Khi ngẩng nhìn bầu trời đêm và bắt gặp chấm sáng đỏ rực rỡ mang tên Sao Hỏa, hẳn nhiều người trong chúng ta không khỏi tự hỏi: liệu một ngày nào đó, con người có thể thật sự sống tại đó?

Ý tưởng từng thuộc về thế giới khoa học viễn tưởng này giờ đây đang được các nhà khoa học và kỹ sư trên khắp thế giới nghiêm túc theo đuổi.

Hôm nay, hãy cùng nhau khám phá những tiến bộ mới nhất trong hành trình chinh phục không gian và xem chúng ta đang tiến gần đến giấc mơ này đến đâu rồi nhé!

Vì sao lại là Sao Hỏa?

Trong toàn bộ Hệ Mặt Trời, Sao Hỏa là hành tinh có nhiều điểm tương đồng nhất với Trái Đất. Một ngày trên Sao Hỏa kéo dài 24,6 giờ, có chỏm băng ở cực và các mùa luân chuyển khá giống với hành tinh xanh của chúng ta.

Điều quan trọng hơn cả: Sao Hỏa sở hữu các nguồn tài nguyên như băng nước, có thể được khai thác để tạo ra nước uống, oxy và thậm chí là nhiên liệu.

Nhưng đừng quá vội mừng—hành tinh này cũng mang đến hàng loạt thách thức khắc nghiệt: bầu khí quyển loãng, bức xạ cao, nhiệt độ lạnh thấu xương và những cơn bão bụi dữ dội. Vậy câu hỏi đặt ra là: chúng ta có thể vượt qua tất cả không?

Chạm tới Hành tinh Đỏ

Chỉ riêng việc đến được Sao Hỏa đã là một kỳ tích. Với công nghệ đẩy hiện tại, hành trình đến hành tinh này kéo dài từ 6 đến 9 tháng.

Các cơ quan như NASA và những công ty tư nhân như SpaceX đang phát triển các dòng tên lửa tiên tiến nhằm rút ngắn thời gian di chuyển và tăng độ an toàn cho sứ mệnh.

Tàu Starship của SpaceX, được thiết kế cho những chuyến bay không gian sâu, hướng tới việc vận chuyển số lượng lớn người và hàng hóa đến Sao Hỏa.

Như Elon Musk, CEO của SpaceX từng chia sẻ: “Chúng tôi muốn biến loài người thành giống loài đa hành tinh”. Mục tiêu của họ là thiết lập một cộng đồng bền vững trên Sao Hỏa trong vài thập kỷ tới.

Xây dựng nơi cư trú trên Sao Hỏa

Sau khi đặt chân đến nơi, câu hỏi lớn là: chúng ta sẽ sống ở đâu? Với lớp khí quyển mỏng, Sao Hỏa không đủ khả năng bảo vệ con người khỏi bức xạ vũ trụ hay nhiệt độ cực lạnh. Vì vậy, các kỹ sư đang thiết kế những nơi trú ẩn có khả năng chống bức xạ và duy trì môi trường sống ổn định. Một ý tưởng đầy hứa hẹn là xây dựng nơi ở dưới lòng đất hoặc phủ đất Sao Hỏa lên mái để cách nhiệt và bảo vệ. Một hướng đi khác là sử dụng các module bơm hơi với lớp bảo vệ đa tầng. Trung tâm Không gian Johnson của NASA hiện đang thử nghiệm nhiều vật liệu nhẹ nhưng bền vững, có thể chống chọi với môi trường khắc nghiệt của Sao Hỏa.

Xây dựng cuộc sống tự cung tự cấp

Sống sót trên Sao Hỏa không chỉ là tồn tại mà là kiến tạo một cộng đồng tự chủ hoàn toàn. Điều đó đòi hỏi phải có nước, thực phẩm, không khí và năng lượng.

Nước:

Dưới bề mặt Sao Hỏa có băng. Nếu tan chảy, nguồn băng này có thể cung cấp nước sinh hoạt và dùng cho nông nghiệp.

