Bạn đã bao giờ nhìn vào một bức ảnh và nghĩ: “Wow, sao mà mọi thứ trông thật hoàn hảo”? Rất có thể điều làm nên điều đó không chỉ là ánh sáng hay chủ thể mà chính là bố cục.
Hôm nay, chúng ta sẽ cùng khám phá những kỹ thuật bố cục đơn giản nhưng hiệu quả, giúp bức ảnh trở nên cuốn hút, hài hòa và nổi bật hơn—dù bạn chụp bằng điện thoại hay máy ảnh chuyên nghiệp.
Vì Sao Bố Cục Quan Trọng Hơn Bạn Nghĩ
Người ta thường nói nhiều về thiết bị và chỉnh sửa ảnh, nhưng chính bố cục mới là “gia vị bí mật” tạo nên sự khác biệt. Đó là cách ta sắp xếp các yếu tố trong khung hình—tựa như việc bày bàn ăn: đặt món gì ở đâu sẽ ảnh hưởng đến cảm nhận tổng thể. Một bức ảnh có bố cục tốt sẽ dẫn dắt ánh nhìn một cách tự nhiên, kể một câu chuyện rõ ràng hơn và để lại ấn tượng lâu dài.
Quy Tắc Một Phần Ba—Khởi Đầu Đơn Giản Nhưng Mạnh Mẽ
Một trong những cách dễ nhất để nâng tầm bức ảnh là áp dụng quy tắc một phần ba. Hãy tưởng tượng chia khung hình thành 9 phần bằng nhau với hai đường ngang và hai đường dọc. Nếu bạn đặt những điểm nhấn—như đôi mắt, cái cây hay tòa nhà—dọc theo các đường này hoặc tại điểm giao nhau, bức ảnh sẽ ngay lập tức trông cân đối và chuyên nghiệp hơn. Phần lớn điện thoại đều có chế độ lưới—hãy thử bật nó lên lần tới khi bạn chụp nhé!
Đường Dẫn Ánh Nhìn
Đường dẫn là những đường tự nhiên trong ảnh dẫn mắt người xem—như con đường, hàng rào, cây cầu hay thậm chí là bóng đổ. Khi bạn bố trí chúng một cách có chủ đích, ánh nhìn sẽ được dẫn thẳng tới chủ thể. Bức ảnh vì thế có chiều sâu hơn và cảm giác chuyển động rõ rệt. Hãy thử đứng giữa một con đường hay lối đi và để các đường kẻ “kể” câu chuyện bằng chính ánh mắt của người xem.
Dùng Khung Cảnh Để Làm Nổi Bật Chủ Thể
“Framing” nghĩa là tận dụng các yếu tố trong cảnh vật để tạo khung cho chủ thể—chẳng hạn như chụp xuyên qua cửa sổ, vòm cổng hay cành cây. Cách này tự nhiên hướng ánh nhìn vào nhân vật chính và làm nổi bật tầm quan trọng của họ. Nó cũng là cách tuyệt vời để tạo lớp ảnh và chiều sâu cho khung hình. Bạn còn có thể dùng người hoặc vật ở tiền cảnh để tạo hiệu ứng tương tự.
Đối Xứng Và Cân Bằng Mang Lại Cảm Giác Dịu Mắt
Khi hai bên của ảnh tạo nên cảm giác cân đối—dù là đối xứng hoàn hảo hay chỉ là cảm giác ổn định về thị giác—bức ảnh sẽ trở nên yên tĩnh và rõ ràng hơn. Hãy nghĩ đến hình ảnh phản chiếu trên mặt hồ, hoặc ai đó đứng chính giữa hành lang. Đối xứng là điều tự nhiên mà mắt người yêu thích. Ngoài ra, bạn có thể dùng “trọng lượng thị giác” để cân bằng ảnh—nếu một bên có vật thể nặng về thị giác, hãy để bên kia có khoảng trống hoặc yếu tố nhẹ nhàng hơn.
Đừng Ngại Không Gian Trống
Đôi khi, để lại khoảng trống quanh chủ thể còn gọi là “không gian âm” có thể tạo nên hiệu ứng mạnh mẽ. Nó giúp người xem cảm thấy dễ thở và tập trung hơn. Một chú chim đơn độc trên bầu trời hay người đứng giữa cánh đồng rộng sẽ gợi nên cảm xúc mạnh mẽ hơn khi được bao quanh bởi khoảng trống. Không phải lúc nào cũng cần lấp đầy mọi góc ảnh. Sự tối giản đôi khi lại tạo nên tác động sâu sắc hơn.
Thay Đổi Góc Nhìn Để Nhìn Mới Mẻ
Hãy thử cúi thấp, chụp từ trên cao hay nghiêng máy một chút. Chỉ một thay đổi nhỏ trong góc nhìn có thể làm nên sự khác biệt lớn cho bức ảnh. Nó giúp ảnh trở nên sinh động hơn, tránh yếu tố gây nhiễu, hoặc hé lộ một hậu cảnh đẹp hơn. Lần tới khi bạn chuẩn bị chụp, hãy dừng lại một chút và hỏi: Nếu mình nghiêng sang trái, lùi lại một chút hay tiến gần thêm thì sao?
Hiểu Rồi, Hãy Phá Luật Một Cách Có Chủ Đích
Khi đã nắm vững các quy tắc cơ bản, bạn hoàn toàn có thể phá vỡ chúng—miễn là có lý do rõ ràng. Bạn có thể muốn đặt chủ thể vào giữa để tạo cảm giác mạnh, hoặc nghiêng khung hình để tăng tính động. Điều quan trọng là bạn biết mình đang làm gì và tại sao làm như vậy. Phá vỡ quy tắc mà không có chủ đích sẽ khiến ảnh rối mắt, nhưng khi làm đúng, nó tạo nên phong cách riêng.
Các Bạn Thân Mến, Sẵn Sàng Thử Chưa?
Lần tới khi bạn ra ngoài—dù là đi dạo cùng chó cưng, tụ tập bạn bè hay ngắm hoàng hôn—hãy thử áp dụng một trong những mẹo trên. Hãy chụp vài bức với bố cục khác nhau rồi so sánh xem: Bức nào khiến bạn thích hơn? Vì sao? Đừng ngại chia sẻ với bạn bè—hoặc với chúng tôi, nếu bạn muốn!
