Lần cuối cùng chúng ta mua một đĩa CD hay ngồi xuống nghe trọn vẹn một album là khi nào? Ngày nay, chúng ta có thể bỏ qua, xáo trộn và nghe trực tuyến. Âm nhạc không còn chỉ tồn tại trên radio hay các cửa hàng băng đĩa nữa—mà nó hiện diện ở khắp mọi nơi.

Từ điện thoại đến xe hơi, thậm chí ngay cả trong bối cảnh của những video ngắn, công nghệ số đang định hình lại cách chúng ta trải nghiệm âm nhạc. Nhưng điều đó có ý nghĩa gì đối với các nhạc sĩ, người hâm mộ và toàn bộ ngành công nghiệp âm nhạc? Hãy cùng tìm hiểu sâu hơn.

Chúng ta đã chuyển sang kỹ thuật số hoàn toàn

Âm nhạc ngày nay phần lớn là kỹ thuật số—từ cách nó được tạo ra cho đến cách chúng ta nghe nó. Các công cụ thu âm từng tốn hàng ngàn đô la giờ đây đã trở thành ứng dụng trên điện thoại. Chúng ta có thể viết, chỉnh sửa và sản xuất nhạc chỉ với một chiếc máy tính xách tay và tai nghe. Doanh số bán đĩa vật lý phần lớn đã nhường chỗ cho phát trực tuyến, nơi người nghe có thể truy cập ngay lập tức vào kho nhạc khổng lồ. Đối với nhiều nghệ sĩ, đặc biệt là những người mới, việc trở nên nổi tiếng trên mạng có thể mang lại danh tiếng hơn là ký hợp đồng thu âm truyền thống.

Phát trực tuyến thay đổi cuộc chơi

Các dịch vụ phát trực tuyến giúp âm nhạc dễ tiếp cận hơn—nhưng lại khó kiếm tiền hơn. Trước đây, nghệ sĩ có thể kiếm tiền từ việc bán album hoặc bài hát. Giờ đây, họ chỉ kiếm được một khoản nhỏ cho mỗi lượt phát trực tuyến. Để tồn tại, nhiều nghệ sĩ cần hàng triệu lượt phát trực tuyến hoặc phải tập trung vào các buổi biểu diễn trực tiếp, hợp đồng thương hiệu hoặc hàng hóa. Tuy nhiên, phát trực tuyến vẫn có những ưu điểm riêng. Nó giúp các nghệ sĩ độc lập tiếp cận khán giả toàn cầu mà không cần một hãng đĩa lớn. Giờ đây, chúng ta có thể khám phá các bài hát từ Kenya, Hàn Quốc hoặc Brazil chỉ bằng một cú chạm.

Mạng xã hội trở thành sân khấu mới

Chúng ta đều đã từng nghe những bài hát gây sốt trên mạng xã hội. Một đoạn clip dài 15 giây có thể khiến một ca sĩ vô danh trở nên nổi tiếng chỉ sau một đêm. Sự thay đổi này đã thay đổi cách một số nghệ sĩ sáng tác nhạc. Các bài hát giờ đây ngắn hơn, với những đoạn nhạc bắt tai ở đầu để nhanh chóng thu hút sự chú ý. Kết quả là, âm nhạc đang thích nghi để phù hợp với thói quen lướt web nhanh của khán giả ngày nay. Trong khi một số người cho rằng điều này làm mất đi tính nghệ thuật sâu sắc, những người khác lại tin rằng đó chỉ là một hình thức sáng tạo mới.

AI gia nhập ban nhạc

Trí tuệ nhân tạo (AI) hiện đang đóng một vai trò quan trọng trong sáng tạo âm nhạc. Một số ứng dụng có thể tạo ra giai điệu, nhịp điệu, hoặc thậm chí cả lời bài hát dựa trên tâm trạng hoặc gợi ý của bạn. Ngày càng nhiều nghệ sĩ công khai thử nghiệm các công cụ AI. Đối với các nhà sản xuất, đây là một cách để thử nghiệm ý tưởng nhanh chóng hoặc nâng cao khả năng sáng tạo.

Nhưng điều này cũng đặt ra câu hỏi - ai sở hữu âm nhạc do AI tạo ra? Liệu nó có thay thế cảm xúc và sự độc đáo của con người? Các chuyên gia như Tiến sĩ David Cope, người đã nghiên cứu AI trong âm nhạc trong nhiều thập kỷ, lập luận rằng những công cụ này không phải để thay thế chúng ta, mà là để hợp tác với chúng ta.

Dữ liệu định hình những gì chúng ta nghe

Đằng sau mỗi danh sách phát là một thuật toán. Các nền tảng phát trực tuyến dựa trên thói quen nghe nhạc của chúng ta để gợi ý những gì chúng ta có thể thích tiếp theo. Một mặt, điều này giúp chúng ta tìm thấy những nghệ sĩ mới phù hợp với sở thích. Mặt khác, nó có thể khiến chúng ta mắc kẹt trong một vòng lặp những bài hát tương tự. Đối với các nhạc sĩ, những thuật toán này có thể nâng tầm hoặc chôn vùi họ, tùy thuộc vào hiệu suất âm nhạc của họ chỉ trong vài giây đầu tiên. Điều này gây ra rất nhiều áp lực, đặc biệt là đối với các nghệ sĩ độc lập.

Điều này có ý nghĩa gì đối với tương lai

Chúng ta đang sống trong thời đại mà âm nhạc dễ tiếp cận hơn bao giờ hết—nhưng cũng cạnh tranh hơn. Thời đại kỹ thuật số mang đến cho chúng ta những công cụ, nền tảng và cơ hội mà các thế hệ trước chưa từng có. Nhưng nó cũng đòi hỏi khả năng thích ứng và sáng tạo nội dung liên tục. Để ngành công nghiệp này duy trì sự phát triển, chúng ta cần các mô hình trả lương công bằng hơn, hỗ trợ tốt hơn cho các nghệ sĩ mới nổi và các quy định rõ ràng về AI và sử dụng dữ liệu.

May mắn thay, chúng ta đang thấy những bước tiến theo hướng đó với các nền tảng do nghệ sĩ dẫn dắt và các cuộc thảo luận mới về bản quyền.

Vậy chúng ta sẽ đi về đâu?

Là những người yêu âm nhạc, chúng ta cũng đóng một vai trò nhất định. Những gì chúng ta chọn để phát trực tuyến, chia sẻ hoặc ủng hộ sẽ định hình tương lai của âm nhạc. Vì vậy, lần tới khi bạn tìm thấy một bài hát mới mà mình yêu thích, đừng chỉ nhấn nút thích. Hãy theo dõi nghệ sĩ, tham dự các buổi biểu diễn của họ hoặc mua sản phẩm của họ. Sự ủng hộ đó rất quan trọng.

Gần đây bạn có khám phá ra nghệ sĩ nào thông qua các đề xuất dựa trên thuật toán không? Hay có thể bạn đã thử tự sáng tác nhạc bằng ứng dụng? Hãy cùng trò chuyện nào - bạn nghĩ cuộc sống số đang thay đổi thế giới âm nhạc của chúng ta như thế nào?