Thực phẩm:

Việc trồng trọt trên Sao Hỏa là một lĩnh vực nghiên cứu nóng bỏng. Các nhà khoa học đang thử nghiệm hệ thống thủy canh và khí canh — kỹ thuật trồng cây không cần đất — trong môi trường kiểm soát. Một số loại cây như khoai tây, xà lách và đậu đã được trồng thành công trong điều kiện giả lập Sao Hỏa trên Trái Đất.

Không khí:

Khí quyển Sao Hỏa chủ yếu là carbon dioxide. Dự án MOXIE của NASA, hiện đang hoạt động trên xe tự hành Perseverance, đã bước đầu chuyển đổi CO₂ thành oxy — một bước đột phá giúp tạo không khí có thể thở cho con người trong tương lai.

Năng lượng:

Nguồn điện thực tiễn nhất trên Sao Hỏa là năng lượng Mặt Trời. Các kỹ sư đang phát triển pin năng lượng hiệu suất cao và hệ thống lưu trữ để duy trì hoạt động ngay cả trong những cơn bão bụi kéo dài.

Sức khỏe và tinh thần ngoài không gian

Môi trường trọng lực thấp và bức xạ cao tiềm ẩn nhiều rủi ro sức khỏe. Tiến sĩ Dorit Donoviel, Giám đốc Viện Nghiên cứu Sức khỏe Không gian Ứng dụng, nhấn mạnh: “Giữ gìn sức khỏe cho phi hành đoàn là một trong những thách thức lớn nhất cho những nhiệm vụ kéo dài”.

Các nghiên cứu đang tập trung vào việc bảo vệ con người khỏi bức xạ, duy trì cơ xương trong điều kiện không trọng lực, và hỗ trợ tinh thần khi sống trong cô lập. Thiết bị tập luyện, công nghệ theo dõi y tế và ứng dụng thực tế ảo đang được phát triển để hỗ trợ sức khỏe thể chất và tâm lý của con người trên Sao Hỏa.

Khi nào chúng ta có thể đến?

Vậy khi nào con người có thể thực sự sinh sống trên Sao Hỏa?

Theo các mốc thời gian lạc quan, những sứ mệnh có người đầu tiên có thể khởi hành vào cuối thập niên 2030 hoặc đầu những năm 2040.

Tuy nhiên, việc xây dựng một thuộc địa bền vững sẽ mất nhiều thời gian hơn nữa—có thể kéo dài hàng thập kỷ. Các chuyên gia khẳng định: dù tiến bộ công nghệ đang mở ra cánh cửa hy vọng, sự thận trọng và các thử nghiệm kỹ lưỡng là vô cùng cần thiết để đảm bảo an toàn và thành công. Như Tiến sĩ Robert Zubrin, người sáng lập Mars Society từng nói: “Sao Hỏa đang nằm trong tầm tay, nhưng chúng ta cần quyết tâm, đổi mới và hợp tác toàn cầu để biến điều đó thành hiện thực”.

Hãy cùng tham gia hành trình!

Như bạn thấy đấy, xây dựng cuộc sống trên Sao Hỏa là một thách thức vĩ đại. Nhưng nhờ nghiên cứu tiên tiến và hợp tác quốc tế, điều đó đang ngày càng tiến gần hơn.

Từ tàu vũ trụ hiện đại đến nhà ở thích ứng với hành tinh đỏ, từng bước phát triển đang đưa chúng ta tới gần mục tiêu định cư ngoài Trái Đất.

Giờ là lúc bạn lên tiếng—nếu có cơ hội, bạn có dám đặt chân lên Sao Hỏa và bắt đầu một cuộc sống mới không? Hành tinh Đỏ đang chờ đợi, và tương lai của khám phá không gian chưa bao giờ hấp dẫn đến thế. Hãy tiếp tục mơ ước, khám phá và vượt qua mọi giới hạn của điều có thể!