Hãy thành thật nhé — bạn đã bao giờ nhìn một tác phẩm nghệ thuật và thốt lên: “Cái này mà giá thế này á?”

Bạn không phải người duy nhất đâu. Tôi đã từng ở cả hai phía là người tạo ra nghệ thuật và cũng là người mua nó. Và tin tôi đi, việc định giá không hề đơn giản như ta tưởng.

Vậy nên hôm nay, hãy cùng bàn về điều này: Nghệ thuật có nên có một cái giá? Và khi ta mua một tác phẩm, ta thực sự đang chi trả cho điều gì?

Lần đầu tôi định giá một bức tranh

Khi bán bức tranh đầu tiên, tôi nhớ mình cảm thấy cực kỳ ngại ngùng. Tôi định giá nó là 90 đô — vừa đủ để bù chi phí vải canvas, màu vẽ, và có lẽ thêm vài ly cà phê.

Nhưng rồi một người bạn nói với tôi: “Cậu đâu chỉ đang bán nguyên liệu, cậu đang bán thời gian, câu chuyện, và cảm xúc của chính mình”. Câu nói ấy khiến tôi thực sự thức tỉnh. Bức tranh đó đã lấy của tôi ba đêm thức trắng để vẽ, chưa kể những tháng ngày tích tụ cảm xúc trước đó. Tôi đã đổ cả con người mình vào đó. Và rồi, 90 đô bỗng nhiên... trở nên quá ít.

Vậy chúng ta thực sự đang mua gì?

Khi ai đó mua một tác phẩm nghệ thuật, họ không chỉ mua sơn trên vải. Họ đang mua:

- Hàng giờ (thậm chí hàng tuần!) lao động nghệ thuật

- Cả những năm trời rèn luyện kỹ năng

- Ý nghĩa đằng sau tác phẩm

- Cảm xúc mà nó khơi dậy khi họ ngắm nhìn

Hãy thử nghĩ xem — chúng ta sẵn sàng trả tiền cho cảm xúc, cho sự kết nối, cho những câu chuyện. Giống như khi ta bỏ nhiều tiền hơn để mua một bản nhạc khiến mình xúc động, hay một bộ phim làm ta bật khóc, dù chi phí sản xuất của nó có thể không lớn.

Nhưng nếu giá cảm thấy quá cao thì sao?

Điều đó hoàn toàn hợp lý. Nghệ thuật có thể rất đắt đỏ. Nhưng hãy suy nghĩ thế này: vấn đề không phải chỉ là “có đủ tiền không” — mà là ta đánh giá giá trị nó thế nào. Có người sẵn sàng chi 200 đô cho một đôi giày sneaker mới, hay 5 đô mỗi sáng cho ly latte.

Vậy tại sao một bức tranh giá 200 đô lại bị cho là “quá nhiều”? Tất cả là do cách ta tư duy. Giá trị của nghệ thuật không phải lúc nào cũng hữu hình — nhưng nó luôn chạm đến trái tim.

Nghệ thuật là điều rất cá nhân

Tôi đã học được rằng việc định giá là một phần tự nhiên của hành trình sáng tạo. Và với tư cách là nghệ sĩ, chúng ta xứng đáng được trả công — không chỉ cho vật liệu, mà còn cho cả sự sáng tạo và tâm huyết đã dốc vào từng nét vẽ. Và là người mua, ta không chỉ nhận về một món đồ treo tường. Ta đang nâng niu giấc mơ của ai đó, câu chuyện của họ, và cả trái tim họ gửi gắm vào tranh.

Hãy cùng trò chuyện

Bạn nghĩ sao về việc định giá nghệ thuật? Bạn đã từng thấy bối rối hay phân vân về nó chưa? Hãy chia sẻ cảm nhận của bạn, hoặc kể cho tôi nghe về một tác phẩm mà bạn từng mua (hoặc từng muốn mua) và lý do nó chạm đến bạn.

Hãy giữ cho cuộc trò chuyện thật chân thành và cởi mở — bởi vì dù là người sáng tạo hay người sưu tầm, chúng ta đều đang cùng sống trong thế giới nghệ thuật này!