Bạn đã bao giờ tự hỏi vì sao một màu sắc khiến bạn thấy dễ chịu, nhưng lại khiến người khác cảm thấy căng thẳng? Chúng tôi cũng từng tự hỏi điều đó và hóa ra, câu trả lời không chỉ nằm ở sở thích cá nhân.

Những gam màu mà ta yêu thích (hay né tránh) thường bắt nguồn sâu xa từ nơi ta sinh ra, cách ta được nuôi dạy, và môi trường sống xung quanh. Màu sắc là cảm xúc, là biểu tượng và bất ngờ thay, còn mang đậm tính văn hóa.

Chúng ta lớn lên giữa những tín hiệu màu sắc

Từ khi còn đỏ hỏn, ta đã được bao quanh bởi thế giới sắc màu. Đồng phục học sinh, đồ trang trí lễ hội, bao bì sản phẩm hay trang phục truyền thống—tất cả đều góp phần định hình cảm xúc của ta với từng tông màu. Qua thời gian, những liên tưởng như màu trắng tượng trưng cho sự tinh khiết, màu đỏ là may mắn hay màu đen là trang trọng... dần trở thành một phần ăn sâu trong tâm trí. Dù xu hướng có đổi thay, những ấn tượng ban đầu ấy thường vẫn ở lại với ta rất lâu.

Xu hướng màu sắc mang tính toàn cầu—nhưng không giống nhau

Mỗi năm, một “Màu sắc của năm” mới được công bố, nhanh chóng ảnh hưởng đến thời trang và thiết kế trên toàn thế giới. Thế nhưng, sở thích về màu không phải lúc nào cũng đồng nhất. Khi những gam pastel nhẹ nhàng được yêu thích ở nơi này, thì ở nơi khác, những sắc màu rực rỡ như đỏ hay vàng vẫn được ưa chuộng nhờ ý nghĩa văn hóa. Thứ được xem là thời thượng ở vùng này, có thể lại không tạo được tiếng vang ở nơi khác—bởi màu sắc thường gắn chặt với truyền thống và ý niệm địa phương.

Trải nghiệm cảm xúc với màu sắc cũng do văn hóa dẫn dắt

Màu sắc luôn gợi lên cảm xúc, nhưng cảm xúc đó lại thay đổi tùy theo nền văn hóa. Ví dụ, màu xanh lam có thể đem đến cảm giác bình yên và tin cậy với người này, nhưng lại gợi nhắc đến sự mất mát với người khác. Màu vàng có thể là niềm vui, ánh sáng—nhưng ở một số nền văn hóa, nó còn gắn với sự phản bội hay cảnh báo. Những cảm xúc ấy không phải ngẫu nhiên mà có—chúng được hình thành từ lịch sử và truyền lại qua nhiều thế hệ, tạo nên “ngôn ngữ màu sắc” riêng trong từng cộng đồng.

Thiên nhiên và cảnh quan cũng ảnh hưởng đến cảm nhận màu

Cách ta phản ứng với màu sắc còn phụ thuộc vào nơi ta sống. Người ở vùng nhiệt đới thường ưa chuộng các gam màu tươi sáng, sống động—bởi họ quen thuộc với đại dương xanh ngắt, rừng cây rực rỡ và hoa cỏ muôn màu. Ngược lại, những người sống ở vùng khí hậu lạnh thường bị thu hút bởi tông màu trầm, dịu mắt hơn. Đôi mắt chúng ta có xu hướng tìm kiếm điều gì đó quen thuộc và dễ chịu—và cảm giác đó lại được hình thành từ khung cảnh quanh mình.

Nhà thiết kế sử dụng màu sắc một cách tinh tế

Trong thế giới kết nối toàn cầu ngày nay, các thương hiệu và nhà sáng tạo ngày càng chú trọng hơn đến cách màu sắc được đón nhận ở từng khu vực. Một màu truyền tải thông điệp đúng đắn ở nơi này có thể trở nên phô trương hoặc sai lệch ở nơi khác. Vì thế, những người làm thiết kế, thời trang hay kiến trúc luôn cẩn trọng nghiên cứu về ý nghĩa màu sắc bản địa trước khi đưa sản phẩm ra thị trường quốc tế.

Màu sắc cũng có thể gắn kết chúng ta

Dù khác biệt, vẫn có những sắc màu được yêu thích trên phạm vi toàn cầu. Ví dụ, các tông màu đất hiện được ưa chuộng rộng rãi nhờ cảm giác gần gũi, tự nhiên và dịu mắt. Màu pastel cũng lên ngôi trong các trào lưu thiết kế tối giản ở khắp nơi. Công nghệ số còn giúp lan tỏa xu hướng màu sắc nhanh hơn bao giờ hết, tạo nên những làn sóng thị hiếu pha trộn ảnh hưởng từ nhiều nền văn hóa khác nhau.

Mỗi người đều có “câu chuyện màu sắc” riêng

Suy cho cùng, màu sắc yêu thích của mỗi người thường gắn liền với những kỷ niệm quan trọng—tuổi thơ, sự kiện đặc biệt hay những vùng đất từng đặt chân đến. Khi chọn màu cho ngôi nhà, bộ đồ hay một bức tranh, chúng ta đang kể một câu chuyện. Và câu chuyện đó thường là sự giao thoa giữa cảm xúc cá nhân và tầng lớp văn hóa ẩn sâu bên trong.

Hãy nhìn màu sắc bằng đôi mắt mới

Lần tới khi bạn chọn một màu—dù là để vẽ tranh, phối đồ hay sơn tường—hãy tự hỏi: màu này khiến mình cảm thấy thế nào? Cảm giác đó bắt nguồn từ đâu? Là từ nơi mình sống, hay từ điều gì đã nhìn thấy trên mạng? Khám phá những câu hỏi đó sẽ giúp mỗi lựa chọn màu sắc trở nên ý nghĩa hơn bao giờ hết.

Màu sắc nào thể hiện bạn?

Chúng tôi muốn nghe bạn chia sẻ! Bạn có màu yêu thích nào mà người khác thấy bất ngờ không? Bạn đã từng đến nơi nào mà bảng màu ở đó khiến bạn thấy “lạ lẫm”? Hãy kể câu chuyện màu sắc của bạn cho chúng tôi—bởi đằng sau mỗi sắc màu là một nền văn hóa, và đằng sau mỗi lựa chọn là một sự kết nối sâu sắc.