Khi bước vào thế giới hội họa, câu hỏi đầu tiên khiến nhiều người bối rối là: nên dùng loại cọ nào? Với vô số hình dáng, kích cỡ và chất liệu lông cọ, thật dễ cảm thấy choáng ngợp.
Nhưng đừng lo, chúng mình sẽ giúp mọi thứ trở nên đơn giản. Dù bạn dùng màu nước, acrylic hay sơn dầu, việc chọn đúng cọ có thể tạo ra sự khác biệt hoàn toàn về hiệu ứng và cảm xúc trong tác phẩm của bạn.
Hiểu rõ các loại cọ và công dụng của từng loại
Cọ vẽ có rất nhiều hình dạng, và mỗi loại đều phục vụ một mục đích cụ thể. Hãy cùng điểm qua những loại phổ biến nhất:
- Cọ dẹt (Flat Brushes):
Bản rộng, đầu thẳng — lý tưởng để tô nền hoặc vẽ những nét mạnh mẽ.
- Cọ đầu tròn (Round Brushes):
Tuyệt vời để tạo đường nét, vẽ chi tiết hoặc những đường cong mềm mại.
- Cọ hạt phỉ (Filbert Brushes):
Kết hợp giữa cọ dẹt và tròn — thích hợp để tô mảng mềm và tạo viền mượt.
- Cọ đầu vát (Angle Brushes):
Hoàn hảo cho các góc hẹp và những đường sắc nét.
- Cọ quạt (Fan Brushes):
Đầu tỏa hình nan quạt — dùng để tạo hiệu ứng đặc biệt như cỏ, mây, hoặc lông vũ.
- Cọ nhỏ đầu dẹt (Detail Brushes):
Dùng cho các chi tiết cực nhỏ và điểm sáng tinh tế.
Mỗi cây cọ mang lại hiệu ứng riêng biệt. Khi bạn có nhiều trải nghiệm hơn, bạn sẽ dần cảm nhận rõ loại cọ nào phù hợp với từng ý tưởng mình muốn thể hiện.
Lông tự nhiên hay lông nhân tạo: Khác biệt ở đâu?
Khi chọn cọ, chất liệu lông là một yếu tố quan trọng. Có hai loại chính:
- Lông tự nhiên:
Làm từ lông động vật, thích hợp nhất cho sơn dầu vì khả năng giữ màu tốt và tạo nét mềm mại, có kết cấu.
- Lông nhân tạo:
Làm từ nylon hoặc polyester, dễ làm sạch và có giá thành phải chăng. Rất phù hợp với màu acrylic và màu nước.
Nếu bạn mới bắt đầu, cọ lông nhân tạo là lựa chọn thông minh — bền, dễ dùng và tiết kiệm khi luyện tập.
Chọn cọ theo loại màu vẽ
Mỗi chất liệu màu lại cần một loại cọ riêng để đạt hiệu quả tốt nhất. Dưới đây là gợi ý nhanh:
- Màu nước:
Nên dùng cọ mềm, thấm nước tốt như cọ tròn hoặc cọ chổi lớn (mop brush).
- Acrylic:
Cọ lông nhân tạo hơi cứng như cọ dẹt hay filbert sẽ giúp bạn kiểm soát màu khô nhanh dễ dàng hơn.
- Sơn dầu:
Cọ lông tự nhiên như filbert hoặc cọ đầu vuông (bright) giúp đẩy màu đặc hiệu quả.
Khi cọ phù hợp với chất liệu sơn, bạn sẽ thấy việc kiểm soát màu và tạo hiệu ứng mượt mà hơn rất nhiều.
Cách chăm sóc cọ để dùng bền lâu
Muốn cọ bền và luôn như mới, bạn cần chăm sóc chúng đúng cách:
- Luôn rửa sạch ngay sau khi vẽ — dùng nước (cho màu nước, acrylic) hoặc dung môi chuyên dụng (cho sơn dầu).
- Sau khi rửa, vuốt lại hình dáng lông bằng tay và để cọ nằm ngang khi phơi khô.
- Không bao giờ để cọ ngâm lâu trong nước hoặc dung môi — điều này sẽ làm hỏng dáng cọ.
Với cách bảo quản tốt, ngay cả bộ cọ cơ bản cũng có thể đồng hành với bạn suốt nhiều năm.
Mẹo dùng cọ hiệu quả tối đa
Cọ không chỉ là công cụ — chúng chính là phần nối dài của đôi tay bạn. Dưới đây là vài mẹo giúp bạn tận dụng tối đa từng cây cọ:
- Dùng toàn bộ cọ: phần đầu cho chi tiết, cạnh cọ để blend, mặt phẳng để chặn mảng.
- Điều chỉnh lực tay: nhẹ để tạo hiệu ứng mềm, mạnh để tạo nét rõ ràng.
- Đừng ngại kết hợp nhiều loại cọ trong cùng một bức tranh — đó chính là cách tạo chiều sâu và độ phong phú cho tác phẩm!
Việc khám phá cảm giác khi cọ chạm lên bề mặt và quan sát màu loang theo từng nét đi chính là phần thú vị nhất của quá trình sáng tạo.
Nên mua những loại cọ nào khi mới bắt đầu?
Nếu bạn là người mới, không cần phải mua quá nhiều. Chỉ cần một bộ cọ cơ bản gồm 5 loại sau là đủ để khởi đầu:
1. Một cọ dẹt cỡ trung
2. Một cọ tròn nhỏ
3. Một cọ tròn lớn hoặc cọ chổi mềm
4. Một cọ filbert
5. Một cọ chi tiết
Bộ cọ này sẽ đáp ứng tốt hầu hết nhu cầu học vẽ ban đầu và giúp bạn làm quen với các kỹ thuật cơ bản một cách dễ dàng.
Sẵn sàng vẽ nên điều kỳ diệu?
Các bạn thân mến, bạn đã cảm thấy tự tin hơn trong việc chọn cọ chưa? Chúng mình hy vọng bài hướng dẫn này sẽ giúp bạn đến gần hơn với hành trình sáng tạo đầy niềm vui. Một cây cọ phù hợp có thể giúp bạn truyền tải kết cấu, cảm xúc và tinh thần của mỗi bức tranh. Vậy còn chờ gì nữa! Hãy cầm cọ lên và bắt đầu vẽ nên những điều tuyệt đẹp. Bạn có cây cọ “ruột” nào không? Hãy chia sẻ cùng chúng mình nhé, tụi mình rất mong được lắng nghe kinh nghiệm của bạn!
