Norovirus, thường được gọi là “virus dạ dày” hoặc “cúm dạ dày,” là một loại virus cực kỳ dễ lây lan, gây ra triệu chứng buồn nôn dữ dội và tiêu chảy.

Loại virus này là nguyên nhân chính gây nên viêm dạ dày – ruột cấp tính, tức tình trạng viêm ở dạ dày và ruột. Mỗi năm, tại Hoa Kỳ, có khoảng 19 triệu đến 21 triệu người mắc bệnh, theo số liệu từ CDC.

Với khả năng lan truyền nhanh chóng và mạnh mẽ, điều quan trọng là chúng ta cần hiểu rõ cách phòng ngừa căn bệnh phổ biến này.

Những đợt bùng phát nghiêm trọng

Mỗi năm, có khoảng 2.500 đợt bùng phát norovirus được ghi nhận tại Hoa Kỳ, với cao điểm thường rơi vào khoảng thời gian từ tháng 11 đến tháng 4. Các thống kê cho thấy số ca mắc đang gia tăng nhanh chóng, cho thấy norovirus ngày càng trở thành mối đe dọa đáng kể đối với sức khỏe cộng đồng và hệ thống y tế. Chẳng hạn, trong một báo cáo phân tích gần đây, số đợt bùng phát đã tăng từ 363 lên đến 495 so với cùng kỳ năm trước – một con số đáng báo động.

Norovirus lây lan như thế nào?

Theo CDC, norovirus chủ yếu lây qua tiếp xúc gián tiếp với người nhiễm bệnh. Chỉ cần chạm tay, thực phẩm hoặc bề mặt có dính mầm bệnh là đã có thể bị lây nhiễm — bởi chỉ một vài hạt virus là đủ để gây bệnh. Trong quá trình nhiễm bệnh, người bệnh có thể thải ra hàng tỷ hạt virus, và chúng có thể sống sót trên bề mặt trong nhiều tuần. Chính vì thế, norovirus đặc biệt dễ lây lan tại những nơi đông người như trường học và viện dưỡng lão.

Nhận biết các triệu chứng

Triệu chứng thường xuất hiện trong vòng 12 đến 48 giờ sau khi tiếp xúc với virus và bao gồm buồn nôn, tiêu chảy, đau quặn bụng. Mặc dù bệnh thường kéo dài chỉ từ 24 đến 72 giờ, nhưng tốc độ khởi phát nhanh khiến người bệnh khó kịp trở tay. Việc chẩn đoán chủ yếu dựa trên triệu chứng lâm sàng, tuy nhiên xét nghiệm phân cũng có thể được chỉ định nếu cần thiết.

Đối tượng dễ bị tổn thương

Những người đặc biệt dễ bị nhiễm norovirus là trẻ nhỏ, đặc biệt trong độ tuổi từ 6 đến 18 tháng, và người cao tuổi – đặc biệt là những người sống tại viện dưỡng lão hoặc môi trường tập thể. Những nhóm này có nguy cơ biến chứng cao hơn và cần được bảo vệ bằng các biện pháp phòng ngừa nghiêm ngặt.

Thực phẩm nhiễm bẩn

Norovirus cũng là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây ngộ độc thực phẩm, với các nguồn phổ biến bao gồm rau quả tươi, hải sản có vỏ, và thực phẩm chưa nấu chín kỹ. Theo CDC, hơn một nửa các ca bệnh do thực phẩm gây ra có liên quan đến norovirus. Việc xử lý thực phẩm đúng cách là vô cùng quan trọng, đặc biệt khi nhân viên chế biến không rửa tay đúng cách sau khi bị bệnh — điều này có thể khiến cả cộng đồng gặp nguy hiểm.

Bảo vệ bản thân thế nào?

Để giảm nguy cơ mắc bệnh, việc rửa tay thường xuyên và kỹ lưỡng bằng xà phòng và nước là yếu tố then chốt – đặc biệt trước bữa ăn và sau khi đi vệ sinh. Lưu ý: nước rửa tay khô không có khả năng tiêu diệt norovirus hiệu quả. Ngoài ra, hãy thường xuyên khử trùng các bề mặt tiếp xúc nhiều như tay nắm cửa, mặt bàn... để ngăn virus tồn tại và lây lan.

Khi nào cần hành động?

Nếu triệu chứng kéo dài hơn 72 giờ, bạn nên đi khám bác sĩ. Tình trạng tiêu chảy có thể dẫn đến mất nước nhanh chóng, đặc biệt nguy hiểm với trẻ nhỏ và người già. Việc bù nước rất quan trọng – hãy uống nhiều chất lỏng trong suốt thời gian bệnh và tránh dùng đồ uống chứa caffeine.

Chế độ ăn hỗ trợ phục hồi

Áp dụng chế độ ăn BRAT – bao gồm chuối, cơm, sốt táo và bánh mì nướng có thể giúp làm dịu dạ dày và hỗ trợ quá trình hồi phục. Bên cạnh đó, nên tránh các sản phẩm từ sữa trong ít nhất 48 giờ sau khi khỏi bệnh để ruột có thời gian hồi phục hoàn toàn mà không bị kích thích thêm.

Kết luận: Chủ động là chìa khóa

Norovirus tuy dễ lây lan, nhưng nếu chúng ta nâng cao nhận thức và chủ động phòng ngừa, hoàn toàn có thể ngăn chặn sự lây lan của nó. Hãy thử tưởng tượng: mỗi lần bạn rửa tay đúng cách là bạn đang chặn đứng một chuỗi lây nhiễm tiềm ẩn. Khi bạn phát hiện triệu chứng sớm và chủ động cách ly, bạn không chỉ bảo vệ bản thân mà còn cả cộng đồng xung quanh. Và khi bạn xử lý thực phẩm một cách an toàn, bạn đang góp phần tạo nên một lớp phòng vệ vững chắc cho mọi người. Vậy hôm nay bạn sẽ làm gì để góp phần vào giải pháp? Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn hoặc lan truyền thông điệp này đến người thân và bạn bè. Bởi vì trong cuộc chiến với norovirus, phòng ngừa luôn là sức mạnh tập thể. Chỉ khi cùng nhau hành động, chúng ta mới có thể tạo ra một môi trường sống khỏe mạnh và an toàn hơn cho tất cả mọi người.