ngày nay, nghi lễ thưởng thức cà phê vẫn là một phần không thể thiếu trong đời sống xã hội. Nghi lễ này kéo dài hơn một giờ.

Hạt cà phê được rang trên lửa, lan tỏa hơi nước và hương thơm khắp căn phòng. Sau đó, chúng được xay và pha trong jebena, một chiếc ấm đất có đáy tròn và vòi dài. Cà phê được phục vụ trong những chiếc cốc nhỏ, thường có hương trầm bên cạnh. Ba vòng cà phê được rót ra. Mỗi vòng đều có tên riêng. Mỗi vòng đều mang một ý nghĩa.

Đó là dấu hiệu của sự tôn trọng, kiên nhẫn và chào đón. Và bạn không nên vội vàng. Bạn trò chuyện. Bạn cười. Bạn ở lại.

Lần tới khi rót tách cà phê buổi sáng, hãy tự hỏi: Nghi thức uống cà phê của bạn nói gì về một ngày của bạn? Bạn có đang nạp năng lượng không? Kết nối không? Dừng lại không?

Bởi vì cách chúng ta uống cà phê không chỉ phản ánh hương vị. Nó phản ánh cách chúng ta sống. Và có lẽ, chỉ có lẽ thôi, có một chút fika, một chút nghi thức, hoặc một chút ngọt ngào trong cách nhâm nhi của riêng bạn.

Văn hóa cà phê nào giống với văn hóa của bạn nhất? Hay bạn muốn thử loại nào - chỉ để làm nghi thức? Thức uống được yêu thích nhất trên thế giới là chờ đợi, từng tách một.